Перри Эллис: Америкалық сәнгердің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Американдық сәндік дизайнер (1940–1986)
сәндік дизайнер

Перри Эдвин Эллис (3 наурыз 1940 – 30 мамыр 1986) – 1970 жылдардың ортасында өзінің аттас спорттық киім үйін құрған американдық сәндік дизайнер. Эллистің сән индустриясына тигізген әсері "үлкен бетбұрыс" деп бағаланады, себебі ол дәстүрлі ерлер киімі үстемдік құрған нарыққа жаңа өрнектер мен пропорцияларды енгізді.

Ерте өмір

Эллис 1940 жылдың 3 наурызында Вирджиния штатының Портсмут қаласында Эдвин мен Виннифред Раунтри Эллистің жалғыз баласы ретінде дүниеге келді. Оның әкесі көмір және үйді жылыту майымен айналысатын компанияның иесі болды, бұл отбасына жайлы орта таптық өмір сүруге мүмкіндік берді. Эллис 1957 жылы Вирджиния штатының Портсмут қаласындағы Вудроу Уилсон орта мектебін бітірді. Содан кейін Вирджиния штатының Уильямсбург қаласындағы Уильям мен Мэри колледжінде оқып, 1961 жылы бизнес-администрация мамандығы бойынша диплом алды. Әскерге шақырудан қашу үшін Эллис АҚШ Жағалау күзетінің резервтік құрамына қосылды, ол Жағалау күзетінде алты айлық активтік қызметті қамтыды. 1963 жылы ол Нью-Йорк университетінде бөлшек сауда саласында магистр дәрежесін алды. Ол сол жерде Ричмондтағы «A Sunny Day» сауда дүкенінің негізін қалаушылардың бірі болды. Кейіннен ол Манхэттендегі Джон Мейер спорттық киім компаниясына жұмысқа орналасты. 1970 жылдардың ортасында оған сол кездегі жұмыс берушісі, полиэстерден жасалған екі жақты тоқылған костюмдерімен танымал «The Vera Companies» компаниясы, олар үшін сән коллекциясын жасауды ұсынды. 1976 жылдың қараша айында Эллис өзінің «Portfolio» деп аталатын әйелдерге арналған спорттық киімдерінің алғашқы желісін таныстырды. Ол шебер суретші болмаса да, индустрия қалай жұмыс істейтінін жақсы білді және сол кезде американдық әйелдер аңсаған «жаңа классикалық» туындыларды жасаған инновациялық идеялардың шебері екенін дәлелдеді. Ол бастапқыда 1970 жылдардың ортасында кең, құрылымдық емес, қабатталған, табиғи талшықты, сол кездегі басты сәндік тренд болған «Big Look» немесе «Soft Look» стилімен танымал болды, ол оны 1973 жылғы Кензомен салыстырды. Эллис бұл трендті сол кезеңнің жер тонды түстерімен және бос пішіндерімен үйлесетін, қолмен тоқылған сияқты, қалың текстуралы свитерлер жасау арқылы күшейтті. Ол өзінің мансабының соңына дейін свитерлерімен танымал болды. «The Vera Companies» компаниясының бас компаниясы «Manhattan Industries» компаниясымен бірге ол 1978 жылы өзінің жеке сән үйін «Perry Ellis International» құрды және Нью-Йорктің жетінші авенюінде өзінің шоу-румын ашты. Сол жылы ол күздің жаңа кең иықтарын АҚШ жұртшылығына Еуропадан келген 1940 жылдардың жандануынан гөрі көбірек ұнату үшін түсіндірді, өзінің таныс жерлі текстураларына жаңа, арықталған, бірақ әлі де ыңғайлы пішіндерде үлкен, бірақ жұмсақ иық төсемдерін қосты. Ол иық төсемдерін бірінің үстіне бірін қабаттастыру трендін ашық түрде қолдады, бұл 1980 жылдары кең таралды, сондай-ақ ол және Норма Камали келесі жылы таныстырған Ұлыбританияда «rah rah юбка» деп аталған мини-юбкалар да болды. 1979 жылы ол иықты кеңейтудің басқа да тәсілдерін енгізе бастады, негізінен жеңнің жоғарғы жағында жинау және бүктеу арқылы. Ол тізе ұзындығындағы және одан қысқа шеңберлі юбкалармен, сондай-ақ бутты ұзындығындағы кулоткалармен (оған ұнамайтын сөз, «кесілген шалбарларды» артық көреді) ерекше пропорционалды төбелермен үйлесімді болды, сонымен бірге ол «Soft Look» кезеңінде жетілдірген топырақ тонды тоқымалардың жаңа, табиғи көрінісіне адал болды. Оның 70-жылдардың соңындағы кесілген шалбарлары, кесілген свитерлері және көпіршікті жеңдері өте әсерлі болды. Компанияның төрағасы және бас дизайнері ретінде ол кейіннен «Step by step» таңбасымен «Perry Ellis Menswear Collection» жинағын әзірледі, оған өзінің атын беретін аяқ киім, аксессуарлар, терілер және парфюмериялық өнімдер қосты. 1980 жылдар бойы «Perry Ellis» компаниясы кеңейіп, «Perry Ellis Collection» және «Perry Ellis Portfolio» сияқты әртүрлі брендтерді қамтыды. 1980 жылдардың бірінші жартысында Перри Эллис АҚШ-та Кальвин Кляйн және Ральф Лорен сияқты танымал сәндік есімдердің бірі болды. Ол 1970 жылдардың соңында бастаған свитерлер, кесілген шалбарлар және силуэттермен эксперимент жасауларымен танымал болды, соның ішінде ол және Норма Камали 1979 жылы таныстырған флиппи мини-юбкалар. Ол сондай-ақ өте жоғары сапалы маталарымен танымал болды, олардың көп бөлігін Еуропадан әкелді. 1980 жылы Эллис қолмен тоқылған киімдерді, үлгіні ұлғайтып, Аргайлды үлкейтіп, өзінің алғашқы ерлер коллекциясын шығарды. 1978 жылы танымал болған иық төсемдеріне балама ретінде ол енін кеңейту үшін капелет жағаларын қолданды және жеңнің үстіңгі жағында тығындар мен бүктеулерді қосуды жалғастырды. 1981 жылдың көктеміне ол 1979 жылы көрсеткен қысқа юбкалардың жұмсақ корсеттері мен жамбас төсемдері бар нұсқаларын ұсынды және ол пішін беру үшін бірнеше салмақты маталарды қолдана бастады. Бұл 1970 жылдардың ортасындағы «Big Look» трендінің бұрынғы көшбасшысы 1981 жылдың күзінде бұл стильге қысқа уақытқа оралды, ұзын ұзындықтар, бос қабаттар және харем шалбарларын Коссактардан шабыттанған бас киімдермен және плащтармен көрсетті, бірақ бұл жолы стиль құрылымдық болды, кемерлер, кеңейтілген иықтар және тюль юбкалар арқылы. 1982 жылы Перри Эллис Америка Сәндік Дизайнерлер Кеңесінің «Жыл дизайнері» сыйлығын жеңіп алды, сол кезде оның компаниясында 75-тен астам қызметкер жұмыс істеді. Ол сол жылдың көктемі үшін «Chariots of Fire» коллекциясын ұсынды, бұрынғы күзде ұнаған ұзын ұзындықтарды көрсетуді жалғастырды, бірақ ең бастысы емес. 1982 жылдың күзіндегі коллекциясы үшін ол 1978 жылдан бері сән индустриясын басып алған жоғары тігілген костюмдердің стильдерін сынап көрді, бірақ сыншылардың пікірі әдеттегіден төмен болды. 1983 жылы ол жоғары белді, кеңейтілген юбкалар мен қысқа күртешелерді көрсетті. 1984 жылдың көктемінде ол Австралияның идиллиялық көрінісін ұсынды, өзінің сүйікті кесілген шалбарларымен, кесілген күртешелерімен және топырақ тонды тоқымалардың жаңа, табиғи көрінісіне адал болды. 1984 жылы Перри Эллис Америка «Levi Strauss» компаниясымен бірлесіп құрылды және ол өзінің арзан бағалы «Portfolio» өнімдерін жаңартты, оларды 1970 жылдардың ортасында көрсеткен жұмсақ, астарланбаған, ыңғайлы киімдермен толтырды, енді кең иықтармен жаңартылды. Оның 1984 жылғы күзгі коллекциясы әйелдер мен ерлер үшін суретші Соня Делаунеге арналған, Эллистің танымал свитерлері Делауне түстерінде болды. 1985 жылдың көктемі үшін үлкен гүлдер, ашық кесімдер және туника свитерлерімен көзге түсетін басылымдар мен арықталған, минималды пішіндер басым болды. Бұл денеге жақын кесімдер жыл соңына дейін, қытайлық фарфордан шабыттанған басылымдармен және түстермен жандандырылды. 1980 жылдардың басында оптомдық кірістер шамамен 60 миллион долларды құрады. 1986 жылға қарай бұл көрсеткіш шамамен 260 миллион долларға өсті. Кәсіби және жеке өмірінде жоғары бағаланған Эллис «сәнге тым қатысты қарай бастағанда өледі» деп сенді. Стивен Колб, Америка Сәндік Дизайнерлер Кеңесінің бас директоры, Эллистің сәнін «сәнге қадам жасаудың, бірақ ыңғайлылық деңгейін сақтаудың жолы» деп сипаттады. Ол «Менің жеке басымды анықтауға көмектесті». Эллис 1984 жылдан 1986 жылға дейін Америка Сәндік Дизайнерлер Кеңесінің (CFDA) президенті қызметін атқарды.

Ellis was born in Portsmouth, Virginia, on March 3, 1940, the only child of Edwin and Winifred Rountree Ellis. His father owned a coal and home heating oil company, which enabled the family to live a comfortable middle class life. Ellis graduated from Woodrow Wilson High School in Portsmouth, Virginia, in 1957. He then studied at the College of William and Mary in Williamsburg, Virginia, and graduated with a degree in business administration in 1961. To avoid the draft, Ellis enlisted in the United States Coast Guard Reserve with service that included six months of active duty with the Coast Guard. He graduated from New York University with a master's degree in retailing in 1963. While there, he was co founder of Richmond retail shop A Sunny Day. He later joined the sportswear company John Meyer of Norwich in Manhattan. In the mid 1970s, he was approached by his then employer, The Vera Companies, famous for their polyester double knit pantsuits, to design a fashion collection for them. In November 1976, Ellis presented his first women's sportswear line, called Portfolio. Although he was not a skilled sketcher, he knew exactly how the industry worked and proved a master of innovative ideas who created "new classics" that American women longed for at the time. He was initially known for his versions of the oversized, unconstructed, layered, natural fiber, mid 1970s Big Look or Soft Look that was the leading fashion trend of the time, for which he was compared favorably to Kenzo, the 1973 originator of the look. Ellis enhanced this trend by creating substantial, hand knit looking sweaters in rough hewn textures that combined well with the earthtones and loose shapes of the period. He would be known for his sweaters for the rest of his career. Together with The Vera Companies' parent company, Manhattan Industries, he founded his own fashion house, Perry Ellis International, in 1978, opening his showroom on New York's Seventh Avenue. That same year, he interpreted the new big shoulders of the fall in a way that proved more popular with the US public than the extreme forties revival looks emanating from Europe, adding large but soft shoulder pads to his familiar earthy textures in new, slimmed down, but still casual shapes. He explicitly endorsed the trend for layering one set of shoulder pads on top of another, which would become common in the 1980s, as would the flounced miniskirts, called rah rah skirts in the UK, that he and Norma Kamali introduced the following year. Also in 1979, he began introducing other means to widen the shoulder besides padding, mainly via adding fullness at the top of the sleeves with gathers and folds. He played with silhouettes by showing knee length and shorter circle skirts and calf length culottes (a word he disliked, preferring "cropped pants") with unusually proportioned tops, while still staying true to the fresh, natural look of earth toned textiles that he had refined during the Soft Look period. His cropped pants, cropped sweaters, and dimpled sleeves of the end of the seventies were very influential. As the company's chairman and head designer he later developed Perry Ellis Menswear Collection – marked by Step by step, he added shoes, accessories, furs and perfume that all bear his name. Throughout the 1980s, the Perry Ellis company continued to expand and include various labels, such as Perry Ellis Collection and Perry Ellis Portfolio. During the first half of the 1980s, Perry Ellis was as prominent a US fashion name as Calvin Klein and Ralph Lauren. He continued to be known for the sweaters, cropped trousers, and silhouette experimentation that he had begun at the end of the seventies, including the flippy miniskirts that he and Norma Kamali introduced in 1979. He was also known for the very high quality of his fabrics, most of which he imported from Europe. In 1980, Ellis explored handmade knitwear, enlarged patterns, and enlarged Argyle and launched his first male collection. As an additional alternative to the prominent shoulder padding he had become known for in 1978, he used capelet collars to add width and continued to incorporate top of sleeve tucks and pleats. For spring of 1981, he presented soft corsets and hip padded versions of the short skirts he had begun showing in 1979, and he began using a few more substantial fabrics for shaping. This former leader of the mid seventies Big Look joined Fall 1981's brief return to that style with relish, showing longer lengths, loose layers, and harem pants with Cossack inspired hats and capes, though the look this time was more structured, via cummerbunds, extended shoulders, and tulle petticoats. In 1982, Perry Ellis won the Council of Fashion Designers of America's Designer of the year award, at a time when his company had more than 75 staff. He released his "Chariots of Fire" collection for spring of that year, continuing to show the longer lengths he had favored the previous fall, though never exclusively. For his fall 1982 collection, he tried his hand at some of the highly tailored suit styles that had dominated fashion since 1978, to a cooler than usual critical reception. In 1983, he showed high waisted fit and flare skirts and slim trousers with short jackets. He reduced the rise of the previous year's high waistband somewhat for Spring of 1984, when he presented a collection intended to suggest an idyllic Australia, replete with his well loved cropped trousers, cropped jackets, and focus on long skirts. In 1984, Perry Ellis America was created in cooperation with Levi Strauss and he revived his lesser priced Portfolio product line, filling it with the kind of soft, unlined, comfortable clothes he had shown in the mid seventies, now updated with broader shoulders. His Fall 1984 collection for both men and women was an homage to artist Sonia Delaunay and focused on Ellis's trademark sweaters in Delaunay colors. Prints and slimmer, more minimal shapes were a focus for his Spring 1985 collection, with large florals, revealing cuts, and tunic sweaters prominent. These closer to the body cuts would continue through the end of the year, enlivened by prints and colors inspired by Chinese porcelains. In the early 1980s, wholesale revenues had figured at about $60 million. By 1986 that number had risen to about $260 million. Highly praised professionally and personally, Ellis believed that "fashion dies when you take it too seriously." while Steven Kolb, CEO of the Council of Fashion Designers of America, described Ellis' fashion as "my way to step forward in fashion, but to still have a comfort level. It helped define my personality." Ellis served as president of the Council of Fashion Designers of America (CFDA) from 1984 to 1986.

Жеке өмір

1981 жылы Эллис адвокат Лафлин Баркермен қарым-қатынас бастады. Сол жылы Эллис Баркерді «Перри Эллис Интернешнл» лицензиялық бөлімінің президенті етіп тағайындады. Олар Баркер 1986 жылдың қаңтарында қайтыс болғанға дейін бірге болды. 1984 жылдың ақпан айында Эллис және оның көп жылдық досы, теледидар продюсері және сценарист Барбара Галлахер жасанды ұрықтандыру арқылы бала сүйді. Олардың қызы Тайлер Александра Галлахер Эллис 1984 жылдың қараша айында дүниеге келді. Эллис Галлахер мен олардың қызы үшін Лос-Анджелестегі Брентвудта үй сатып алып, жиі баратын. 2011 жылы Тайлер «Tyler Alexandra» деген атпен алғашқы сөмкелер коллекциясын шығарды.

Ауру және өлім

1985 жылдың қазан айында Эллис күзгі сәнін көрсеткенде подиумға шыққан кезде ол СПИД-ке шалдыққан деген қауесет тарады. Сол кезде Эллис көп салмақ жоғалтып, жасы ұлғайғандай көрінді. Осы уақытта Эллистің серіктесі Лафлин Баркер Капоси саркомасы үшін химиотерапиядан өтті, бұл СПИД-ке байланысты қатерлі ісік еді және кейіннен өкпеге метастаз берді. Эллис өзінің ауруға шалдыққанын жоққа шығарды, бірақ 1985 жылдың желтоқсанында Костюм институтындағы қабылдауда есінен танығаннан кейін ауру туралы қауесеттер жалғасты. 1986 жылдың 2 қаңтарында Баркер Манхэттендегі жұптың үйінде өкпе қатерлі ісігінен қайтыс болды. 1986 жылдың 30 мамырында ол вирустық энцефалиттен қайтыс болды. Эллистің компаниясының өкілі дизайнердің өлімі СПИД-ке байланысты ма деген сұраққа жауап бермей, "Бұл Перридің тілегі еді" деді. Көптеген газеттер Эллистің қайтысы туралы хабарларда СПИД туралы қауесеттерді жариялаған жоқ, оның өлімін энцефалитпен байланыстырды. 1986 жылдың тамызында New York журналының авторы Патриция Морризро Эллис туралы мақала жазып, "көптеген адамдар Эллис СПИД-ке шалдыққан деп санайды, ал дәлелдер оны ықтимал етеді" деген қорытындыға келді. 1993 жылғы Associated Press мақаласында Эллис СПИД құрбандарының тізіміне енді.

Мұра

Стивен Колб Перри Эллистің мұрасын былай анықтады: "Ерлер сән тақырыбында ол американдық еркекке жеңіл киім кию идеясын алғаш ұсынған адам болды". 1986 жылы жыл сайынғы Перри Эллис сыйлығы – қазіргі Swarovski Emerging Talent Award сыйлығы – ерлер мен әйелдер сән дизайнерлерінің жаңа таланттарын марапаттау үшін құрылды. Оны алғашқы рет алған дизайнер – Дэвид Кэмерон. Ол дизайнер ретінде он жылға жетпеген уақыт жұмыс істегенімен, қайтыс болғаннан кейін 25 жылдан астам өткен соң оның туындылары "әлі де өте әсерлі" деп есептеледі. 1999 жылы Майамиде орналасқан Supreme International тоқыма компаниясы Перри Эллис брендін Саланттан сатып алды, ал Салант бұл брендті 1986 жылы Манхэттен Индустриесінен алған болатын. Supreme өзін Perry Ellis International деп атады және компания NASDAQ нарығында PERY таңбасымен сауда жасауды бастады. Perry Ellis International сонымен қатар Original Penguin by Munsingwear, Cubavera, C&C California, Rafaella, Laundry by Shelli Segal, Ben Hogan, Jantzen, Nike Swim және Callaway сияқты танымал сән брендтеріне де иелік етеді және оларға лицензия береді. ХХІ ғасырда Перри Эллис бренді өсуін жалғастырды. Эллис қалаған стильдерді дамыта отырып, бренд сәтті түрде кеңейді, басқа дизайнерлермен, мысалы, Даки Браунмен ынтымақтастыққа түсті және сыншылардың жоғары бағасын алды.

Марапаттар

1986 жылы Нью-Йорк қаласының Линкольн орталығында өткен CFDA марапаттарында Эллис қаза болғаннан кейін арнайы құрметпен марапатталды. Эллис 1979 және 1984 жылдар аралығында сегіз рет Coty сыйлығын жеңіп алды, ол олар табысталған соңғы жыл болды. 1981 жылы ол Америка Сән Дизайнерлер Кеңесінің (CFDA) Сән сыйлығына ие болды. 2002 жылы Эллис Нью-Йорктегі Седьмой авенюде, «Сән аллеясы» деп аталатын бөлігінде, жаяу жолға орнатылған естелік ақ қола тақташамен құрметтелді.