Кіріспе
Сиэтл, Вашингтон қаласындағы мұзей
Тарих және өнеркәсіп мұражайы (MOHAI) – АҚШ, Вашингтон штаты, Сиэтл қаласының Оңтүстік Лейк Юнион ауданында орналасқан тарих мұражайы. Бұл Вашингтон штатындағы ең ірі жеке мұра ұйымы болып табылады және негізінен Сиэтл мен Үлкен Пьюджет-Саунд аймағына қатысты шамамен төрт миллион артефакт, фотосурет және архивтік материалдардан тұратын жиынтықты сақтайды. Бұл жиынтықтың бір бөлігі (кез келген уақытта шамамен 2%) Lake Union Park-тағы тарихи Теңіз резервінің қару-жарақ қоймасындағы мұражай галереяларында қойылған. Мұражайдың маңызды экспонаттары: Боингтің алғашқы коммерциялық ұшағы, 1919 жылғы Боинг B 1; 1856 жылғы Сиэтл шайқасында әйелдер тіккен АҚШ туы – Petticoat Flag; және Rainier Brewing Company компаниясының 12 фут биіктігіндегі «R» әрпінен жасалған неон белгісі. Ұзақ мерзімді және уақытша көрмелерден өзге, MOHAI жастар мен ересектерге арналған бағдарламаларды жүзеге асырады және басқа қоғамдық ұйымдармен, әсіресе Оңтүстік Лейк Юнион ауданындағы ұйымдармен бірлесіп, қоғамдық шараларды жиі өткізеді. MOHAI Америка музейлер альянсымен аккредиттелген және Смитсониан институтының еншілес мұражайы болып табылады.
Тарих
1911 жылы Морган мен Эмили Каркик өз үйлерінде алғашқы жыл сайынғы Құрылтайшылар күні тойын өткізді. Бұл шақырылғандар ғана қатыса алатын, қонақтар тарихи костюмдер киіп, Сиэтлдің алғашқы жылдарына қатысты артефактілер мен құжаттар әкелетін шара болды. Осы тойлардың нәтижесінде 1914 жылы Сиэтл тарихи қоғамы құрылды, оның құрамына тек ақтар мен олардың ұрпақтары ғана қабылданды. Сиэтл тарихи қоғамында мұражай орналасатын ғимарат болмады. Тұрақты орын табуға бірнеше рет әрекет жасалды, бірақ қиын қаржылық жағдайлар, әсіресе Ұлы депрессия кезінде, сондай-ақ қоғамның алғашқы мүшелерінің қартаюы және жаңа мүшелердің қосылмауы себепті бұл әрекеттер сәтсіз аяқталды. Дегенмен, жинақ көбейе берді. 1945 жылы Boeing авиациялық бөлім құруға 50 000 доллар көмектесті, ал келесі бес жыл ішінде Қоғам Монтлейкте жер сатып алды. Осы кезеңде Қоғам қоғамдық және азаматтық саналы мекемеге айналып, Құрылтайшылар күні тойын қоғамдық және көмекші ұйымдарға ашты. Жаңа мұражай 1952 жылы есігін ашты.
Шынайы солтүстік-батысқа: Сиэтл сапары
MOHAI-дың негізгі көрмесі ғимараттың екінші қабатының көп бөлігін алып жатыр және Сиэтл мен оның төңірегінің тарихи хронологиясын ұсынады. Көрме 22 түрлі бөлімнен тұрады, олардың әрқайсысы Сиэтл тарихындағы алғашқы қоныстардан бастап қазіргі күнге дейінгі ерекше оқиғаларға немесе дәуірлерге тоқталады. MOHAI Creative Director Энн Фаррингтон, бұрын Сиэтлдің Experience Music Project және Ұлттық Холокост мұражайында жұмыс істеген, бұл "уақыт жолағы емес, жемшіктер тізілгендей әңгімелер тізбегі" екенін, осы арқылы Сиэтлдің өткені, қазіргісі және болашағының қалай байланысты екенін көрсету мақсатында айтқан. Көрмеде көптеген артефакттар мен фотосуреттермен қатар, келушілерге Сиэтл тарихы мен мәдениетінің әртүрлі аспектілерін зерттейтін сенсорлық экрандарға тиюге немесе ойындар ойнауға мүмкіндік беретін интерактивті медианың көп бөлігі бар. Негізгі көрмеге сонымен қатар "Ұлы өрт театры" да кіреді, ол 1889 жылғы Ұлы Сиэтл өртінен қалған артефакттарды қолданып, "Гилберт пен Салливан стиліндегі опера" ретінде тарихи суреттер фильміне қосылып, оқиғаны әнмен баяндайды, сондай-ақ Джошуа Грин қорының театры екі үлкен экранда Сиэтл мәдениеті туралы 7 минуттық фильмді көрсетеді.
Фэй Г. Алленнің үлкен атриумы
Музейдің бірінші қабатында Фей Г. Алленнің үлкен атриумы деп аталатын кең ашық зал орналасқан. Әскери-теңіз резерві ғимаратының бастапқы едені мен төбесі осы Үлкен атриумнан көрінеді. Залдың ортасынан 1919 жылғы Боинг B1 ұшағы ілінген, ол Билл Боинг құрастырған алғашқы коммерциялық ұшақ. Ұшақ, өзінің пайдалану кезеңінде Уиньон көліне қону және ұшу жолын көрсету үшін қойылған. Үлкен атриумның оңтүстік жағында Сиэтлдің мәдени нышандарынан тұратын үш қабаттық тор орналасқан, оның ішінде неонды Rainier "R" белгісі, Сиэтл теңіз өнімдері желісі Ivar-дың моллюск костюмі және Эдди Бауэрдің, осы аттас киім дүкенінің негізін қалаушының сыйлаған құнары бар. Үлкен атриумның солтүстік жағында жергілікті суретші Джон Грейдтің Wawona деп аталатын 64 фут биіктігіндегі мүсіні орналасқан. Мүсін үшін ағаш және басқа материалдар 1897 жылғы Wawona шхунасынан құтқарылған, ол 2009 жылы қалпына келтіруге қаражат жетіспеуіне байланысты бөлшектелген.
Уокердің арнайы экспонаттары галереясы
Уокер галереясы – МОХАИ-дың уақытша және кезеңдік көрмелерді ұсынуға арналған басты алаңы. Ол мұражайдың екінші қабатының бүкіл оңтүстік бөлігін алып жатыр. Мұражай Lake Union Park-та алғаш ашылғанда, Уокер галереясы Сиэтл мен кино арасындағы қарым-қатынасқа арналған «Celluloid Seattle: A City at the Movies» көрмесін ұсынды. 2015 жылы Уокер галереясы Ұлттық Конституциялық орталықтан келген «Американдық рухтар: тыйым салудың өркендеуі мен құлдырауы» кезеңдік көрмесіне төрағалық етті.
Линда мен Тед Джонсонның отбасылық қоғамдық галереясы
Мұражайдың үшінші қабатында орналасқан тағы бір уақытша галерея. Walker галереясынан әлдеқайда кішкентай бұл кеңістік, "MOHAI-дың қоғамдық меншігін және күтуін дамыту" мақсатымен қоғамдық серіктестермен бірлескен жобаларды көрсетуге арналған. Галереядағы алғашқы көрме жетекші Сиэтл өнер ұйымы Arts Corps-пен бірлесе жасалды, олар Сиэтл орта мектептерінің оқушыларымен MOHAI-дың тарихи фотосуреттер коллекциясынан алынған суреттерге байланысты өлеңдер мен поэзиялық сөздерді жазды.
МакКарди отбасы теңіз галереясы
Мұражайдың жоғарғы қабатында Сиэтлдің теңіз тарихына арналған шағын галерея орналасқан. Бұл кеңістік бастапқыда Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде теңізшілерді даярлау үшін кеме көпірінің дәл көшірмесі ретінде жобаланған және оңтүстікке қарай қарап тұрған терезелер жиынтығы Юнион көлінің көрінісін ұсынады. Галереядағы ең танымал экспонаттардың бірі – әскери теңіз суасты қайығынан алынған, Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіне жататын, жұмыс істейтін TANG перископы, ол Юнион көлі мен Сиэтл қаласының орталық бөлігінің 360 градустық көрінісін қамтамасыз етеді. Галереяны Пьюджет Саунд теңіз тарихи қоғамы басқарады, ол 1950 жылдардың басынан бері MOHAI-мен тығыз байланыс күйін сақтап келеді.
Безостың инновациялық орталығы
Музей 2013 жылдың 11 қазанында «Безос инновациялық орталығы» деп аталған жаңа, кеңейтілген бөлімін ашты. Жоба Amazon компаниясының негізін қалаушы және бас директоры Джефф Безостың 10 миллион долларлық қайырымдылық сыйлығымен қаржыландырылды. Жобаны Сиэтл қаласындағы Olson Kundig Architects компаниясы жобалаған, және ол мұражайдың Үлкен Атриумының бір бөлігін құрайды.
Білім беру бағдарламалары
MOHAI-дегі K 12 бағдарламасы "True Northwest: The Seattle Journey" тұрақты көрмесін толықтыру мақсатында жасалған. Бағдарламалар мұғалімдерге мемлекеттік оқу бағдарламасының стандарттарын орындау арқылы көмектесу және кәсіби даму мүмкіндіктерін ұсыну; сыни ойлауды дамыту үшін бастапқы дереккөздерді пайдалану; Сиэтл тарихын құрайтын алуан түрлі тәжірибелер мен тарихты зерттеу үшін түрлі көзқарастарды ұсыну; тарихты жеке байланыстар арқылы түсінікті ету; және академиялық пәндер арасында байланыс орнату үшін құрылған. Студенттерге арналған бағдарламалар тұрақты көрмені толықтырады. Студенттер Сиэтл тарихын зерттеу үшін бастапқы дереккөздерді қолданады, тарихи жұмбақтарды шешу үшін дәлелдер жинап, Сиэтлдің өткені туралы фактілер мен аңыздарды зерттейді. Сыртқы ресурстарға артефактілер, аудиовизуалды материалдар және мемлекеттік оқу бағдарламасының стандарттарына сәйкес келетін икемді іс-шараларды қамтитын тақырыптық жинақтар кіреді. Тақырыптар Вашингтон штатының жергілікті халықтарынан бастап, Вашингтон штатының қоныс аударушыларына және соғыс жылдарына дейін қамтиды. Тақырыптық бейне материалдарына фотосуреттер, слайдтар, тарихи ақпараттар және іс-шаралар кіреді. Тақырыптарға Сиэтлдегі ерте демалыс, Сиэтл қаласының орталығының өзгеруі және Вашингтон тарихындағы әйелдер кіреді. Соңында, алтын іздеуге қатысты бастапқы дереккөздерден құралған оқырман театрының сценарийі сахналық көрсетімдермен бірге ұсынылады. MOHAI сондай-ақ мұғалімдер үшін кәсіби даму мүмкіндіктерін ұйымдастырады, олардың Сиэтл тарихы, заттарға негізделген оқыту және оқу бағдарламасының стандарттары туралы білімін арттыруға көмектеседі.
Жинақтар
MOHAI-де 4 миллионға жуық зат бар, оның ішінде шамамен 100 000 үш өлшемді артефакт, 3 миллионнан астам фотосурет және 200 000-ға жуық мұрағаттық құжаттар бар. Жинақтар Сиэтлдің алғашқы қоныстануынан (шамамен 1850 жылдан) бүгінгі күнге дейінгі кезеңді қамтиды және Сиэтл мен Кинг округының тұрғындарының тарихы мен жетістіктеріне баса назар аударады. Үш өлшемді жинаққа тоқыма өнімдері, бейнелеу өнері, сәндік өнер, тұрмыстық заттар, теңіз жабдықтары, алғашқы компьютерлер, көлік құралдары және тағы да басқалары кіреді. Мұражайда Пьюджет-Саунд аймағының көп жылдық тұрғындарынан жиналған ауызша тарихтардың да өсіп келе жатқан қоры бар.
Фотосуреттер жинағы
MOHAI-дың қорларының ең көп пайдаланылатын бөлігі – шамамен 3,75 миллион тарихи фотосуреттен тұратын жинақ, ол аймақтағы ең ірі тарихи деректі фотосуреттердің жиынтығы болып табылады. MOHAI-дың қалған жинақтары сияқты, бұл фотосуреттер негізінен Сиэтл және Кинг округіне қатысты, бірақ Вашингтон штатының басқа аймақтары мен Алясканы да қамтиды. Фотосуреттердің ең ауқымды жинақтарының бірі – «Сиэтл Пост Интеллигенс» жинағы. Сиэтлдің (қазір тоқтатылған) ең алғашқы газеті 1975 жылдан 2012 жылға дейін үш рет MOHAI-ға шамамен 2 миллион фотосуретті сыйға берген. Жинаққа 1917 жылдан 2009 жылға дейін Батыс Вашингтонда түсірілген жарияланған және жарияланбаған жаңалықтар фотосуреттері кіреді. Тағы бір маңызды фотосуреттер тобы – PEMCO Webster & Stevens жинағы. «Кез келген нәрсе. Кез келген уақытта. Кез келген жерде» деген ұранмен жұмыс істеген Webster & Stevens – 1903 жылы Сиэтлде құрылған ірі коммерциялық фотостудия. Олардың көптеген маңызды клиенттері болды, олардың ішінде ең танымал «Сиэтл Таймс» газеті, ол 23 жыл бойы студияны дерлік барлық газеттік фотосуреттері үшін пайдаланды, содан кейін штаттық фотографтарды жұмысқа алды. 1983 жылы PEMCO Insurance MOHAI-ға 50 000 доллар көмектесті, бұл студияға Webster & Stevens-тің шамамен 55 000 фотосуретін сатып алуға және PEMCO Webster & Stevens жинағын құруға мүмкіндік берді. MOHAI-дың тағы да бірнеше маңызды фотосуреттер жинақтары бар: The Milkie Studio Collection; The King County News Photo Collection; The Seattle Historical Society Collection; Alaska Bureau Photograph Albums; Anders Beer Wilse Photographs 1892–1913; Ferdinand Brady Photographic Postcards шамамен 1907–1920 жылдар; Frederick and Nelson Records 1901–1991; H. W. McCurdy Collection on the Puget Sound Bridge & Dredging Co. 1900–1945; Lockheed Shipbuilding and Construction Company Photographs; Moran Brothers Company Collection 1893–1939; Josef Scaylea Collection; Cary Tolman Collection; Robert H. Miller Collection; Washington Dayshoot Collection.
Софи Фрай Бас кітапханасы
Мұражайдың мұрағаттық қорларының көп бөлігі – қолжазбалар, фотосуреттер, карталар, кітаптар, кинофильмдер және баспа материалдары – мұражай кітапханасында сақталады. Кітапхана пионерлер Артур мен Мэри Деннидің немересі, Сиэтлдің ертедегі өмірі туралы екі кітаптың авторы Софи Фрай Басс (1866–1947) есімімен аталады, оның ішінде «Ескі Сиэтлде шошқаның құйрығы» (1937 ж. басылған) кітабы бар. Басс тарихи кітаптар мен қолжазбаларды көптеп жинаған және 1914 жылы өзінің барлық кітапханасын MOHAI-дың алдыңғы ұйымы – Сиэтл тарихи қоғамына сыйға тартқан. Кітапханада Пьюджет-Саунд теңіз тарихы қоғамы мен Вашингтон штатының қара мұра қоғамының жинақтары да сақталады. Сиэтлдің Джорджтаун ауданында орналасқан кітапханаға алдын ала жазылу арқылы қоғамдық қолжетімділік бар.