Туғаннан кейін плацента мен кіндік қандарындағы қан туралы ақпарат. Кіндік қан ұяшық жасушаларының маңызды көзі, гематологиялық және генетикалық ауруларды емдеуге көмектеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Плацента мен туғаннан кейінгі кіндік бауындағы қан
Blood in the placenta and umbilical cord after birth
Кіндік қаны (кіндік бауының қаны) – бала туғаннан кейін плацентада және оған жалғанған кіндік бауында қалған қан. Кіндік қаны оның құрамында гематопоэздік және генетикалық ауруларды, мысалы, қатерлі ісіктерді емдеуге қолданылатын шешек жасушалары бар болғандықтан жиналады.
Cord blood (umbilical cord blood) is blood that remains in the placenta and in the attached umbilical cord after childbirth. Cord blood is collected because it contains stem cells, which can be used to treat hematopoietic and genetic disorders such as cancer.
Құрауыш бөліктер
Таяқша қан – толық қандағы барлық элементтерден құралады: қызыл қан жасушалары, ақ қан жасушалары, плазма, тромбоциттер. Толық қанмен салыстырғанда қан құрамында кейбір айырмашылықтар бар, мысалы, таяқша қанда табиғи өлтіруші жасушалардың саны жоғары, T жасушаларының абсолюттік саны төмен және жас T жасушаларының үлесі көп. Дегенмен, таяқша қанға деген қызығушылық көбінесе оның құрамында әртүрлі дің және алғашқы жасушалардың, негізінен гематопоэтикалық дің жасушалардың болуына байланысты. Таяқша қанда гематопоэтикалық емес дің жасушаларының да түрлері кездеседі, мысалы, мезенхималық дің жасушалары, бірақ олар ересектердің сүйек кемігіндегіге қарағанда әлдеқайда аз санда болады.
Cord blood is composed of all the elements found in whole blood – red blood cells, white blood cells, plasma, platelets. Compared to whole blood some differences in the blood composition exist, for example, cord blood contains higher numbers of natural killer cells, lower absolute number of T cells and a higher proportion of immature T cells. However, the interest in cord blood is mostly driven by the observation that cord blood also contains various types of stem and progenitor cells, mostly hematopoietic stem cells. Some non hematopoietic stem cell types are also present in cord blood, for example, mesenchymal stem cells, however these are present in much lower numbers than what can be found in adult bone marrow.
Медициналық қолданыстар
Таяқша қанды гематопоэтикалық түбірлі жасушаларды трансплантациялау тәсілімен әртүрлі қан қатерлі ісіктері мен анемияның әртүрлі түрлеріне сәулемен емдеуден кейін сүйек миын қалпына келтіру үшін қолданылады. Дегенмен, трансплантациядан кейін нейтрофилдер мен тромбоциттердің өндірілу процесі түбірлі жасушаларға қарағанда әлдеқайда ұзаққа созылады. Сондықтан, жеткілікті жасуша дозасын алу үшін жеткілікті мөлшерде таяқша қан алу қажет, бірақ бұл мөлшер баладан балаға өзгереді және оны алмастыру мүмкін емес. Бұл идеяның салыстырмалы түрде жаңа екенін ескерсек, тағы да көп зерттеулер жүргізілуі керек. Мысалы, таяқша қанды оның пайдалы қасиеттерін жоғалтпай қанша уақытқа дейін қауіпсіз түрде мұздатып сақтауға болатыны әлі белгісіз. Бұл әдіспен техник тікелей кесілген кіндік шеңберінің тамырын қан қапшығына қосылған ине арқылы тесіп, таяқша қанды ине арқылы қапшыққа құяды. Орташа есеппен, жабық тәсілмен шамамен 75 мл таяқша қан алуға болады. Алынған таяқша қан криоконсервацияланып, болашақта трансплантация үшін қан банкінде сақталады. Түбірлі жасушаларды қалпына келтіру деңгейін жоғарылату үшін, криоконсервациядан бұрын таяқша қаннан қызыл қан жасушалары алынып тасталады.
Cord blood is used the same way that hematopoietic stem cell transplantation is used to reconstitute bone marrow following radiation treatment for various blood cancers, and for various forms of anemia. This process of neutrophil and platelet production after the transplant, however, takes much longer than that of stem cells. Therefore, a sufficient amount of cord blood must be obtained in order to collect an adequate cell dose, however this amount varies from infant to infant and is irreplaceable. Given that this idea is quite new, there is still a lot of research that needs to be completed. For example, it is still unknown how long cord blood can safely be frozen without losing its beneficial effects. With this method, the technician cannulates the vein of the severed umbilical cord using a needle that is connected to a blood bag, and cord blood flows through the needle into the bag. On average, the closed technique enables collection of about 75 ml of cord blood. Collected cord blood is cryopreserved and then stored in a cord blood bank for future transplantation. Cord blood collection is typically depleted of red blood cells before cryopreservation to ensure high rates of stem cell recovery.
Тарих
Бірінші сәтті түйеқұйрық қан трансплантациясы (ТҚК) 1988 жылы Фанкони анемиясымен ауырған балада жасалды. Ересектерге ТҚК қолданудың алғашқы тыраздары шамамен 50% өлім-жұлымға соқты, бұл процедураның денсаулығы нашар адамдарда жүргізілуімен байланысты болды, бірақ мүмікін, трансплантациядан кейін иммундық жасушалардың жай дамуы да себеп болуы мүмкін.
The first successful cord blood transplant (CBT) was done in 1988 in a child with Fanconi anemia. Early efforts to use CBT in adults led to mortality rates of about 50%, due somewhat to the procedure being done in very sick people, but perhaps also due to slow development of immune cells from the transplant.
Реттеу
AABB құйрық қан банктері үшін ерікті аккредиттеу стандарттарын жасады. АҚШ-та Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы құйрық қанды сақтайтын барлық мекемені реттейді; өз денесінен алынған құйрық қанды пайдалануға арналған құйрық қан реттелмейді, ал басқа біреулерге пайдалануға арналған құйрық қан дәрілік зат ретінде және биологиялық препарат ретінде реттеледі. Сонымен қатар, бірнеше штаттарда құйрық қан банктеріне қатысты ережелер бар.
The AABB has generated voluntary accreditation standards for cord blood banking facilities. In the United States, the Food and Drug Administration regulates any facility that stores cord blood; cord blood intended for use in the person from whom it came is not regulated, but cord blood for use in others is regulated as a drug and as a biologic. Several states also have regulations for cord blood banks.
Жеке және мемлекеттік банктер
Таяқша қан банкі жеке (яғни қан донор отбасылары үшін сақталады және шығындары олар төлейді) немесе мемлекеттік (яғни сақталады және туыс емес донорларға қолдануға беріледі) болуы мүмкін. Мемлекеттік таяқша қан жинау кеңінен қолдау көрсетілсе, жеке таяқша қан жинау медицина және ата-аналар қауымдастығында даулы мәселе болып табылады. Көшілдір қанның гематопоэтикалық және генетикалық ауруларды емдеуде пайдалы екені жақсы белгілі болғанымен, жеке банктердің көшілдір қанды жинап, сақтауы нәрестеге пайдалы болуы мүмкін деген пікірлер де бар. Сақталған көшілдір қанды пайдаланатын нәрестелердің саны өте аз (шамамен 1000-нан 200 000-ға дейін). Америкалық Педиатрия Академиясы адамның өзінің көшілдір қанын пайдалану мүмкіндігінің 1:200 000 екенін, ал Медицина институты мұндай процедураның тек 14 рет орындалғанын хабарлайды. Италия мен Францияда жеке таяқша қанды сақтау заңсыз, ал кейбір Еуропа елдері мұны ұсынбайды. Америкалық Медицина қауымдастығы былай дейді: "Жеке банктік қызметтерді отбасылық бейімділік болған жағдайда, нәрестеге емдік мақсатта көшілдір жасушаларын қолдану қажет болғанда ғана қарастыру керек. Алайда, оның жоғары құны, пайдалану ықтималдығының төмендігі және басқаларға қолжетімсіздігіне байланысты, тәуекелі аз отбасыларға жеке банктік қызметтерді ұсынуға болмайды". Америкалық қан және сүйек миын трансплантациялау қоғамы мен Америкалық акушерлер мен гинекологтар конгресі де мемлекеттік таяқша қан жинауды қолдайды және жеке таяқша қан жинаудан бас тартады. Көшілдір қан трансплантацияларының басым бөлігі мемлекеттік банктерден жасалады, жеке банктерден емес, өйткені емделе алатын көптеген ауруларға адамның өзінің көшілдір қанын пайдалануға болмайды. Дүниежүзілік ми донорлары қауымдастығы мен Ғылым және жаңа технологиялар этикасы жөніндегі Еуропалық топ: "Көшілдір қанның дің жасушаларын регенеративтік медицинада пайдалану мүмкіндігі қазіргі уақытта таза гипотетикалық. Сондықтан, болашақта автологты пайдалану үшін сақталған көшілдір қан жасушаларының қандай да бір құндылығы болуы өте күмәнді" және "автологты пайдалану үшін коммерциялық таяқша қан банктерінің заңдылығы күмәнді, өйткені олар қазіргі уақытта терапиялық мүмкіндіктерге қатысты нақты пайдасы жоқ қызметті сатады" дейді. Америкалық Педиатрия Академиясы ата-аналарға таяқша қанды сақтау және трансплантациялаудың ықтимал пайдалары мен шектеулері туралы ақпарат беруге қолдау көрсетеді, осылайша олар хабардар шешім қабылдай алады. Таяқша қан туралы білім беруді федералды және штаттық деңгейдегі заң шығарушылар да қолдайды. 2005 жылы Ұлттық ғылым академиясы Медицина институтының (IoM) "Ұлттық таяқша қанның дің жасушалары банкі бағдарламасын құру" атты есебін жариялады. 2004 жылдың наурыз айында Еуропалық Одақ этика жөніндегі тобы (EGE) "Көшілдір қанды жинауға қатысты этикалық мәселелер" атты №19 пікірін жариялады. EGE былай деп қорытындылады: "Автологты пайдалану үшін коммерциялық таяқша қан банктерінің заңдылығына күмән келтіруге болады, өйткені олар қазіргі уақытта терапиялық мүмкіндіктерге қатысты нақты пайдасы жоқ қызметті сатады. Осылайша, олар орындай алмайтын уәделер береді. Мұндай банктердің қызметі этикалық тұрғыдан ауыр сынға ұшырайды". Қан және иммунологиялық мақсаттардан басқа кез келген әлеует, таяқша жасушаларының гематопоэтикалық (тек қан жасушаларына ғана дифференциацияланатын) дің жасушалары екендігімен шектеледі, ал плюрипотентті дің жасушалары (мысалы, эмбриондық дің жасушалары, кез келген тіндің түріне дифференциациялана алады) емес. Таяқша қан диабетті емдеу үшін зерттелді. Алайда, қан ауруларынан басқа, таяқша қанды басқа ауруларды емдеу үшін клиникалық тәжірибеде қолдану әлі де кеңінен таралмаған және дің жасушалар қауымдастығы үшін үлкен мәселе болып табылады. Таяқша қан 1 типті қант диабетімен ауыратын адамдарда зерттеулер жүргізу үшін дің жасушаларды алу үшін қолданылуда. Сонымен қатар, көшілдір қаннан алынған дің жасушалар қан ауруларын, соның ішінде қан қатерлерін емдеуде қолданылады. Дамушы елдерде таяқша қанды қалыпты қан құюдың орнына пайдалану мүмкіндігі де зерттелуде. Таяқша қан құюды кеңінен қолдануға дейін қосымша зерттеулер қажет. Жақындағы клиникалық зерттеулер көрсеткендей, UM171 (гематопоэтикалық дің жасушалардың өзін-өзі жаңаруын күшейтетін препарат) трансплантациясынан кейін 1 жыл өткен соң трансплантациямен байланысты өлім-жүтім 5% құрады, ал қайталану жиілігі 21% болды. Сонымен қатар, UM171 кеңейтілген таяқша қан трансплантациясын алған 22 пациенттің 3-і (~14%) қайтыс болды.
A cord blood bank may be private (i. e. the blood is stored for and the costs paid by donor families) or public (i. e. stored and made available for use by unrelated donors). While public cord blood banking is widely supported, private cord banking is controversial in both the medical and parenting community. Although umbilical cord blood is well recognized to be useful for treating hematopoietic and genetic disorders, some controversy surrounds the collection and storage of umbilical cord blood by private banks for the baby's use. Only a small percentage of babies (estimated at between 1 in 1,000 to 1 in 200,000) ever use the umbilical cord blood that is stored. The American Academy of Pediatrics also notes that the odds of using a person's own cord blood is 1 in 200,000 while the Institute of Medicine says that only 14 such procedures have ever been performed. Private storage of one's own cord blood is unlawful in Italy and France, and it is also discouraged in some other European countries. The American Medical Association states "Private banking should be considered in the unusual circumstance when there exists a family predisposition to a condition in which umbilical cord stem cells are therapeutically indicated. However, because of its cost, limited likelihood of use, and inaccessibility to others, private banking should not be recommended to low risk families." The American Society for Blood and Marrow Transplantation and the American Congress of Obstetricians and Gynecologists also encourage public cord banking and discourage private cord blood banking. Nearly all cord blood transplantations come from public banks, rather than private banks, partly because most treatable conditions can't use a person's own cord blood. The World Marrow Donor Association and European Group on Ethics in Science and New Technologies states "The possibility of using one's own cord blood stem cells for regenerative medicine is currently purely hypothetical It is therefore highly hypothetical that cord blood cells kept for autologous use will be of any value in the future" and "the legitimacy of commercial cord blood banks for autologous use should be questioned as they sell a service which has presently no real use regarding therapeutic options." The American Academy of Pediatrics, or AAP, supports efforts to provide information about the potential benefits and limitations of cord blood banking and transplantation so that parents can make an informed decision. Cord blood education is also supported by legislators at the federal and state levels. In 2005, the National Academy of Sciences published an Institute of Medicine (IoM) report titled "Establishing a National Cord Blood Stem Cell Bank Program". In March 2004, the European Union Group on Ethics (EGE) has issued Opinion No.19 titled Ethical Aspects of Umbilical Cord Blood Banking. The EGE concluded that "[t]he legitimacy of commercial cord blood banks for autologous use should be questioned as they sell a service, which has presently, no real use regarding therapeutic options. Thus they promise more than they can deliver. The activities of such banks raise serious ethical criticisms." Any such potential beyond blood and immunological uses is limited by the fact that cord cells are hematopoietic stem cells (which can differentiate only into blood cells), and not pluripotent stem cells (such as embryonic stem cells, which can differentiate into any type of tissue). Cord blood has been studied as a treatment for diabetes. However, apart from blood disorders, the use of cord blood for other diseases is not in routine clinical use and remains a major challenge for the stem cell community. Cord blood is being used to get stem cells with which to test in people with type 1 diabetes mellitus. The stem cells from umbilical cord blood are also being used in the treatment of a number of blood diseases including blood cancers. Cord blood is also being studied as a substitute for normal blood transfusions in the developing world. More research is necessary prior to the generalized utilization of cord blood transfusion. Recent clinical studies show that 1 year after the transplant of UM171 (a haematopoietic stem cell self renewal agonist), transplant related mortality was 5% and relapse incidence was at 21%. Furthermore, only 3 of 22 patients (~14%) who received the UM171 expanded cord blood transplantation died.>
Бір әйелдің ВИЧ-тен емделгені хабарланды, бұл аурудан емделген үшінші адам. Жас жағдайлардың кейбір егжей-тегжейі 2022 жылдың 15 ақпанында Денвер, Колорадо штатында өткен Ретровирустар және мүмкіндіктік инфекциялар жөніндегі конференцияда ұсынылды.
A woman was reported to have been cured of HIV, the third person ever to be cured of the disease, using a transplantation of cord blood. Some of the details of the case were presented February 15, 2022 at the Conference on Retroviruses and Opportunistic Infections in Denver, CO.