Кіріспе
Исландиядағы жанартау
жанартау
the volcano
Орналасқан жері
Бұл аймаққа жылдың тек бірнеше айында ғана қол жеткізуге болады. Ватнайокуль мұздығының солтүстік-шығысына жауын-шашынның көлеңкелі жағында орналасқандықтан, аймаққа жылына шамамен [көрсетілмеген сан] миллиметр жауын-шашын түседі.
NASA-ның
Бұл аймақ NASA Аполлон бағдарламасы бойынша ғарышкерлерді Айға аттандыруға дайындау үшін жаттығулар кезінде пайдаланылды. Аскьядағы олардың басты мақсаты геологияны зерттеу болды. Хюсавик қаласындағы Астронавт монументіне қатысқан 32 ғарышкердің тізімі жазылған.
Жарылыс
Аскья 1875 жылғы 28 наурызда басталған субплинийлік жарылысына дейін, содан кейін 1875 жылғы 29 наурыздағы құрылымдық-плинийлік жарылысқа дейін дерлік белгісіз болды. Әсіресе Исландияның Шығыс фиордтарындағы күлдің жаууы жерді улап, малдарды өлтіруге жеткілікті болды. Бұл жарылыстан шыққан күл немесе тефра жел арқылы Норвегияға, Швецияға, Германияға және Польшаға тарады. Бұл жарылыс Исландиядан үлкен көші-қон толқынына әкеп соқты. Тағы бір, аз танымал жарылыс, Аскья S деп аталады, ол шамамен 11 000 жыл бұрын, голоценнің басында болды. Бұл жарылыстан шыққан тефра Швецияның оңтүстік-шығысында, Солтүстік Ирландияда және Солтүстік Норвегияда, соңғы кезде Румынияның оңтүстігінде табылды, бұл оны ең алысқа сапар шеккен исланд тефраларының біріне айналдырады. Аскьяның соңғы жарылысы 1961 жылы болды. Аскьяның сыртқы кальдерасы, тарихқа дейінгі жарылысты көрсетеді, шамамен 2000 жылды құрайды және оның ішінде кейінгі кальдераларды қалыптастырған оқиғалардың дәлелдері бар. 2010 жылғы маусымда вулкан сарапшысы Хейзел Раймер Аскьяда сейсмикалық белсенділік күшейіп бара жатқанын мәлімдеді. Күшейген жер сілкінісі белсенділігі орталық жанартаудың солтүстік-шығысында, Гердубрейд бағытында тіркелді. Eyjafjallajökull-ден келген қызмет Аскьядағы белсенділіктің күшеюіне себеп болмады деп саналды. Бұл жаңалық ғалымдар Катла жанартауын қадағалап отырған кезде жарияланды. 2012 жылғы сәуір айының басында кальдерадағы көл мұздан толығымен тазарғаны байқалды, бұл әдетте маусым немесе шілде айында ғана болады. Көлдегі геотермальдық белсенділіктің артуы көлді жылытады деп болжанды. Қосымша зерттеулер жүргізілгенге дейін аймаққа кіру шектелді. 2021 жылғы қыркүйектің басында GPS және спутниктік деректер кальдераның тамызда басталған, ықтимал, магманың енуіне байланысты айына бес сантиметрге дейін инфляцияны көрсетті. Исландиялық метеорологиялық қызметтің (IMO) 9 қыркүйекте жариялаған хабарламасында авиациялық түс коды өзгерістерге байланысты "жасылдан" "сарыға" дейін жаңартылды. Хабарламада сондай-ақ: "Келесі аптада ИМО және Жер ғылымдары институты (UÍ) Аскьяның айналасындағы мониторинг желісін күшейтеді, бұл жанартауды жақсырақ бақылауға және қадағалауға мүмкіндік береді" делінген.
In June 2010, Volcano expert Hazel Rymer said seismic activity was increasing at Askja. The increased earthquake activity was located to the northeast of the central volcano, in the direction of Herðubreið. It was ruled out that any activity from Eyjafjallajökull was responsible for the increase in activity at Askja. The news came as scientists continue to watch Katla. In early April 2012 it was noted that the lake in the caldera was totally clear of ice, which usually does not happen until in June or July in a normal year. It was believed that increased geothermal activity in the volcano is heating the lake. Travel in the area was restricted until further research could be carried out. In early September 2021, GPS and Satellite data showed that an inflation at the rate of five cm per month, most likely attributed to magma intrusion, of the caldera had started in August. An Article published on September 9 from the Icelandic Meteorological Office(IMO) stated the Aviation Color Code was upgraded from "Green" to "Yellow" due to the changes. The Article also says, "Next week IMO and the Institute of Earth Sciences (UÍ) will potentiate the monitoring network around Askja to allow a better coverage and surveillance of the volcano."
Оскюватн көлі
Оскюватн – 1875 жылғы жарылыстан пайда болған кіші кальдераның көп бөлігін толтыратын үлкен көл. Оның беті негізгі кальдера есігінен шамамен төмен жатыр және шамамен жабады. Көл алғаш пайда болғанда жылы болған, бірақ қазір жылдың көп бөлігінде мұз қатып жатады. Оскюватн – Исландиядағы екінші ең терең көл, тереңдігі шамамен жетеді.
Жоғалған ғалымдар
1907 жылы неміс ғалымдары Вальтер фон Кнебель мен Макс Рудлофф кальдераны зерттеу үшін Аскьяға сапар шекті. Олар шағын қайықпен Оскюватн көлін зерттеп жүргенде, ізі қалмай жоғалып кетті. Фон Кнебельдің никелес әйелі Ина фон Грумбкоу оларды іздеу үшін экспедиция ұйымдастырды, бірақ оларға не болғанына қатысты ешқандай мәлімет табылмады. 2014 жылдың 21 шілдесінде болған тау жылауының салдарына жасалған жаңа байқаулар, ғалымдар осыған ұқсас кенеттен туған оқиғадан, 2014 жылы шамамен осындай биіктікте байқалған алып толқыннан қаза тапқан деген болжамды қайта жандандырды.
Аймақтағы көрнекті орындар мен туризм
Дингжуфьолл таулары, Аскья кальдерасын қоршап тұрады, сонымен қатар Дракагиль – аждаһарлар шатқалы да бар. Аскьяның ішінде және маңында тағы екі жанартау жүйесі орналасқан: Гердубрейд және Кверкфьолл. Аскья – танымал туристік орын. Дрекагильдің жанында, Дрекиде екі тау шатыры мен кемпинг бар, оған Исландия айналма жолынан 4x4 F жолымен жете аласыз. Жол Дрекиден Аскья кальдерасына қарай жалғасады. Автотұрақтан Оскюватн мен Витиге дейін жуық бір шақырымдай жаяу жол бар. Жолдар әдетте маусымның соңынан қазанның басына дейін үш-төрт ай бойы ашық болады.