Кіріспе

Seascape – американдық драматург Эдвард Альбидің екі актілі пьесасы. Ол оны 1974 жылы аяқтады, алғаш рет 1967 жылы «Өмір» атты қысқа пьеса ретінде жазған, ол «Өлім» деп аталатын тағы бір пьесамен (кейін «All Over» аталды) бірге қойылатын екі пьесаның бірінші бөлігі болуы жоспарланған еді. «Seascape» пьесасы 1975 жылы «Драма» номинациясы бойынша Пулитцер сыйлығын жеңіп алды.

Өндірістер

Пьеса 1975 жылы 26 қаңтарда Бродвейдегі Сэм С. Шуберт театрында қойыла бастады және 65 қойылымнан кейін 1975 жылы 22 наурызда жабылды. Албидің режиссерлігімен Дебора Керр (Нэнси), Барри Нельсон (Чарли), Морин Андерман (Сара) және Фрэнк Лангелла (Лесли) рөлдерін сомдады. Лангелла 1975 жылы «Тони» сыйлығын жеңіп алды – пьесадағы ерекше актер. Пьеса 1975 жылғы «Тони» сыйлығына – «Пьеса» және «Жарық дизайны» (пьеса немесе мюзикл) номинацияларында (Джеймс Тилтон) ұсынылды. Пьесаның бастапқы үш актілік нұсқасы Еуропада көрсетілді. Алби Бродвейдегі премьераға дейін Балтимордегі сынақ қойылымдары кезінде пьесаның үлкен бөлігін алып тастады. Олби 1975 жылы драма саласындағы екінші «Пулитцер» сыйлығын алды. «Сискейп» пьесасы 2005 жылы 28 қазанда «Бут» театрында «Линкольн орталығы» театрының қойылымымен Бродвейде қайта жандандырылды (алдын ала көрсетілімдер). Марк Ламостың режиссерлігімен Джордж Гриззард (Чарли), Франсис Стернхаген (Нэнси), Элизабет Марвел (Сара) және Фредерик Веллер (Лесли) рөлдерін сомдады. Декорацияларын Майкл Йерган, костюмдерін Кэтрин Зубер, жарықтандыруын Питер Качжоровский жасады. Пьесаның үш актілік түпнұсқа нұсқасы 2008 жылдың қазан айында Бостон қаласында «Zeitgeist Stage Company» компаниясының «Бостон орталығындағы Өнерлер Плаза» театрында драматургпен арнайы келісім бойынша американдық премьерасын өткізді. Режиссері Дэвид Дж. Миллер, жарықтарды Джефф Адельберг, костюмдерді Фабиан Агилар, айқас және қимылдарды Мерон Лангснер, дыбысын Уолтер Эдуардо жасады. Орындаушылар құрамында Мишель Доуд Нэнси рөлінде (ол осы рөлі үшін «IRNE» сыйлығын жеңіп алды), Питер Браун Чарли рөлінде, Клод Дел Лесли рөлінде және Эмма Гудман Сара рөлінде болды. Бастапқы екінші акті толығымен су астында өтеді.

Шолу

Альбидің көптеген пьесалары сияқты, «Seascape» жеке қарым-қатынастардағы байланысқа, осы жағдайда жұбайлар арасындағы байланысқа назар аударады. Альбидің алғашқы Бродвей пьесасы «Кім Вирджиния Вулфтан қорқады?» (1962) және оның алғашқы Пулитцер сыйлығын жеңіп алған пьесасы «Нақты тепе-теңдік» (1966) да осы тақыпқа қатысты. «Seascape» осы драмалардан бірнеше жағынан ерекшеленеді. «Seascape» қатаң түрде драма емес, бірақ әртүрлі сыншылардың пікірінше, комедия, фантастика, сатира және абсурдизм элементтерін қамтиды. «Seascape»-те зейнеткерлікке қадам басқан америкалық жұп Нэнси мен Чарли қарым-қатынастарында қиындықтарға тап болады. Олар жағажайда осы мәселелерді талқылап отырғанда, Лесли мен Сара есімді екі адам мөлшеріндегі кесірткелер пайда болады, олар адамдар сияқты сөйлейді және әрекет етеді. Кесірткелер осылай дамыған, теңізде өздерін жайлы сезінбейді және құрлықта өмір сүруге ұмтылады. Нэнси мен Чарлимен болған оқиға оларды теңізге қайта оралуға итермелейді, бірақ адам жұбының көмегімен олар қалуға шешім қабылдайды. Бұл салыстырмалы түрде қуанышты аяқталу Альбидің бұрынғы көптеген пьесаларында сирек кездеседі, және кейбір сыншылар оны жаңалыққа толы деп санайды. Дегенмен, Альби «Seascape» үшін Пулитцер сыйлығын жеңіп алғанға дейін көптеген сыншылар алғашқы қойылымға теріс пікір білдірді. Тек аздаған ғана оң пікірлерді жариялады. Солардың бірі – «Нью-Йорк Таймс» газетінің Клайв Барнс: «Мырза Альби бізге үлкен тығыздығы бар, көптеген қызықты эмоционалдық және интеллектуалды резонанстарды сыйлады». «The Nation» журналының Гарольд Кларман «Seascape»-ті Альбидің драматург ретінде дамуы тұрғысынан оң бағалайды. Ол: «Бұл оның ең бос пьесасы, «философиялық» ойшаулық» дейді. Абсурдизмге сіңірілуі актер құрамының жартысының адам/кесіртке болуында ғана емес, сонымен қатар кейбір сахналық элементтерде де көрінеді. Мысалы, пьеса барысында бірнеше рет ұшақ аспаннан өтеді, және әр жолы Нэнси мен Чарли екі-үш сөйлемді қайталайды.

Бірінші акт

"Мұхит саябағы" жағажайда ашылады. Қарт жұбайлар Нэнси мен Чарли тамақ ішіп, тамақтанып жатыр. Нэнси тазалау жұмыстарын жүргізгенде, төмен ұшып бара жатқан ұшақтың шуы сахнаны басып алады. Чарли бір күні ұшақ құмға соғады деп болжайды. Нэнси суға жақын жерде мәңгі болуды қалайтынын айтады. Ол барлық нәрсені жақсы көреді және жағалаудан жағалауға саяхаттағанды ұнатады. Чарли оның арманына теріс жауап береді. Ол еш нәрсе істегісі немесе еш жерге барғысы келмейді. Чарлидің мінезі Нэнсиді ашуландырады. Ол өмірдің қысқа екенін айтады. Ол өздігінен оқиғалар жасаумен қорқытады. Нэнсидің ашуынан кейін Чарлидің мінезі өзгеріп, ол өз жоспарын біраз өзгертеді. Ол осы сәттен ләззат алумен қанағаттанған. Басқа ұшақ өткеннен кейін Нэнси Чарлиге балалық шағында су астында өмір сүруді қалайтынын еске салады. Чарли оған бассейннің немесе көлдің түбіне қалай батқанын және тыныс алу керек болғанша сол жерде отыратынын айтады. Нэнси оны қайтадан осылай етуге және өзінің жастық шағына қайта оралуға шақырады. Чарли оның талаптарынан ұялып, бас тартады. Нэнси олардың жыныстық өміріне тоқталады. Ол күйеуіне некеде болған бір кездері ажырасу туралы ойлағанын айтады. Ол қызды сүймейтінін сезді. Чарли мұны мойындамайды, ал Нэнси оның сөзін мойындайды. Нэнси оны су астына тағы да батып, қалай батып кеткенін көрсетуге шақырады. Чарли қайтадан бас тартып, әңгімеге оны тартады. Ол әйеліне жақсы әйел болғанын айтады. Нэнси де ол туралы осылай дейді. Ол осыны бітірген соң, "жақсы өмір" тек оған ғана тиген сияқты. Чарли оның мінез-құлқынан ренжіді. Олар дау-дамай жасайды. Нэнси оның тек демалуға қызығушылығы бар екеніне ашуланады, ал ол жаңа нәрселерді тәжірибеге түсіргісі келеді. Олар қызу айтысып жатқан кезде, Лесли, адам өлшеміне тең еркек кекірек, оларға көз тастайды. Нэнси Чарлиге ашық хаттар жазуға көмектесуді сұрайды, бірақ ол бас тартады. Лесли оларға тағы да көз тастайды, бұл жолы оның әйел серігі Сарамен. Нэнси кекірттерді көріп, қызығады. Чарли қорқады. Чарли Нэнсиден оларды қорғауға арналған бірдеңе табуды талап етеді. Ол кішкентай, жұқа таяқты ғана таба алса, Чарли ашуланады. Нэнси әлі де кекірткелерге қызығушылық танытады, бірақ Лесли оның тамағын тазартқан кезде, ол кекірткелер оларға зиян тигізуі мүмкін деп қорқады. Лесли үлкен таяғын сілтегенде, Нэнси мен Чарли бір-біріне деген сүйіспеншілігін мойындайды, Нэнси Чарлиге қарағанда көбірек қарсылық білдіреді. Лесли мен Сара алға жылжығанда, басқа ұшақ ұшып келіп, оларды қорқытып жібереді. Чарли барлық жағдайды нашар майысқан бауыр сэндвиктерімен байланыстыруға тырысады. Ол олардың тамақпен уланудан өлгенін айтады. Нэнси бұл идеяны мазақ етеді. Лесли мен Сараның қайтып келгеніне Нэнси қуанады. Нэнсидің пікірінше, өздерін қорғау үшін олар ит сияқты аяқ-қолдарын жоғары көтеріп, арқаларына жатып, мойынсұнушылық танытуы керек. Чарли бұл тапсырманы өте қарсылықпен қабылдады.

ІІ акт

Екінші акт бірінші акт аяқталған жерде басталады. Лесли мен Сара Нэнси мен Чарлидің бағыныш танытуына күмәнданып қарайды. Лесли мен Сара жақындағанда, Чарли айқайлап қоя жаздай болады. Нэнси көбірек сабырлы. Лесли Чарли мен Нэнсиді қабырғасынан итеріп көреді, бірақ екеуі де қимылдамайды. Лесли мен Сара Нэнси мен Чарлидің қауіпсіз екеніне келіседі. Чарли жаратылыстарға сенімсіз, ал Нэнси олардың барлық қырына қызығушылық танытады. Лесли мен Сара оларға тағы да жақындасуға шешім қабылдайды. Лесли Чарлиді қатты итеріп, сөйлеуге мәжбүр етеді. Лесли бірнеше рет жауап береді, бірақ Чарли жаратылыспен сөйлеспейді. Нэнси соңында тұрып, Сараға сәлемдеседі. Чарли Нэнси оны ынталандырғаннан кейін ғана амандасады. Сара мен Нэнси шиеленіс сейілгенін ойлайды, бірақ Лесли мен Чарли әлі де бір-біріне сенімсіз. Нэнсинің тікелей сұрауымен Чарли Леслиге олардың жаулық ниеті жоқ екенін айтады. Лесли мен Сара ағылшын тілінде сөйлесе де, Чарли мен Нэнси қолданатын көптеген сөздер мен ойларды түсінбейді. Нэнси Леслидің қанатшасын сілкіп көруге тырысады, бірақ Лесли мұндай әрекетті түсіне алмайды. Нэнси мен Чарли қолдасудың мәнін, сондай-ақ олардың анатомиялық ерекшеліктерін түсіндіреді. Кескілерде тек аяқтары мен қанаттары бар. Нэнси соңында кескілдердің қолын береді. Чарли Леслимен қолдасуға тырысады, бірақ Лесли оған әлі де сенімсіз. Лесли мен Чарли өздерінің айырмашылықтары туралы әңгімелейді. Лесли олардың киімдері туралы сұрайды. Нэнси олардың киімдері жыныс мүшелерін жабатынын айтады. Бұл адамдардың жыныс мүшелерін, әсіресе Нэнсидің кеудесін талқылауға әкеледі. Кескілдерде мұндай мүшелер жоқ. Нэнси Сараға көрсетеді, ол қызығады. Лесли де көруге ниеттенседі, бірақ Чарли бұл ойға келіспейді. Әңгімені өзгерту үшін Чарли олардың балалары туралы сұрайды. Сара мен Лесли жеті мың жұмыртқа салған. Лесли адамдар жұмыртқа салмайтынын білгенде таңғалады. Нэнси адамның жүктілік кезеңін және олардың үш баласы бар екенін түсіндіреді. Нэнси олар балаларын көп жылдар бойы өсіретінін айтқанда, ол махаббат туралы түсінік береді. Бұл және басқа да сезімдер кескілдер үшін жат. Чарли Лесли мен Сараның қалай жұптасқанын сұрайды. Лесли Сара ересекке жеткенде және жұптасуға дайын болғанда басқа кескілдермен күрескен. Ол оны қалаған, бірақ сезімдер рөл атқармаған. Чарли Лесли мен Сараның қарым-қатынасындағы адалдықсыздық туралы ойды қозғайды. Бұл Нэнсиді ренжітеді. Бұл мәселе Сара мен Леслиді де алаңдатады. Чарли Леслиге ашуланып, еркек кескілді балыққа теңегенде, Лесли оған шабуыл жасайды. Әйелдер ер адамдарды тыныштандырады, Лесли балыққа деген жек көрушілігін түсіндіреді. Олар преюдис пен айырмашылық туралы ойды талқылайды. Сара көздерін көтеріп, ұшып бара жатқан құстарды көреді. Лесли қорғанышқа көшеді. Нэнси Сараға құстардың шағалалар екенін түсіндіреді. Әйелдер оларды су астындағы шашақтармен салыстырады. Нэнси Сараға шашақтардың суреттерін көргенін айтады. Нэнси мен Чарли оған фотосурет салу дегенді түсіндіре алмайды, сондықтан Сара олардың өзін қорлап жатыр деп ойлайды. Лесли келгенде, Сара болған жағдайды түсіндіреді. Нэнси сөзді күрт өзгертіп, Чарлидің олардың өлгенін сенетінін айтады. Ол Чарлиге қарап, ешқандай кереметтер болуы мүмкін емес деп сарказммен айтады. Лесли мен Сара оның мағынасын біраз көлемде түсінеді, бірақ Лесли шындықтың иллюзия екені туралы ойды түсіне алмайды. Лесли Чарлиден түсіндіруін сұрағанда, Чарли ашуланады. Нэнси оны тыныштандырғаннан кейін, тағы бір ұшақ ұшып өтеді. Лесли мен Сара қорқады. Нэнси мен Чарли ұшақ туралы түсінік береді. Чарли басқа машиналар туралы, соның ішінде теңіз астына жүретіндер туралы айтады. Нэнси кескілдерге Чарлидің жастығында суға батып, сол жерде қалуы туралы айтады. Нэнсиге ашуланған Чарли тақырыпты өзгертіп, кескілдерден теңізден неге шыққанын сұрайды. Олар өздерін өзгерткенін және енді сол жерге жатпайтынын біледі. Бұл Чарлиге эволюция туралы түсіндіруге мүмкіндік береді, бірақ Лесли мен Сара оны толық түсінбейді. Кескілдер тек өздері туралы ғана ойлай алады. Сара прогресс жақсы ба екенін сұрағанда, Чарли күмәнданады. Әрбір термин мен ойды кескілдерге түсіндіру керек, бұл Чарлиге, сондай-ақ Лесли мен Сараға көбірек қиындық тудырады. Чарли Сарадан Лесли кетіп, қайта оралмаса не істейтінін сұрайды. Нэнси оның сұрағаны үшін ашуланады. Сара бұл сұраққа ренжіді және теңізге қайта оралуды қалайды. Лесли Чарлиді Сараның жылағаны үшін ұрып, тұншықтырады. Лесли мен Сара кері қайтуға шешім қабылдайды. Нэнси оларға қалғанын айтады, себебі олар әлдебір күні қайта оралуға мәжбүр болады. Нэнси, және шамалы дәрежеде Чарли, оларға көмектесуді ұсынады. Лесли олардың ұсынысын қабылдайды.

Чарли

Чарли Нэнсиге үйленген және пьесаның орталық тұсындағы адам жұбының бір бөлігі. Әйелінен айырмасы, Чарли қорқақ және бейтарап. Нэнси белсенді зейнеткерлікке шығуды қаласа, Чарли демалып, ештеңе істегісі келмейді. Ол әйелінің өткенмен байланысу және олар көрмеген әлемді зерттеу қажеттілігін түсінбейді. Чарли жастығында өзінде әлдеқандай ерлік рух болғанын мойындайды. Ол тынысын шығарып, бассейннің немесе басқа судың түбіне батып, қайта дем алу үшін жоғары көтерілуге мәжбүр болатын. Чарли бұрын осыны ұнатқан, бірақ қазір оны істегісі келмейді. Ол қазіргі өміріне қанағаттанған және сынап-тегеурінге ұшырамайды. Нэнси оны бірінші болып қарсылыққа шақырады. Нэнсидің өмірінің соңына дейін әртүрлі жағалауларда өмір сүру туралы идеясы оған ұнамайды. Ол әйелінің осындай өмір салтын қарастыруға мәжбүрлеуіне жол бермейді. Нэнси кейінірек оған көп бұрын ажырасуды ойластырғанын айтады, себебі ол оның басқа біреумен қарым-қатынаста болып жүр деп ойлаған. Чарли оған мұндай қарым-қатынас болмағанын айтады, және ол оған сенеді. Чарли Нэнсимен бірге өткен өміріне қуанған және қазір де қуанышты. Олардың осы мәселедегі келіспеушіліктері кесірткелердің пайда болуымен көлеңкеленеді. Егер Чарли Нэнсидің тілектеріне ыңғайсыз болса, оның кесірткелермен үлкен мәселелері бар. Алдымен ол олардың шіріген бауыр пастасынан туған өлім иллюзиясы екенін айтады. Нэнси осы жандарға қызығушылық танытқанда, Чарли үнемі қорқыныш пен қарсылықпен әрекет етеді. Ол әйелінің артынан еріп, жандар алғаш жақындағанда мойынсұнып тұрады, бірақ ол оған бұйрық бермегенше жауап бермейді. Мұз ерігеннен кейін де Чарли жандар мен олардың ниеттеріне қатысты күмәнді болып қалады. Лесли мен Сараның көптеген нәрселерді (эмоциялар, анатомия және т.б.) білмеуі Чарлидің жағымсыз көзқарасын күшейтеді. Осы ойларды оларға түсіндіргенде, ол оңай ашуланады және көбінесе жоғарыдан қарап сөйлейді. Ол Леслиді өзін ұрып-соғуға және тұншықтыруға итермелейді. Бірақ соңында Чарли Нэнсипен келіседі, кесірткелер суға қайтпай, құрлықта қалуы керек. Ол көмектеседі, өйткені Нэнси оны мақұлдаса да, мақұлдамаса да осылай істейді, бірақ Чарли оларды қолынан ұстап алуды ұсынады.

Нэнси

Нэнси – пьесадағы адам жұбының әйел жартысы, ол Чарлиге үйленген. Күйеуінен өзгеше, Нэнси өмірге құштар және жаңалықтарды білуге бейім. Пьеса басталғанда ол мәңгі теңіз жағажайында тұрғысы келеді. Енді балалары үлкен болған соң, Нэнси өміріне оқиғалар мен саяхаттарды қосуды армандайды. Чарли оның тілектерін бөліспейді және оларды мүмкіндігінше тоқтатуға тырысады. Чарлидің салқындығына қарамастан, Нэнси жаңа мүмкіндіктерге, тіпті кесірткелерге де ашық. Нэнси мен Чарлидің қарым-қатынасы керіліске толы. Нэнси Чарлидің белсенсіздігіне ашуланып жүреді. Оның Чарлиді бала кезіндегідей суға түсіруге шақыруына қарсылық білдіріледі, бұл оны қатты ренжітеді. Бірінші актіде ол бір кезде Чарлиден ажырасуды ойлағандығы айтылады, себебі ол оның басқа біреумен қарым-қатынасы бар деп күдіктенген. Ол Чарлидің сөзіне сенсе де, екеуінің бірге өткізген «жақсы өмірі» толыққанды болмағанын ойлайды. Дегенмен, Нэнси Чарлиге адал болып қалады. Ол өздігінен саяхаттау туралы айтқанмен, ешқандай әрекет жасамайды. Кесірткелер жақындағанда, Нэнси қызығады, бірақ сәл қорқады. Ол Чарлиге жақын болып қалады. Күйеуімен келіспесе де, оған қорғану үшін таяқ табады. Лесли мен Сара жақындағанда, бағынышқан күйде жерге жату идеясы Нэнсидің ойына келген. Чарли кесірткелермен қарым-қатынас жасайтын көп жағдайда Нэнсидің нұсқауларын орындайды. Кесірткелер оларға зиян келтірмейтіні анық болғаннан кейін, Нэнси олардың бар екеніне қуанып, олар туралы білуге және олармен байланыс орнатуға тырысады. Ол алдымен олармен қолдасуға ниетті. Чарли әйелінің кесірткелермен байланыс орнатуға тырысқанына наразы. Сара ешқашан сүтқоректілердің сүт бездерін көрмегендіктен, Нэнси Сараға өзінің кеудесін көрсетіп, олардың қызметін түсіндіреді. Нэнси Леслиге де көрсетуге дайын болған, бірақ Чарли қарсылық танытқан. Нэнси кесірткелердің зиялылық деңгейінің төмендігіне көңілі тоймайды, ал Чарлидің оларға деген жоғарыпарлық көзқарасы оны одан да қынжырлатады. Бірақ, Чарли Сараны көзіне жас келтіргеннен және Лесли оны сабағаннан кейін, кесірткелер қайтқысы келгенде, Нэнси олардың қалуын тілеп, оларға көмек ұсынады. Осы оқиға Нэнсиге армандаған қызығушылықты сыйлады, ол оны жалғастыруға тырысады.

Лесли

Лесли - бірінші актінің соңында пайда болатын еркек кекілек . Чарли сияқты Лесли де өзінен қорқады, қорғануды, және жұбайына қарағанда сенімсіздік танытады. Адам ата мен Хауа ананы алғаш көрген - ол. Лесли сонымен қатар Нэнси мен Чарлиге бірінші болып жақындап, оларды бір жағынан ұрып тастайды. Чарли бірден жауап бермегендіктен, Лесли ашуланады. Леслидің сақшылығы жоғары болса да, әсіресе Чарлидің айналасында, ойынның көп бөлігінде, ол қызығушылық танытады, оның адам еркек әріптесіне қарағанда әлдеқайда көп. Лесли мен Сара екеуі де ағылшын тілінде сөйлейді, бірақ олар адам өміріндегі көптеген сөздерді және ұғымдарды түсінбейді. Лесли эмоциялардың не екенін, тамақ пісірудің не киімнің не екенін, аяқ-қолдың не екенін білмейді. Нэнси онымен қолын шасуға тырысқанда, ол бұл процеспен мүлдем таныс емес және оған сенім артпайды. Лесли көбінесе түсінгісі келсе де, адамдар махаббат немесе сана сияқты күрделі нәрселерді оңай түсіндіре алмаған кезде шыдамсыз болады. Лесли сүйіспеншілік сияқты кейбір адамдық идеяларды иемденбесе де, түсінбесе де, ол басқаларға қатысты бейбітшілікке ие. Чарли Лесли балық туралы жаман сөз айтқанынан кейін, кеудеге фанатизмнің не екенін түсіндіруге тырысады, бірақ оған жетпейді. Лесли олардың көптігін және лас екенін айтады. Ол сондай-ақ, адамдарды да жек көреді, өйткені олар жұмыртқа тастамайды. Сонымен қатар Леслиде адамдар үшін де сезімталдық бар. Лесли Сара екеуінің Чарли мен Нэнсиге таңғаларлық көрінгені белгілі. Ол сондай-ақ, Нэнси күйеуінің оларды өліп қалды деп ойлағанын және бұл жағдайдың галлюцинация екенін айтқан кезде Чарлидің қиын екенін түсінеді. Лесли көбінесе инстинктпен әрекет етеді, жануар сияқты. Құстар мен ұшақтар ұшып бара жатқанда, ол қашу жолын іздеп жүгіреді. Лесли Сараны қатты қорғайды. Чарли Сараны ренжітіп, Лесли қайтып келмеген жағдайда не істейтіні туралы сұрайды. Лесли оған шабуыл жасайды. Лесли оны соққылағаннан кейін, әйелдер араласқанша, оны шағып өлтіреді. Оқиғадан кейін Лесли Сара екеуі осы қауіптен құтылу үшін теңізге қайтуға шешім қабылдайды. Нэнси оларға қайтып оралуға тура келетінін айтып, көмек ұсынғанда, Лесли бұл тағдырға келіседі.

Сара

Сара – Леслидің жұбайы, кесіртке жұбының әйел жартысы. Лесли сияқты, Сара да адамдарға қатысты сақ және қорқақ. Бірақ Нэнси сияқты, ол да олар туралы білуге құштар және байланыс орнатуға тырысады. Сара, Нэнсиге қарағанда Леслиге көбірек мойынсұнғанымен, екі жұптың арасында аралықтаушы рөл атқарады. Лесли көбінесе Сарамен ақылдасады, не істеу керектігі және адамдар мен ағымдағы жағдай туралы не ойлайтыны жайлы сұрайды. Бастапқыда Сара сақтық танытады, бірақ сонымен қатар байланыстың маңыздылығын да атап өтеді. Сара Нэнсиге қарағанда құрметке ие болғанымен, маңызды жағдайларда Леслиге өзін-өзі танытады. Мысалы, екінші актте адамдар мойынсұнғаннан кейін Лесли оларға жақындағанда, онымен бірге болуын талап етеді. Сараның бәрін өз көзімен көруін қалайды. Оның кездесетін көптеген жаңа нәрселер оны қызықтырады: қолдасу, Нэнсидің кеудесі, адамның жүктілігі және олардың үстінен ұшып өтетін құстар, сондай-ақ басқа да көптеген нәрселер. Бірақ ол сонымен қатар қорқады. Ұшақтар оны қорқытады, ал Чарли Лесли кетіп, ешқашан қайтып келмесе не істейтінін сұрағанда оны үрейлендіреді. Лесли сияқты, Сара да эмоциялар және су жануарлары сияқты көптеген адамдық ұғымдарды толыққанды түсінбейді, бірақ оған тырысады. Сонымен қатар, Сара күйеуінен гөрі адамдарға олардың өмір салтын түсіндіруге көбірек дайын. Лесли оны тоқтатуға тырысады, бірақ Сара өзінің дұрыс деп санайтынын айтады. Сара Леслидің пікірлерімен толыққанды келіспейді және адамдар оны түсінуге тырысады. Мысалы, Сара олардың көбейіп өруі және Леслимен қалай танысқаны туралы ақпарат бөліседі. Сондай-ақ, адамдарға теңізден неліктен шыққандарын Сара айтады. Лесли осы ақпаратты бөлісуге құлықсыз. Чарли оны жылатып сұрағаннан кейін, Сара теңізге қайтуды қалайды. Лесли онымен келіседі. Кейіннен Лесли Чарлиді ұруға тырысқанда, Сара араласады. Сара үйлеріне қайтуды қаласа да, Лесли Нэнсидің көмегімен қалуға шешім қабылдайды.

Байланыс пен түсіністік

Seascape-тің тақырыптық орталығында қарым-қатынас және түсіністікке қатысты мәселелер тұр. Барлық кейіпкерлер ағылшын тілінде сөйлесе де, төртеудің әрқайсысы басқалармен байланыс орнатуға тырысқанда, әртүрлі нәтижелерге жетеді. Ойынның қарым-қатынас тақырыбы бірнеше нысанда көрінеді. Біріншіден, әр жұбай өзара жұбайларымен қарым-қатынас жасайды. Нэнси күйеуі Чарлимен оның қажеттіліктері мен болашақтары туралы өзара тиімді әңгімелесуге тырысады, бірақ ол оның идеяларын сынайды. Нэнси зейнеткерлік шағында зерттеулер жасап, саяхаттауды қалайды, ал Чарли демалып, ештеңе істегісі келмейді. Ойын бойында олардың бір-бірін түсінбеуі және қалаулары мен мұқтаждарына қанағаттандыра алмауы керісінше, шиеленіс пен жаулық тудырады. Лесли мен Сараның қарым-қатынас мәселелері азырақ. Лесли олардың қарым-қатынасында үстемдік танытады, ал Сара көбінесе бағынышты рөлде болуға дайын. Лесли көптеген шешімдер бойынша Сарамен кеңеседі және оның пікіріне құрметпен қарастырады. Сара Леслидің дұрыс емес әрекет ететінін сезгенде сөйлейді, ал Лесли көбінесе тыңдайды. Қарым-қатынастың тағы бір маңызды түрі – екі жұп арасындағы және гендерлік айырмашылықтарға байланысты қарым-қатынас. Нэнси кесірткелерге қатты қызығушылық танытады және олармен ашық түрде сөйлейді. Олардың шектеулі мүмкіндіктеріне көңілі қалғанмен, оларға адам өмірінің түсініксіз аспектілерін түсіндіріп, көмектесуге тырысады. Оның оларға деген жалпы мейірімділігі және кесірткелер құрлықта қалуды немесе теңізге қайтуды шешкен кезде ұсынған көмегі олардың шешіміне әсер етеді. Чарли ашық емес және күдікпен қараушы. Ол кесірткелерді қабылдауға қиналады және олардың түсіндірулерін түсінбегенде тез ашуланады. Кесірткелердің қарым-қатынасы өздерінің адам әріптестеріне ұқсас. Нэнси сияқты, Сара да адамдарға көбірек ашық және олардың әлеміне қызығушылық танытады. Ол сондай-ақ эмоционалды, және Чарли оған түсіну қиын сұрақ қойғанда (Лесли жоғалса, ол не істер еді), ол қатты алаңдайды, бұл жанжалға әкеледі. Лесли Чарлидің көзқарасын бөліседі; ол адамдарға сенбейді және олардың айтқандарының көп бөлігіне күмәнмен қарайды. Осы қиындықтарға қарамастан, пьесаның соңында олардың барлығы бір-біріне сенімді болады. Лесли және Сара құрлықта қалуды шешеді, ал Нэнси мен Чарли оларға көмектесуді ұсынады, бірақ оларға бұл ұсыныс күдік тудырады.

Эволюция және прогресс

"Тыңайлақтың" тағы бір маңызды тақырыбы – эволюция және прогресс. Бұл тақырып пьесада әр түрлі жолмен көрінеді. Олардың бірі – сырттай байқалмайтын. Нэнси мен Чарлидің қарым-қатынасы эволюция процесінде дамуда. Олар өмірдегі маңызды өзгеріске, зейнетке шығуға аяқ басып отыр. Чарли бұл уақытты демалып, ештеңе істемеуге арнағысы келеді. Ал Нэнси оның бұл ниетін кері даму деп санайды, эволюция емес. Отбасылық жауапкершіліктерінен босағаннан кейін Нэнси әлемді аралап, жағадан жағаға саяхаттап, жаңа адамдармен танысып, жаңа тәжірибелер жинағысы келеді. Бұл жұбайлардың қарым-қатынасын өзгертуге Нэнси тырысады, ал Чарли бәрінің бұрынғысынша қалуын қалайды. Эволюция сөзінің мағынасы кесірткелерге келгенде өзгеше. Лесли мен Сара шынайы эволюциядан өтеді. Олар бұрын теңізде өмір сүрген, бірақ өз түрлерінен асып түскен жандар. Олар неліктен екенін толық түсінбесе де, құрлыққа көшуге мәжбүр болды. Лесли мен Сара өзгерістен қорқа білсе де, Нэнсидің ынтасымен, ал Чарлидің тартыншақтығымен ұсынылған көмекті қабылдайды. Пьесаның соңында олар қауіпсіз сезінуі мүмкін теңізге қайта оралмай, құрлықта қалуды жөн көреді.

Шетелдік

"Сикейп" пьесасындағы ең айқын ағым – бөтендік сезімі. Осы пьесада бөтендік дегеніңіз – өзіңді шектеу немесе жағымсыз ортада болу. Лесли мен Сараның теңізден кетуіне себеп болған нәрселердің бірі – осы бөтендік. Екінші актіде Сара адамдарға: "Бұрынғыдай жайлы болмай қалды. Әрине, өзіңе ұя жасап, түрлі нәрселерді қабылдайсың, бірақ енді онда өз орнымызды сезінбейміз" дейді. Бұл бөтендік олардың эволюциясының бір қадамы болды деуге болады. Нэнси де, шамалы дәрежеде Чарли да өмірінде бөтендік сезінеді. Бірінші актіде Нэнси өзін бөтен сезінуінің себептерін, көбінесе Чарлимен қарым-қатынасында айтады. Ол Чарлидің өмірдің қалай болғаны, қазір қалай екені және болашақта қалай болуы мүмкін екені туралы көзқарасын бөліспейді; ол зейнетке шығумен шектелігісі келмейді. Чарли де, өз кезегінде, оның қызығушылығы мен тілектеріне байланысты одан алыстағанын сезінеді. Бөтендік тудырған шиеленістер кейіпкерлердің тағдыры мен пьесадағы оқиғаларға әсер етеді.

Орнату

Сейскейп пьеса жазылған шаққа сәйкес келетін жағажайда өрбиді. Мәтінде нақты айтылмаса да, көптеген сыншылар оқиғаның АҚШ-тың шығыс жағалауында болғанын болжайды. Пьесаның барлық оқиғасы бір күннің аясында шоғырланған. Бұл физикалық орта кейіпкерлердің өміріндегі өзгеше кезеңді көрсетеді. Бұл пьесадағы маңызды символдардың бірі.

Қиял

"Тыңқырлық" пьесасының жанры туралы қызу пікір талас жүріп жатыр. Бірі – комедия дейді, енді бірі – абсурдтық, сатиралық немесе аллегориялық деп санайды. Көпшілігі пьесада қиял элементінің бар екеніне келіседі. Нэнси мен Чарли адамдар және оларға лайық әрекет етеді, ал Лесли мен Сара – фантастикалық жаратылыстар. Олар теңізден құрлыққа көшіп, жаңа өмір бастаған, адам бойындағы кесірткелер. Олар мінсіз ағылшын тілінде сөйлейді және адам өмірінің кейбір жақтарын түсінеді. Чарли олардың нағыз екенін қабылдауға қиналады. Ол Нэнси екеуінің оларды тамақтан уланғандықтан немесе қайтыс болғандықтан көріп отыр деп ойлауға бейім. Алайда, пьеса тұрғысынан алғанда Лесли мен Сара толыққанды шынайы, және Нэнси мұны бірден түсініп, қабылдайды. Пьесаның фантастикалық жағы драматикалық иронияны тудырып, прогресс, құндылықтар және айырмашылықтар сияқты мәселелерді талқылауға жағдай жасайды.

Символизм

Альби «Seascape» пьесасының мазмұнын және тақырыптарын атап көрсету үшін көптеген символдарды қолданады. Ең айқын символдар – Лесли мен Сараның кесіртке кейіпкерлері. Олар антропоморфты жаратылыстар (яғни, адамдық қасиеттері бар жануарлар) болғандықтан, Альбидің адамдар және олардың қарым-қатынастары туралы ойларын түсіндіруге пайдаланылуы мүмкін. Лесли мен Сара көптеген нәрсені бейнелейді, соның ішінде эволюция мен прогрестің тікелей бейнесін, сондай-ақ Нэнси мен Чарлидің қарым-қатынасына керісінше келетін, идеалды қарым-қатынасты. Оқиға орны да символдық. Жағажай – құрлық пен теңіздің қосылатын жері – өзгеше бір кезеңді білдіреді. Жердің қашық тарихында, Лесли мен Сараның пьеса барысында істегені сияқты, теңізден жаратылыстар шығып, құрлықта өмір сүрді. Барлық төрт кейіпкердің өзгеруі жағажайда болады. Тағы бір символ – әуеде жылдам ұшып өтетін реактивтік ұшақтар. Бұл ұшақтар күрделі символ. Олар Сараға оны қызықтыратын шағалалардың механикалық эволюциясы ретінде сипатталады. Бірақ Чарли бір күні ұшақ құмға құлап түседі деп алаңдайды, бұл – эволюцияның уақытша, тіпті символдық соңы. Ұшақтар Сара мен Леслиді де қорқытады. Алайда ұшақтар үздіксіз ұшып, құламайды, ал кесірткелер өздерінің эволюциясын қабылдауға бейімделеді. «Seascape» пьесасында Нэнсиден басқа барлығы қорқыныш сезінгенімен, оң өзгерістер пьесаның маңызды символдық тақырыбы болып табылады.