Кіріспе

Бензол 1,2,3 триол

Пирогаллол – C6H3(OH)3 формуласына ие органикалық қосылыс. Ол суда еритін ақ түсті қатты зат, бірақ үлгілері көбінесе оттегіге сезімтал болғандықтан қоңыр түсті болып келеді. Бұл бензентриолдардың үш изомерінің бірі.

Өндіріс және реакциялар

Ол 1786 жылы Шеель алғаш баяндаған тәсілмен өндіріледі: галь қышқылын қыздыру арқылы декарбоксилдеуге түсіру. Бұл сульфон қышқылдарынан фенолдар алудың дәстүрлі жолының бір түрі. Полигидроксибензолдар салыстырмалы түрде электронға толы. Оның бір көрінісі – пирогаллолдың оңай C ацетилденуі.

Қолданылуы

Ол бір кезде шаш бояуға, сондай-ақ тігіс материалдарын бояуға қолданылған. Оның антисептикалық қасиеттері де бар. Сілтілік ерітіндіде пирогаллол депротонға түседі. Мұндай ерітінділер ауадан оттегіні сіңіріп, қоңыр түске өтеді. Бұл өзгеріс газ үлгісіндегі оттегі мөлшерін анықтау үшін, әсіресе Orsat аппаратын қолдану арқылы пайдаланылуы мүмкін. Пирогаллолдың сілтілік ерітінділері газ талдауында оттегіні сіңіру үшін қолданылған.

Фотографияда қолдану

Пирогаллол 19-шы және 20-шы ғасырдың басында қара-ақ фотосуреттерді әзірлеуде дамыту агенті ретінде де қолданылды. Гидрохинон қазіргі кезде жиірек қолданылады. Оның қолданылуы көбінесе тарихи маңызы бар, ерекше мақсаттағы қолдануларды есептемегенде. Оны сол кезде бірнеше танымал фотографтар, оның ішінде Эдвард Уэстон да пайдаланды. Ол кезде пирогаллолдың тұрақсыз және сенімсіз мінез-құлқы бар деген репутациясы болды, бұл оның тотығуға бейімділігімен байланысты болуы мүмкін. 1980-ші жылдардан бастап Гордон Хатчингс және Джон Уимберлидің жұмыстарының арқасында пирогаллол қайта жаңғырды. Хатчингс пирогаллол формулаларын жетілдіруге он жылдан астам уақыт жұмсады, соңында оның негізгі құрамы үшін PMK деп атады: пирогаллол, Метол және Кодалк (Кодак фирмасының натрий метабораты үшін саудалық атауы). Бұл формула тұрақтылық мәселелерін шешті, және Хатчингс пиро әзірлеушілердің пленкаға беретін жасыл түстің және қазіргі заманғы өзгермелі контрастты фотоқағаздардың түске сезімталдығы арасындағы өзара әрекеттесудің күшті теңдестіруші әзірлеушінің әсерін беретінін анықтады. 1969 жылдан 1977 жылға дейін Уимберли пирогаллол әзірлеуін тәжірибелік жолмен зерттеді. Ол 1977 жылы Петерсеннің фотожурналында WD2D формуласын жариялады. PMK және басқа да заманауи пироформулаларды қазір көптеген қара-ақ фотографтар қолданады. "Фильмді әзірлеу туралы нұсқаулықта" мысалдар келтірілген. Пирогаллолға негізделген тағы бір әзірлеуішті Джей ДеФерр жасады. 510 пиро – триэтаноламинді сілті ретінде және пирогаллол, аскорбин қышқылы және фенидонды біріктірілген әзірлеушілер ретінде ұзақ сақтау мерзіміне ие, біртұтас концентратты қоры. Бұл әзірлеуіш бояу және күйдіру қасиеттеріне ие, және оның көмегімен жасалған негативтер каллир әсеріне төзімді. Оны кішкентай және үлкен форматтағы негативтерге қолдануға болады. "Darkroom Cookbook (Альтернативті процесс фотосуреті)" кітабында мысалдар бар.

Қауіпсіздік

Пирогаллолдың қолданылуы, мысалы шаш бояу құрамында, оның уыттылығына қатысты алаңдаушылықтардың артуына байланысты төмендеп келеді. Оның (ауыз арқылы, егеуқұйрық) дозасы 300 мг/кг құрайды.