Кіріспе

Канадалық саясаткер, АҚШ судьясы генерал-майор Уильям Антробус Грисбах (3 қаңтар 1878 – 21 қаңтар 1945) – Канадалық саясаткер, ордендермен марапатталған әскери қызметкер, Эдмонтон қаласының мэрі, және Халық қабылдауының және Сенаттың мүшесі.

Ерте өмір

Грисбах Солтүстік-Батыс территориясындағы Форт-Куаппельде, Солтүстік-Батыс атты полиция офицері Генри Артур Грисбахтың ұлы болып дүниеге келді. Генри 1874 жылы Эдмонтонға жеткен Солтүстік-Батыс атты полициясының (NWMP) танымал батыс жорығына қатысты. 1883 жылы Генри Форт-Саскачеванға командировкаға жіберілді; отбасы Калгариге дейін Канадтық Тынық мұхиты теміржолымен, содан кейін Эдмонтон мен Форт-Саскачеванға вагонмен сапар шекті, кейде өзендерден өту үшін көпірлер салуға немесе жөндеуге мәжбүр болды. Уильям Грисбах 1891 жылы Виннипегтегі Сент-Джон колледжіне оқуға бару үшін отбасының қалған бөлігін қалдырып, 1895 жылы бітірді. Бітіргеннен кейін ол Эдмонтонға оралып, екі жыл заң фирмасында, бір жыл Канаданың Императорлық банкінде жұмыс істеді, содан кейін алты айға Форт-Саскачеванға ұн тартатын шаруашылыққа жұмысқа орналасты. Ол заң оқу үшін Эдмонтонға қайта оралды.

Бур соғысы және заңгерлік мансап

Грисбах 1899 жылы Екінші Бур соғысына қатысу үшін Канада атты мылтықтарына тіркелді. Бокс турнирлерінде салмағы өлшенгенде, ол әскери қызметке қабылдану үшін қажетті ең төменгі салмақтан кем екенін білгендіктен, салмақ өлшеуге бара жатқанда тіркеу орталығының көмір қорабынан үлкен көмірді жасырын алып, артына жасырып, таразыға тұрды. Қызмет барысында ол Королеваның Оңтүстік Африка медалімен марапатталды және төрт таспа алды. 1901 жылы елге оралғаннан кейін ол жеке заң фирмасын ашты. 1927 жылы "Эдмонтон бюллетені" газетінде жарияланған мақалада оның осы жылдар туралы айтқан сөздері келтірілген.

Соғысқа дейінгі саяси мансап

Грисбахтың саяси мансапқа алғашқы тырабы 1903 жылғы Эдмонтон сайлауында болды, онда ол Эдмонтон қалалық кеңесіне сайлануға сәтсіз тырысты, тоғыз үміткердің арасында төртінші орынды иеленді (сол сайлауда ең көп дауыс алған үш үміткер сайланды). 1904 жылғы сайлауда ол сәттілікке жетіп, Эдмонтонның алғашқы қалалық кеңесіне бір жылдық мерзімге қалалық кеңесші болып сайланды, он жеті үміткердің арасында сегізінші орынды алды (қала ретіндегі алғашқы сайлауда Эдмонтон төрт кеңесшіні екі жылдық мерзімге және төрт кеңесшіні бір жылдық мерзімге сайлады, мұндағы мақсат – қаланың сегіз кеңесшісінің төртеуі әр жыл сайын екі жылдық мерзімге сайлануы керек еді). 1905 жылы ол екі жылдық мерзімге қайта сайланды, он үміткердің арасында бірінші орынды жеңіп алды. Сол жылы ол Альбертаның алғашқы провинциялық сайлауында Эдмонтон сайлау округінен консерватор партиясынан үміткер болды. Ол либерал Чарльз Кроссқа жеңіліп, қалалық кеңестегі қызметін жалғастырды. Грисбах 1906 жылғы сайлауда мэрлікке үміткер болу үшін өкілдік қызметінен бір жыл өткен соң кетті. Ол үш үміткердің қатысқан сайысында дауыстардың 60 пайызынан астамын алып, жеңіске жетті және 28 жасында қала тарихындағы ең жас мэр атанды – бұл көрсеткіш одан бұрын да, кейін де ешкімде болған емес. Ол бір жыл қызмет етті, бірақ қайта сайлануға түспеді және одан кейін муниципалды саясаттан мүлдем шетте қалды. 1911 жылғы федералды сайлауда ол консерватор партиясынан үміткер болып, Эдмонтон округінде үш үміткердің арасында екінші орынды иеленді (жеңімпаз кандидат – либерал Франк Оливер). Грисбахтың провинциялық саясатқа қатысуының соңғы жағдайы 1913 жылғы сайлау кезінде болды, онда ол Эдмонтоннан консерватор партиясынан үміткер болды. Ол бес үміткердің арасында төртінші орынды алды, қаланың екі мандатына ие бола алмады.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1906 жылы Грисбах 19-шы Альберта драгундарының лейтенанты болып тағайындалды. 1907 жылы капитандыққа көтерілді. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда драгундар толық құрамда еріктілер болып тіркелді. Сол жылдың желтоқсан айында Грисбах майор болып, 49-шы батальонға қолбасшылыққа тағайындалды. Ол 1915 жылдың қаңтар айында сегіз күн ішінде 1000 адамды жинауға қол жеткізді. Бұл бөлім Вими қырқасы шайқасы, Аррас шайқасы, Пасшендейл шайқасы және Мон қаласын азат ету сияқты түрлі шайқастарда қатысты. 1917 жылы Грисбах бригадир-генерал болып жоғарылатылды және 1-ші канадалық дивизияның 1-ші канадалық жаяу әскер бригадасының қолбасшысы болып тағайындалды. Ол екі рет "Еңбегі үшін белгілі" орденімен және ұзақ жыл қызмет еткені үшін Виктория орденімен марапатталды. Ол Бат орденінің және Сент-Михаэль және Сент-Джордж ордендерінің серігі болып тағайындалды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Батыс Канада армиясының бас инспекторы болып тағайындалды және генерал-майор шеніне көтерілді. 1943 жылы ол осы лауазымнан зейнетке шықты.

Федералды парламент

Уильям Гризбах 1917 жылғы сайлауда Эдмонтон-Батыс сайлау округінен үкіметтік депутат ретінде Халық қатарына сайланды, бұрынғы депутат, Лауриер либералы Франк Оливерді жеңіп шықты. Ол 1921 жылдың 15 қыркүйегіне дейін (1921 жылғы сайлауға үш айдан кем уақыт қалғанда) қызмет етті, содан кейін Сенатқа тағайындалды және өмірінің соңына дейін Сенатта жұмыс істеді.

Жеке өмірі, өлімі және мұрасы

Грисбах шебер велоспортшы болды және Эдмонтон командалары үшін хоккей мен футбол ойнады. Ол масондық орденнің, Oddfellows қоғамының, Эдмонтон ардагерлер қауымдастығының, Канада клубының және Солтүстік Альберта пионерлері мен ескі тұрғындар қауымдастығының мүшесі болды. 1906 жылы ол Джанет Скотт Макдональд Лаудерге үйленді. Уильям Антробус Грисбах 1945 жылғы 21 қаңтарда Эдмонтонда күтпеген жүрек ұстамасынан қайтыс болды. Оның құрметіне CFB Griesbach, Griesbach гарнизоны (CFB Edmonton құрамында), Griesbach масондық ложасы және Эдмонтон қаласындағы Griesbach ауданы аталды. Сондай-ақ, Джаспер ұлттық паркіндегі Victoria Cross Range-дегі Грисбах тауы да оның құрметіне аталған.