Кіріспе

Канадалық саясаткер

Дженис Риа Реймер (Janice Rhea Reimer) (1952 жылдың 23 мамырында туған) – канадалық саясаткер және Альберта провинциясының Эдмонтон қаласының тұңғыш әйел мэрі, ол 1989 жылдан 1995 жылға дейін осы лауазымда қызмет еткен. Ол өмірінің басынан бері Жаңа демократ болғанымен, ешқашан провинциялық немесе федералдық деңгейде сайлауға түскен емес.

Ерте өмір

Реймер 1952 жылы Эдмонтонда, Альбертаның Жаңа Демократиялық партиясын кейін басқарған Нил Реймердің қызы ретінде дүниеге келді. 1973 жылы Альберта университетін бакалавр дәрежесімен бітірді. Әр округтен екі кандидат сайланатындықтан, бұл нәтиже оған Эдмонтон қалалық кеңесіне сайлануы үшін жеткілікті болды. Алдермен ретінде Реймер қалыпты жағдайдың көптеген аспектілерін ашық түрде сынады. Ол қаланың жерді дамыту компанияларына тым көп жеңілдіктер беріп жатқанын айтты, сондай-ақ құрылыс салушылар кеңестің осы жеңілдіктерді беру шартымен орындамайтынына қайырды. Ол кеңестің маңызды шешімдерді жасырын түрде қабылдауын сынады. Қалалық заңгер жыныстық қысым көрсетуге байланысты даудың нәтижесінде отставкаға кеткен кезде және кеңес онымен 160 000 долларлық келісімге келгенде, Реймер қаланың заң департаменті қала басшысының қарауында болмауына наразылық білдірді, себебі ол келісімнің осылай жақсырақ шешілетініне сенді. Ол сондай-ақ Эдмонтонның 1979 жылы айналасындағы жартылай ауылдық жерлерді қосып алуының қателік болғанын айтты, осылай мәлімдеді: «Бұл Эдмонтонға ешқандай пайда әкелмеді; жаңа аудандарда жолдарды күтіп-жөндеуге және қарды тазалауға жылдар бойы төлейтін боламыз». Алдермен ретінде Реймер алдермендердің лауазымын «кеңесші» деп өзгертуді қолдады, атау оны ренжітпесе де, басқалардың сезімталдығына құрмет көрсету үшін оны өзгерту керек екенін айтты. Өзінің үшінші мерзімінің басында ол және Хейтер бірлесіп Эдмонтонның округтер жүйесін реформалауды ұсынды. Атап айтқанда, Реймер округтер санын алтыдан он екіге дейін арттыруды және әр округтегі алдермендер санын екіден бірге дейін азайтуды қолдады. Бұл ұсыныс қабылданбады, өйткені қала әкімі Лоренс Декор реформаның қажет емес деп ойлағанын айтты. (Бұл өзгеріс 2010 жылы жасалды.)

1989 жылғы сайлау

1988 жылы мэр Лоренс Декор Альберта либералдық партиясын басқару үшін отставкаға кетті, ал Терри Каванаг оның мерзімін аяқтау үшін кеңес тарапынан таңдалып алынды. Реймер 1989 жылғы сайлауда Кавананың қызметін сақтап қалу ниетін сынға алды. Науқан қызыл тілге толы болды: Кавана Реймердің Канада мемлекеттік қызметкерлер одағының қолдауын "оппонент үшін дауыс жинауға жасалған ашық әрекет" деп атады және Реймердің "социалистік құпия мақсаттары" бар екенін, ал ол сайланса қала "Редмонтон" деп аталатынын айтты. Реймер дауыс беруге қатысқандардың жартысынан сәл астам дауыс алып, сенімді жеңіске жетті. Реймердің сайлау науқанының құны 139 000 доллардан асып, соңғы кездегі сәтті қала әкімдігіне үміткерлердің ең төменгі шығындарының бірі болды. Ол кезде қалалық сайлау науқанына қаржыландыру ережелері болмағанмен, Реймер 3750 доллардан астам қаржылық көмек қабылдаудан өз еркімен бас тартты және 375 доллардан жоғары барлық қаржылық көмекті жариялады. Ол провинциялық сайлаудағы 375 доллар мөлшерін, федералды сайлаудағы 100 долларға қарағанда, қарсыластарын да осылай істеуге ынталандыру үшін таңдады, бірақ ешкім одан үлгі алмады.

Мэр

Реймер билікке амбициялық бағдарламамен келді, бірақ қалалық кеңестің бөлінуіне байланысты оның көп бөлігін іске асыра алмады. Әйгілі болғандай, кеңесші Шила Маккей даудың бір қызыстырында кеңесші Брайан Мейсонның басына су құйды; кейін Маккей оның бұл әрекетін Реймердің Мейсонды (кейіннен НДП депутаты және провинциялық министр болған) «ауызын жап» деуіне байланысты деп түсіндірді. Бөлінген және кейде жауласып тұратын қалалық кеңеспен бетпе-бет келген Реймер өзінің бағдарламасының көп бөлігін кеңестің Атқару комитетінде ілгерілетуге тырысты, бірақ бұл үшін бұрынғы одақтасы және кеңесші Патриция Маккензи оны сынға алды, Реймер кеңестің құзырын шектеуге тырысып жатыр деп мәлімдеді. Кеңес оның бағдарламасын іске асыру мүмкіндігіне одан әрі кедергі келтірді, тұрақты комитеттердің төрағаларын қала әкімі тағайындамай, комитеттердің өзі сайлап алды; Реймер қала әкімінің барлық тұрақты комитет мүшесі ретіндегі артық құқығын пайдаланып, әр комитетке қатысып, өзінің кандидаттарына дауыс беруді қарастырды, бірақ соңында «өздері шешуі керек» деп шешті. Реймер консервативті провинциялық үкіметпен қарым-қатынасты жақсартуға тырысты, оның Эдмонтонмен қарым-қатынасы 1989 жылғы провинциялық сайлауда Альберта заң шығарушы жиналысының он жеті мандатының он бесі оппозициялық партияларға (НДП және Либералдық партия) берілгеннен кейін шиеленісті болды. Ол кеңестің үкіметтік фракциясымен (бұл фракцияда тек Нэнси Бетковски мен Даг Мейн болды) мезгіл-мезгіл кездесуін қайта жаңғыртты. Сонымен қатар, ол бәсекелес Калгаримен байланыс орнатуға тырысты, оның мэрі Аль Дюеррмен ерте кездесіп, кездесуден кейін қалалар арасындағы бәсекелестік, сөзсіз, «бір-бірін кемсітудің орнына, қалалардың күшті жақтарына негізделуі керек» деп мәлімдеді. 1974 жылы Ивор Дент қызметтен кеткеннен кейін қаланың алғашқы социал-демократиялық мэрі болған Реймер бірқатар солшыл инициативаларды іске қосты, олардың кейбіреулері оған сын тудырды. Даулы қадам ретінде ол құндылықты білдіретін және сусардың терісінен жасалған қаланың рәсімдік тізбегін киюден бас тартты. Ол қалалық әкімшілікті дәстүрлі түрде кемсітілген топтардан көбірек қызметкерлерді жұмысқа алу стратегиясын әзірлеуге тапсырды, бірақ жұмысқа алу квоталарын енгізуді талап етпеді; нәтижесі шамалы болды. Ол Лубикон Кри тайпасының жерлерінде мұнай мен газды өндіруді сынға алды, бұл үшін ол (өзі мұнай мен газды өндіруді қолдаған) кеңесші оны «қаланың құзыретіне жатпайтын мәселелер бойынша пікір білдіруден аулақ болуға» шақырды. Реймер мэрлік қызметі кезеңінде кездескен маңызды мәселелердің қатарында қоқыс басқару және жаңа полигонды ашу қажеттілігі болды. Қалалық әкімшілік «NIMBY» көңілін қоздырмау үшін есептелген, бірақ қымбат және Солтүстік Саскачеван өзенін ластау қаупі бар жерді ұсынды. Бұл жерге қарсы шыққандардың қатарында Эдмонтонның төменгі ағысында орналасқан Саскачеванның бірнеше қауымдастықтары (олар ауыз суын Солтүстік Саскачеваннан алады), провинциялық Қоршаған орта министрі Ральф Клейн және бірнеше экологиялық сарапшылар болды.

Саяси өмірден кейінгі өмір

Орыннан кеткеннен кейін Реймер Альберта қарттар жөніндегі кеңесінде консультант болып жұмыс істеді, кейін Альберта әйелдер үйлері кеңесінің атқарушы директоры болды. Ол көбінесе қалалық саясаттан тыс қалды, бірақ қалалық кеңесші Роберт Ноустың бұрын муниципалдық меншікте болған Эдмонтон телефон компаниясын сатудан түскен қаражат есебінен операциялық тапшылықты жабу үшін қарыз алу туралы ұсынысын сынады. Реймер қалалық кеңес инженерлерге шығын туралы шешімдер қабылдауда тым құрмет көрсетуді азайту керек және қаланың кеңейіп жатуын шектеу арқылы шығындарды қысқартуды қарастыру керек деген пікірде болды. 2004 жылы ол «Ғасыр адамы – Эдмонтондық» атағымен марапатталды, ал 2006 жылы генерал-губернатор Мишель Жан оны әйелдер теңдігіне қосқан үлесі үшін «Адамдар ісін еске алу» генерал-губернатор сыйлығымен марапаттады. Ол Бойл Макколи денсаулық орталығының дәрігері доктор Хьюберт Каммерерге үйленген және екі баласы бар. Ол екі баласын да қызмет еткен кезінде дүниеге әкелді және Эдмонтон тарихында екі баласы бар кезде мұндай іс жасаған жалғыз кеңесші болып қала береді.