Кіріспе

Нью-Орлеандағы мұражай

Конфедерациялық ескерткіш залы мұражайы – Америка Конфедеративтік Штаттарына (АҚШ Конфедерациясы) және Америка Азамат соғысына қатысты тарихи артефакттарды сақтайтын Нью-Орлеан қаласында орналасқан мұражай. Ол тарихи тұрғыдан "Естелік зал" деп те белгілі. Мұражайда әлемдегі Конфедерация Азамат соғысымен байланысты екінші ең ірі коллекция бар, ал біріншісі – Вирджиния штатының Ричмонд қаласындағы Америка Азамат соғысы мұражайында. Мұражай Луизиана штатының Азамат соғысы мұражайы және Луизиана штатының ең көне мұражайы ретінде танымал. Франк Т. Ховардтың 1891 жылғы 8 қаңтардағы хатына сәйкес, бұл "Говард ескерткіш кітапхана қоғамының қосымша бөлімі" Луизиана тарихи қоғамының басқармасына "ұйымның пайдалануы үшін мәңгілікке бөлініп" тапсырылды. Салли және Толедано залдың жобасын жасады, ол 1888 жылы аяқталды және Х.Х. Ричардсонның жобалаған Говард кітапханасының Ричардсондық роман стилінде салынды.

Жинақтар

Конфедерациялық ескерткіш залында 5000-нан астам тарихи жәдігерлер, оның ішінде бірнеше сирек Азамат соғысы туындылары бар. Онда Конфедерация генералдары Бракстон Брагг пен П.Г.Т. Борегардтың жеке заттары мен формалары, сондай-ақ 140-тан астам полк және басқа да C.S.A. тулары сақталған. Джефферсон Дэвистің әйелі Варина Дэвис қайтыс болған күйеуінің бірнеше заттарын, оның ішінде киім-кешек, Киелі кітабы мен жабдықтарын, сондай-ақ Папа Пий IX-тан алған тікенді тәжін мұражайға сыйлады. Мұражай Азамат соғысы туындыларының мол жинағын тез жинады, көбінесе ветерандардың жеке сыйлықтары арқылы. 1893 жылдың 29 мамырында Конфедерация президенті Джефферсон Дэвистің денесі залға қойылғанда 60 000-нан астам адам аза тұтып, одан кейін Голливуд зиратына (Ричмонд, Вирджиния) жерленді. Онда: «Бұл ғимаратты сіздерге ресми түрде тапсыруға өте қуаныштымын. Бұл Говард ескерткіш кітапханасы қауымдастығының бір бөлігі болғамен, ол сіздердің ұйымыңыздың пайдалануына мәңгілікке берілген». 1930 жылы іргелес Говард кітапханасы өз коллекциясының бір бөлігін сақтау үшін мұражай ғимаратының кеңістігін сұрады. Губернатор Лонг келісімге келіп, мұражай кітапханаға кітаптарының бір бөлігін жертөледе сақтауға рұқсат берді. 1940 жылдары Говард кітапханасының жайлары жетіспей, Тулейн университетіне көшірілді. Оның ғимараты көп ұзамай сатылып, бірнеше қожайынға өткеннен кейін 1990 жылдардың басында Жаңа Орлеан университетіне сыйға тартылды. Ескі Говард кітапханасының ғимараты және Конфедерациялық ескерткіш залының жанындағы жақын жердегі мүлік Жаңа Орлеан университетімен Огден Оңтүстік өнері мұражайына айналдырылды. Ескерткіш залының екі Огден ғимаратының арасында орналасуы мүлікке қатысты соңғы дауға себеп болды, себебі Огден мұражайларына келгендер әр ғимараттан шығып, қалған коллекцияға жету үшін ашық ауада Ескерткіш залының айналасымен жүруге мәжбүр болды. Мұражайдың жертөлесі арқылы екі ғимарат арасына туннель салу туралы шешім ұсынылды және Конфедерациялық ескерткіш залы ұсыныс жобасын дайындады, бірақ БҰҰ 1998 жылы келіссөздерден бас тартты.

21 ғасыр

2000 жылы Тулан университеті Говард кітапханасын қосып алғаннан кейін, Мемориалдық зал ғимаратының құқығын UNO-ға сатты, ол бұл құқық Говард кітапханасының бұрынғы иесі ретінде оларға тиесілі екенін мәлімдеді. 2001 жылы UNO қоры Конфедерациялық ескерткіш залы ғимаратына қатысты талаптарын жариялады және мұражайды ғимараттан шығаруға бағытталған шаралар қолданды. Сот процесінде мүліктің құқығы UNO-ға берілді, бірақ мұражайды шығаруға қатысты сот шешімдері кепілдіктер арқылы тоқтатылды. Іс апелляциялық сатыда қаралып жатқанда, губернатор Майк Фостер дауға араласып, UNO мен мұражай арасындағы келісімге қол жеткізуге көмектесті, бұл Конфедерациялық ескерткіш залының тарихи ғимаратында қалуына мүмкіндік берді. 2003 жылдың тамызында Фостердің тапсырмасымен екі тарап та ғимаратқа қатысты ағымдағы сот процестерін тоқтатуға келісті, бірақ оның орнына келісім шарттары орындалуы керек болды. Келісімге сәйкес, UNO Конфедерациялық ескерткіш залы мұражайының жері мен ғимаратының құқығын 1997 жылғы жоспарда көзделгендей, жертөле арқылы жалғанатын туннель салу шартымен алмастыруға міндетті. Келісімнің толық орындалуы 10 жыл ішінде немесе туннель аяқталған кезде, қайсысы ертерек болса, сонда жүзеге асырылуы керек. 2011 жылы 1980 жылдары музейден ерікті адам ұрлаған, 14-ші Луизианалық жаяу әскер полкінің Конфедерация туы коллекционерден табылды, ол тудың ұрланғанын білмей 2004 жылы сатып алған екен.