Кіріспе

Польшаның арнайы операциялар бөлімі Jednostka Wojskowa Komandosów, көбінесе JWK деп аталады және бұрын 1 Pułk Specjalny Komandosów (1 PSK) деп белгілі болған, қазір Польшаның Centrum Operacji Specjalnych Dowództwo Komponentu Wojsk Specjalnych (COS DKWS, ағылш. Special Operations Center – Арнайы күштер құрамының бас қолбасшылығы) құрамындағы алты арнайы күш бөлімінің бірі болып табылады. JWK (әртүрлі атаумен және құрылыммен) 1961 жылы құрылған және әлі де жұмыс істеп тұрған Польшаның ең көне арнайы операциялар бөлімі болып есептеледі. Бөлім Польшаның Люблинец қаласында орналасқан. Полк Польшаның барлау қызметі үшін маңызды ақпарат жинаған көптеген арнайы операцияларды жүзеге асырды. Терроризмге қарсы жаһандық соғыстың басында полк АҚШ Әскери-теңіз күштерінің SEAL Team Six деп белгілі Naval Special Warfare Development Group тобымен бірге арнайы операциялар өткізді.

Тарих

Бөлім 1961 жылы Краковта 6-шы Помераниялық әуе шабуылдық дивизиясының құрамында 26-шы Dywersyjno-Rozpoznawczy батальоны (ағылш. 26-шы саботаждық барлау батальоны) деген атпен құрылды. 1964 жылы 26-шы С РБ 6-шы әуе шабуылдық дивизиясынан бөлініп, Волин аралындағы (Балтық теңізі) Дзинов қаласына көшірілді. Бөлім қайта құрылып, 1 Samodzielny Batalion Szturmowy (ағылш. 1-ші жеке шабуыл батальоны) деп аталды. 1993 жылғы 8 қазанда Польша Қарулы Күштерінің Бас штабы басшысының бұйрығымен бөлім Люблинецке көшірілді және батальоннан полкке дейін қайта ұйымдастырылды, нәтижесінде 1 Pułk Specjalny (ағылш. 1-ші арнайы полк) деп аталды, ал 1995 жылы 1 Pułk Specjalny Komandosów (ағылш. 1-ші арнайы командос полкі) деп өзгертілді. Бөлімнің атауы 1995 жылға дейін "Командос" (Komandosów) деген атауды алмаса да, 1993 жылғы бұйрықтан кейін Польша Қарулы Күштерінің арнайы операциялар күштерінің бірлігі болып ресми түрде танылды; сол кезде 1 Pułk Specjalny Польша армиясының құрлық әскерлерінің қолбасшылығына бағынышты жалғыз бөлімше болды, сонымен бірге арнайы күштер бірлігі ретінде жұмыс істеді. Польша құрлық әскерлерінің қолбасшылығында он екі жыл қызмет еткеннен кейін, 2007 жылы құрылған Польша арнайы күштерінің қолбасшылығына (pl. Dowództwo Wojsk Specjalnych) басқа поляк арнайы күштері бірліктерімен бірге көшті. Соңында, 2011 жылдың 1 қазанында, 50 жылдығына орай, бөлім Jednostka Wojskowa Komandosów деп қайта аталды, бұл қазіргі атауы. Польша Қарулы Күштерінің ұйымдық құрылымында бұл бөлім JW4101 кодтық нөмірімен белгіленеді.

Бірліктің белгісі

Польшаның Екінші дүниежүзілік соғыстан қалған мұрасын құрметтеу және есте сақтау дәстүрін жалғастыра отырып, JWK 2013 жылдың 30 желтоқсанында жаңа нышанын таныстырды, ал ресми тұсаукесері 2014 жылдың 1 қаңтарында өтті. Бөлім оны «дәстүр мен қазіргі заманның үйлесімі» деп сипаттады, нышаны Польшаның Үй армиясының мұрасын бейнелейді, сонымен бірге партизандық және коммандос күштерінің ерекше символдарын қосып, заманауилықты енгізеді. «Котовица» деп аталатын теңіз анкері Екінші дүниежүзілік соғыстағы поляк қарсылық қозғалысының «Польша күресі» символына сілтеме жасайды, ол «Миотла» батальонының (қазіргі JWK A эскадрильясының нышаны), «Парасоль» батальонының (қазіргі JWK C эскадрильясының нышаны) және «Зоська» батальонының (қазіргі JWK штаб-командирлігі мен қауіпсіздік бөлімінің нышаны) нышандарында болды; Польшаның Үй армиясының үш барлау батальоны. «Котовица» анкеріне бүкіл әлемде танымал арнайы операциялар күштерінің символы болып табылатын қылыш кіреді, сонымен қатар бұл бөлімнің 1PSK және JWK ретіндегі бұрынғы нышандарына жасалған сілтеме. Нышандағы қызыл түс Екінші дүниежүзілік соғыстағы №10 (бірлескен одақтас) коммандос бөліміне және оның №6 поляк тобына, сондай-ақ 1-ші тәуелсіз рота деп те аталатын олардың бірлескен операциялар танылу белгісіне ұқсайды, ол қазіргі JWK B эскадрильясының нышаны болып табылады. Бөлім нышанының қара фоны поляк арнайы күштерінің ресми түсіне сілтеме жасайды.

Жұмысқа қабылдау

Полкта қызмет етуге ниет білдірген үміткерлер ең алдымен негізгі әскери дайындық курсын сәтті аяқтауы тиіс. Содан кейін олар үш айлық "Жастар маманы" курсына қатысады. Осы кезеңде жаңа ғасырлар жақын арадағы шайқас, қолға түйіскен күрес, арнайы құралдарды қолдану, парашютпен секіру, жерді бағдарлау, қару-жарақпен жұмыс істеу, негізгі тіршілік ету ережелері және басқа да әскери дағдыларды үйренеді. Екінші кезеңді сәтті аяқтаған әскерлер бөлімшеге жіберіледі, онда олар Шабуылдық топқа (Zespół Bojowy) бекітіледі. Онда олардың дайындығы одан әрі жалғасады (тау және қысқы жағдайлардағы дайындық, снайперлік, Casevac, десанттық операциялар және т.б.). Бөлімшедегі ерікті сарбаздар одақтас елдерде, әсіресе АҚШ Армиясының Рейнджерлер курсында қосымша дайындықтан өте алады.

Соңғы операциялар

Осы жылдар ішінде полк өте белсенді болды. 2003 жылы Косово қақтығысы кезінде Македония Республикасында НАТО операцияларын қолдау үшін әскерлер орналастырылды; 13 адамнан тұратын топ Ауғанстанға «Тұрақты бостандық» операциясына (OEF) поляк тарапынан қолдау ретінде жіберілді. 2006 жылы олар Пәкістандағы жер сілкінісінен кейін техникалық құтқару жұмыстарына көмектескен Польша әскери контингентін (Polski Kontyngent Wojskowy) қорғауға жауапты болды. JWK-ның B эскадрильясы Диваниядағы Орталық Оңтүстік көпұлттық дивизиясының құрамында Иракқа (Ирак соғысы) жіберілді. Штаб-пәтері поляк командасының басқаруымен Эхо лагерінде орналасқан. JWK-ның B эскадрильясы Ауғанстанның, оның ішінде Қандаһар провинциясының барлық аймақтарында жауынгерлік операцияларға қатысты. 2007 жылы JWK сарбаздарының соғыс қылмыстары туралы ақпараттар жариялана бастады. 2007 жылдың тамызында поляк патрулі Нангар-Хел ауылына шабуыл жасап, үш баласы бар алты азаматты өлтірді және үш адамды жарақаттады. B эскадрильясы Диваниядағы Орталық Оңтүстік көпұлттық дивизиясының құрамында Иракқа (Ирак соғысы) жіберілді. Әскерлер 5-ші SFG ODA-мен бірге Ауғанстанның, соның ішінде Қандаһар провинциясының аймақтарында арнайы операцияларды жүргізіп, бірлесіп күш көрсетті. 2010 жылдан бастап JWK құрамындағы B эскадрильясы ISAF SOF Task Force 50 жасағын құрды, олар JPEL-дерді ұстау, арнайы барлау, FID сияқты арнайы операцияларды орындады. TF 50 жасағының сарбаздары Газни провинциясында және Пактикада (Ауғанстандағы соғыс) жұмыс істеді. 2016 жылы JW Komandosów-қа 79-шы әуе десанттық бригадасының 1-ші батальонының сарбаздарын оқыту міндеті жүктелді, олар 2014 жылы Донецк әуежайын батыл қорғағандары үшін «Киборгтар» деген лақап атын алды.

Униформа

COS DKWS-ге бағынатын барлық бөлімшелер сияқты, JWK қызметкерлері гарнизон кезінде MultiCam немесе Suez (Польшаның 2007 жылы әзірленген MultiCam нұсқасы, қазіргі уақытта шығарылмайды және қолданыстан алынып жатыр) формасын киеді. Әртүрлі себептермен олар азаматтық киім киюге рұқсат етіледі. Әскерлер сонымен қатар поляк арнайы күштерінің бүркітін бейнелейтін белгісі бар ерекше қара жасыл түсті берет кие алады, бірақ бұл ресми шараларда немесе парадтық формамен ғана міндетті. Басшылық қызметкерлерін қоспағанда, қалған барлық қызметкерлер жеке басын жасыру және қорғау мақсатында есімдері мен шендері көрсетілмеген форма киеді. Халық арасында көзге түспеу үшін әскерлерге азаматтық шаш стильдері мен сақал өсіруге рұқсат етіледі. Бөлімшеде жауынгерлік міндеттерді орындайтын әрбір әскердің, көпшілік ортада қолданылатын лақап аты болады.

Қарулар

2015 жылдың ортасына қарай JWK қолданысындағы қарулар.