Кіріспе

Израиль футбол клубы, баскетбол клубы.

Хапоэль Тель-Авив футбол клубы (Моадон Кадурегель Хапоэль Тель-Авив) – Тель-Авив қаласында орналасқан және Израиль Премьер-лигасында өнер көрсететін израиль футбол клубы. Клубтың дәстүрлі үй стадионы – Блумфилд стадионы. Бүгінгі күнге дейін клуб 13 чемпионат және 16 мемлекеттік кубок жеңіп алды. 1967 жылы Хапоэль Тель-Авив Азия чемпиондары клубтық турнирін жеңіп алған алғашқы клуб болды. 1995 жылдан бері клуб еуропалық клубтық жарыстарда қатысып келеді және барлық израильдік клубтардың арасында ең жоғары нәтиже көрсеткен. Оның ішінде «Челси», «Милан», «Гамбург», «Пари Сен-Жермен», «Бенфика», «Рейнджерс» және «Селтик» сияқты командаларға қарсы жеңістері бар. Бұл клуб сондай-ақ УЕФА Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне шыққан үш израильдік команданың бірі және Еуропалық клубтар қауымдастығының толыққанды мүшелерінің бірі. «Хапоэль» деген клуб аты «Жұмысшы» деп аударылады, ал қызыл түсті «Шекірек пен балға» белгісі клубтың марксизм, социализм, Еңбек сионизмі және жұмысшы табымен байланысын көрсетеді. Жеті он жыл бойы клуб Израильдің ұлттық кәсіподақ орталығы – Хистадрутқа тиесілі болды.

Британдық мандат

Хапоэль Тель-Авив футбол клубы 1923 жылы құрылған, бірақ көп ұзамай таратылды. Клуб 1925 жылы қайта құрылды, содан кейін 1926 жылдың мамыр айында үшінші рет құрылды. 1927 жылы клуб Алленби ФК-мен бірігіп, қазіргі түрін алды. Ол Хистадрутпен байланысты Хапоэль спорттық қауымдастығының бөлігі болып табылады, ал клуб жақтастары көбінесе коммунистер деп аталды. 1928 жылы клуб Палестина кубогының финалына жетті (Израиль футбол қауымдастығы мойындаған алғашқы кубок). Олар «Маккаби Хасмонеан Иерусалимді» 2:0 есебімен жеңгенімен, «Хапоэль» қатысуға құқығы жоқ ойыншыны алаңға шығарды, нәтижесінде кубок екі команда арасында бөлісті. 1933–34 жылдары клуб «дубль» жасап, Палестина лигасының чемпионы атанды, барлық ойында жеңіске жетті. Бұл көрсеткіш бойынша Палестина клубтары арасында бірінші болып, мұндай жетістікке жеткен жалғыз клуб болды (Иран мен Израильдің дипломатиялық қарым-қатынаста болған кезеңінде). Олар 1972 жылы Мемлекеттік кубокты қайта жеңіп алды, финалда «Хапоэль Иерусалимді» 1:0 есебімен жеңді, бірақ 1980–81 жылға дейін титулды қайта жеңіп алмады. Олар кубок финалында «Бней Иегудаға» пенальтилер сериясында 4:3 есебімен жеңілді (негізгі уақыт 2:2 аяқталды). Келесі маусымда олар тағы да кубок финалына жетті, бірақ «Хапоэль Йехудтан» 1:0 есебімен жеңілді. 1982 жылғы финалда «Маккаби» Тель-Авивті 3:2 есебімен жеңген кезде кубок финалында жеңіліске ұшыраған үш ойынның қатарынан аяқталды. 1985–86 және 1987–88 жылдары тағы да жеңіске жетті. Алайда, келесі маусымда «Хапоэль» лиганың соңғы орынында қалды (бюджеттік ережелерді бұзғаны үшін төрт ұпай шегерілді) және тарихында алғаш рет екінші дивизионға түсті. Клуб Лига Арцитте екінші орын алып, бірден жоғары дивизионға оралды, бірақ «Маккаби Явнеден» тек гол айырмасымен басып өтті. 1997–98 жылдары «Хапоэль» екінші орын алып, Еуропаға екінші рет қатысуға мүмкіндік алды. 1998–99 жылғы УЕФА кубогында «Хапоэль» «ФинПаны» жеңіп, пенальтилер сериясында «Strømsgodset» командасына жеңілді. Сол маусымда олар «Бейтар Иерусалимді» пенальтилер сериясында 3:1 есебімен жеңіп, Мемлекеттік кубокты ұтты (негізгі уақыт 1:1 аяқталды).

21 ғасыр

1999–2000 маусымда «Хапоэль» екі жүлдеден жеңіп алды, он жылдан астам уақыттан кейін алғашқы титулын иеленді және Мемлекеттік кубокты жеңді (тағы да пенальтилер сериясында «Бейтар Иерусалимді» жеңді). Дегенмен, «Штурм Грацтан» жалпы есеп бойынша 5:1 есебімен жеңілгендіктен, олар Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне өте алмады. 2000–01 және 2001–02 маусымдарында лигада екінші орынды, ал 2002–03 маусымдарында үшінші орынды алып, әр жолы УЕФА кубогына қатысу құқығын иеленді. 2001–02 УЕФА кубогында «Хапоэль» «Челси», «Локомотив» және «Парма» командаларын жеңіп, жартылай финалға өтті. Үйде «А.С. Миланды» 1:0 есебімен жеңгенімен (қауіпсіздік себептерімен УЕФА Израильде матчтер өткізуге рұқсат бермегендіктен, матч Кипрдегі GSP стадионында өтті), «Хапоэль» сыртқы ойында 2:0 есебімен жеңілді. 2002 жылы клуб алғашқы Тото кубогын жеңіп алды. 2006 жылы Мемлекеттік кубокты жеңіп, финалда «Бней Иегуданы» 1:0 есебімен жеңді, сондай-ақ келесі маусымда екінші лигадағы «Хапоэль Ашкелонды» пенальтилер сериясында жеңіп, кубокты тағы да иеленді. 2007–08 маусымдарында олар тағы да финалға өтті, бірақ 0:0 есебімен тең түскеннен кейін пенальтилер сериясында «Бейтар Иерусалимге» 5:4 есебімен жеңілді. 2009–10 маусымдарында клуб екі жүлдеден жеңіп, «Бней Иегуданы» 3:1 есебімен жеңіп Мемлекеттік кубокты иеленді. Титул маусымның соңғы күні «Бейтар Иерусалимге» қарсы өткен тартысты ойында жеңіліп алынды, бұл кезде Эран Захави қосымша уақыттың екінші минутында жеңіс голын соқты. Клуб Еуропа лигасынде де сәтті өнер көрсетті, өз тобында жеңіске жетіп, екінші турда «Рубин Казаньға» есе жіберді. Келесі маусымда олар бірінші рет Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне өтті, бірақ келесі сатыға өте алмады. Сол маусымда команда лигада екінші орынды алып, Израиль Мемлекеттік кубогын екінші рет қатарынан жеңіп алды. 2011–12 маусымының басында команданың көптеген табысты ойыншылары Еуропаға кетіп, команданың бас менеджері Илай Гаттман да қызметтен кетті. Клубтың легендарлық жаттықтырушысы Дрор Каштан оралды және жаңа ойыншылар клубтың иесі Эли Табибке берілуінің бір бөлігі ретінде келді. Маусым барысында менеджер Дрор Каштан мен Эли Табиб арасында шиеленіс туды, нәтижесінде менеджер қызметтен кетіп, оның орнына қазіргі менеджер Ницан Ширази тағайындалды, ол команданы үшінші рет қатарынан Израиль Мемлекеттік кубогын жеңіп алды. Клубтың иесі Табибке қарсы жанкүйерлердің үлкен наразылығынан кейін, ол бір жылдан кейін клубты тастап, Хаим Рамонға және 2012 жылдың жазында құрылған «Хаадумим» («Қызылдар») деп аталатын жанкүйерлер сенім қорына сатты, ол 20% үлесі үшін 2 миллион шекел жинады. Клубтың қалған бөлігі бірнеше басқа кәсіпкерлерге сатылды. Жалпы, клуб 2012 жылдың жазында 12 миллион шекелге (шамамен 3 миллион доллар) сатылды. 2012–13 маусымының басында Ницзан Ширази денсаулығына байланысты кәсіби менеджер болып тағайындалған Йосси Абуксис жаттықтырушы болып тағайындалды. 2015 жылдың 1 шілдесінде клубты Әмір Гросс Кабири сатып алды. Қаржылық проблемаларға байланысты Кабири мен клуб жолдары айырылысты. 2023 жылы Минцберг тобы жаңа иесі ретінде жарияланды.

Блумфилд стадионы

Үш түрлі стадионда ойнағаннан кейін, клуб 1950 жылы 1948 жылғы араб-израиль соғысынан кейін Баса стадионына көшті. 1962 жылы Блумфилд отбасының қайырымдылығымен алаң жаңартылып, ресми атауын алды. Алаң Тель-Авив "Histadrut" ұйымының меншігінде болды, олар сонымен қатар "Хапоелдің" де иелері еді, бірақ қазір ол муниципалды стадион. Жаффа қаласында орналасқан стадион, "Баса" деп аталған ескі стадионның жаңартылған нұсқасы. Блумфилд стадионындағы алғашқы матч 1962 жылдың 12 желтоқсанында ФК "Твентеге" қарсы өтті, ойын 1–1 есебімен тең аяқталды. Қазіргі уақытта стадионды қалалық қарсыластары "Маккаби" (1963 жылы көшкен) және "Бней Иехуда" (2004 жылдан бері) бөліседі. "Хапоелдің" жанкүйерлерінің басты қақпасы – 5-ші қақпа, онда "Ultras Hapoel" жанкүйерлерді ынталандырады, ал қонақ команда жанкүйерлері 11-ші қақпада, қарама-қарсы жағында отырады. Тағы бір дәстүрлі "Хапоел" жанкүйерлерінің қақпасы – 7-ші қақпа.

Қолдаушылар мен саясат

Клуб Израильдің сол және радикалды сол жақтарының туын ұстап тұр. Бұл клуб саясатпен ресми байланысын үзген соңғы клуб болды, аталған саяси күштердің ішінде кәсіподақтар қозғалысы, орташа әлеуметтік-демократиялық Еңбек партиясы Мапай, сондай-ақ радикалды партиялар – Марксистік партия Мапам, оның алдындағы Хашомер Хацаир жұмысшылар партиясы және Марксистік-Лениндік Израиль Коммунистік партиясы (Маки) бар еді. Ultras Hapoel жиі Че Гевара мен Карл Маркс суреттері салынған туларды, сондай-ақ "Әлем жұмысшылары, бірігіңдер!" деген ұран жазылған баннерлерді көтеріп жүреді. Клубтың ультралары көптеген антифа жақтастарымен достық байланыста, оның ішінде ФК Сент-Паули, Стандарт Лиеж, Омония Никосия және Селтик ФК жанкүйерлерімен тығыз қарым-қатынаста. 2012 жылдың наурыз айында Yedioth жүргізген тағы бір сауалнамада Хапоэльдің Израиль футбол жанкүйерлері арасында төртінші ең танымал команда екені (19 пайыз) көрсетілді. Сол сауалнамада Тель-Авив тұрғындарының 32 пайызы команданы қолдайтыны анықталды. Хапоэльдің ең белгілі жанкүйері Арик Эйнштейн болды, ол бірнеше әнінде клубқа сілтеме жасады, ал клуб 2000 жылы екі рет жеңіске жеткеннен кейін, олардың "My Red Team" әнін орындады.

Макаби Тель-Авивпен бәсекелестік

Хапоэльдің басты қарсыластары – «Маккаби» Тель-Авив клубы, олармен арадағы матч Тель-Авив дербиі болып саналады.

Жастар бөлімі

Құрмет №. Жылдар Израильдің Ноар Премьер Лигасы51944–45, 1965–66, 1977–78, 1980–81, 1989–90 Израильдің жастар мемлекеттік кубогы81959–60, 1967–68, 1985–86, 1989–90, 1991–92, 2008–09, 2014–15, 2018–19

УЕФА клубтық рейтингтері

Ранг Команда Коэффициент168 Омония Никосия7.560 — AEL Лимассол7.560170 Маккаби Хайфа7.550 — Хапоэль Тель-Авив7.550172 Слован Братислава7.525173 Шахтер Солигорск7.450174 Воеводина7.400