Кіріспе

Уильям Хорелак (4 қазан 1915 - 7 қараша 1975) – Канаданың Альберта провинциясындағы саясаткер, Эдмонтон қаласы тарихындағы ең ұзақ қызмет еткен мэр және Канада Парламентінің Төменгі палатасына сайлауға түскен кандидат.

Ерте өмір

Хаврелак Альберта штатының Васел қаласында украиналық иммигранттар Васел/Уильям және Анастасия Хаврелак отбасында дүниеге келген (отбасының түп атасының есімі Гавриляк (Havryliak) болған). (Васел Уильямның әкесінің құрметіне аталған.) Ол Перл Шандроға үйленді (Альберта заң шығарушы жиналысының депутаты Эндрю Шандроның қызы, оның атымен Хаврелак өскен ауданы аталған), және олардың үш қызы болды. 1945 жылы Хаврелак Эдмонтонға көшіп, Prairie Rose Manufacturing Co. компаниясын сатып алды, ол сусындар шығарды. Саясатқа кірмес бұрын ол Альберта фермерлер одағының және Эдмонтон қауымдастық лигалары федерациясының президенті қызметін атқарды.

Қалалық саясаттағы алғашқы жылдары

Хаврелақтың саяси мансапқа алғашқы тырабы 1948 жылғы қалалық сайлауда болды, онда ол Эдмонтон қалалық кеңесіне кандидат болып түсті және жеңіліске ұшырады, алдермендікке қатысқан он екі кандидаттың арасында жетінші орынды иеленді. Келесі сайлауда ол табысқа жетті, ағылшын канадалық кәсіпкерлер басымдығы бар қалалық саяси партия – «Азаматтар комитетінің» қолдауымен тоғыз кандидаттың арасында алтыншы орын алып, соңғы бос алдермендік лауазымды жеңіп алды. 1951 жылы Сидни Парсонстың денсаулығына байланысты лауазымнан кетуіне байланысты ол уақытша түрде қала әкімі міндетін атқарды. Сол жылы өткен сайлауда ол дауыстардың 65 пайызынан астамын алып, Парсонс пен тағы бір кандидатты жеңіп, бұл лауазымды тұрақты түрде иеленді.

Қала әкімі лауазымының бірінші кезеңі

Бастапқыда Хорелак едәуір саяси табысқа қол жеткізді: оның 1953 және 1955 жылғы сайлауларда қайта сайлануына ешкім қарсылық білдірмеді, ал 1957 жылғы сайлауда ол екі қарсыласын – екеуі де бұрынғы кеңесшілер – оңай жеңіп, дауыстардың алпыс бес пайызынан астамын алды. 1947 жылы Эдмонтон маңында мұнайдың табылуы нәтижесінде қала гүлденді, Хорелак осы өркендеу кезеңін басқарды. Қала жаңа мүмкіндіктерді ұсына алды, оның ішінде Эдмонтон қалалық кітапханасының бас бөлімшесі, жаңа қалалық әкімдік, Риверсайд гольф алаңы, Аңғардағы хайуанаттар бағы, Форт-Эдмонтон паркі, Гроат көпірі, Корольдік Александра ауруханасы, Королева Елизавета планетарийі, Борден паркі, Коронация паркі, Мейфэр паркі және Эдмонтонның Жолабасты трассасының (Автожол 16) бөлігі салынды. 1958 жылы Эд Легер, кейіннен Эдмонтон тарихындағы ең ұзақ қызмет еткен кеңесші (1959–1986 жылдар, 1961 жылы қала әкіміне сайлауда сәтсіздікке ұшырағаннан кейін екі жылдық үзіліс болды), кейіннен Рон Хейтерден де ұзақ қызмет етіп, қала әкімшілігіне қатысты тергеу жүргізуді талап ететін петиция ұсынды. Легер Хорелактың өзінің, отбасының және жақындарының мүддесі үшін лауазымын пайдаланғанын айыптады. Әділет судьясы Маршалл Портердің жүргізген тергеуі Хорелакты алты түрлі жер мәмілесінде өзіне тиесілі жерді қайта бөлуге әрекет етуі, соның ішінде "өте ауыр бұзушылық" жасады деп таныды. Хорелак 1959 жылдың 9 қыркүйегінде қызметінен кетті, бірақ ешқандай құқық бұзушылық жасағанын жоққа шығарды.

Офиске қайта оралу және екінші кезек

Қала Хаврелакқа сотқа шағым түсірді, ол сотты реттеу үшін ақырында 100 000 доллар және 4 000 доллар заңгерлік шығындар төледі; бұл келісім оны 1963 жылғы сайлауда тағы да сайланған муниципалдық лауазымға үміткер болуға мүмкіндік берді. Эдмонтон тарихындағы ең ұятты сайлау деп аталған сайлауда ол кеңесші Стенли А. Милнерді шамалы айырыспен жеңді. Оның жеңісі студенттер тобы қалалық әкімдікке Хаврелақтың қайта сайлану жеңісіне наразылық білдіру үшін шеру ұйымдастырғанда, қала әкіміне адал топпен қақтығысқа түскеннен кейін көлеңкеге түсті, бұл туралы үнемі Хаврелакқа сын көзбен қараған Edmonton Journal газеті «жақында өткен сайлау кампаниясы кезінде қарсы Хаврелак үміткерлерінің сөйлеуіне кедерес келтіру мақсатымен өткен жиналыстарда қатысқандармен» ұйымдастырылғанын болжады. Хаврелак 1964 жылғы сайлауда қайта сайланды, бұрынғы кеңесші және парламент мүшесі Джордж Прудхэмды жеңді, бірақ оның екінші мерзімі де мерзімінен бұрын аяқталды: 1965 жылдың 11 наурызында Альберта Корольдік сотының Бас судьясы С.С. Маклаурин, ол Sun Alta Builder's Ltd. компаниясымен байланысы арқылы қалалық актіні бұзды деген шешім шығарғаннан кейін, Хаврелақты лауазымынан шеттетті, ол оның кірісінің қырқ пайызына иелік еткен және ол лауазымда тұрғанда қаладан жер сатып алған компания еді. Хаврелак тағы да кінәсін жоққа шығарды және шешімге Канаданың Жоғарғы сотына шағымданып, оның күшіне енгенін көрді (бірақ ол 1975 жылдың наурыз айында жартылай жеңіске жетті, сол сот төменгі соттың оны саудадан түскен 80 117 доллар пайданы қалаға қайтаруға міндеттеген шешімін жойды; Канаданың Жоғарғы соты қайтарылатын пайда болмағанын анықтады).

Кеңседен тыс және федералды саясат

Хаврелак 1966 жылғы сайлауда мэрлікке кандидат болды, бірақ оны қалалық кеңес мэр ретінде алмастыруға таңдаған Винсент Данцер жеңіп шықты. Бұл Хаврелак карьерасындағы жалғыз мэрлік жеңілісі болды. Осы жеңілістен кейін ол қалалық саясаттан бас тартқанын мәлімдеді. Оның назары федералдық деңгейге ауысты. 1957 жылғы федералдық сайлауда, ол әлі мэр болып тұрғанда және саяси қиындықтары басталмас бұрын, Хаврелак Канада Либералдық партиясынан Эдмонтон Шығысында кандидат болды. Ол үкіметтегі Канаданың Әлеуметтік несие партиясының депутаты Амброз Холовашты үш жүз дауысқа жуық басып озуға тырысты, бірақ содан кейін федералдық сайлауға үміткерлік танытқан жоқ. Бұл 1968 жылғы федералдық сайлаумен өзгерді. Хаврелак Эдмонтон Орталығында сайланды. Либералдық партияның ұсынуын алмай, ол "Тәуелсіз либерал" ретінде қатысты. Ол прогрессивті консерватор Стив Папроски мен ресми либерал Дональд Грейден кейін үшінші орын алды. Дегенмен, оның да әсері болған болуы мүмкін: консерватор Папроски мен либерал Грей арасындағы дауыс айырмашылығы екі жүзден аз болса, тәуелсіз либерал Хаврелак жеті мыңнан астам дауыс жинады.

Үшінші кезең және өлім

Өзін-өзі түзетіп, Хорелак 1974 жылғы сайлауда қайтадан мэрлікке түсті, бұл жолы ол қолданыстағы мэр Айвор Дентке, болашақ мэр Сек Пурвеске, кеңесші Дэвид Уордқа және тағы үш үміткерге қарсы күресті. Осы үміткерлердің көп болуына қарамастан, Хорелак қайтадан билікке оралып, дауыс берушілердің қырық тоғыз пайызынан астам дауысын алды. Оның соңғы мерзімі бұрынғы мерзімдерімен ұқсас басқару стилімен еректелді: ол қалалық кеңестер мен комиссияларды достарымен толықтырды деген айыптамалар болды, ол заңгерлік тәжірибесінен шеттетілген адвокатты өзінің жеке көмекшісі етіп тағайындады және мүлкіне тиесілі салық төлемдерін уақытында төлемеді (мұны ол қадағалаудың нәтижесі деп түсіндірді). Бірақ ол жаңа қарсылықтармен де бетпе-бет келді: ол кірген кеңесте қалалық реформаторлардың көп саны және оның ескі қарсыласы, кеңесші Эд Легер де болды. Хорелак әдеттегідей қатаң бақылауды сақтай алмады. Сайлаудан кейін он үш ай өткен соң, 1975 жылдың 7 қарашасында Уильям Хорелак жүрек талмасынан көз жұмды. Оның денесі қалалық кеңес залында жатқанда, оған құрмет көрсету үшін он мыңнан астам адам келді.

Мұра

1982 жылы Мейфэр паркі Уильям Хорелак паркі деп қайта аталды, Хорелақтың есімін қадірлеу және ол қала басшысы болған кезеңдегі, соның ішінде Мейфэр паркінің құрылған уақытын еске алу мақсатында.