Кіріспе

Генри мүйісі – Вирджиния штатының Атлантика жағалауындағы мүйіс, Вирджиния-Бич қаласының солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Бұл Чесапик шығанағының ұзын сағасының кіреберісінің оңтүстік шекарасы болып табылады. Шығанақтың аузының солтүстігінде Чарльз мүйісі жатыр, ол шығанаққа кіретін қақпаның қарсы жағын құрайды. 1607 жылы Англия королі Джеймс I-нің екі ұлының құрметіне аталған Генри және Чарльз мүйістері бірге Вирджиния мүйістерін құрайды.

Тарих

Генри мысығы 1607 жылдың 26 сәуірінде Генри Фредерик, Уэльс ханзадасы, Англия королі Джеймс I-нің екі ұлының үлкені, 18 жасқа дейін тірі қалған және Англия корольдігінің тағына мұрагер (кейін 1707 жылы көршілес Шотландиямен Ұлыбритания корольдігі ретінде біріктірілген) капитаны Кристофер Ньюпорт басқарған меншік Вирджиния компаниясының Лондон бөлімшесінің экспедициясы құрметіне аталды. Англиядан 144 күндік ерекше ұзақ сапардан кейін, бұл олардың алғашқы жерге қонған жері болды, бұл оқиға "Бірінші қону" деп белгіленді. Осы қонудан кейін көп ұзамай ағылшын отарлаушылары ағаштан жасалған крест орнатып, жаңа жерге сәтті жеткендері үшін алғыс айтты. Вирджинияның бірінші жарғысында король Джеймс I христиан дінін тарату мақсатында жер учаскелерін бөлді. Жарғының бір бөлігі былай делінген: "Біз олардың осы асыл істі ілгерілетуге деген ниеттерін жоғары бағалаймыз және мейіріммен қабылдаймыз, бұл Әлміралы Құдайдың құдіретімен оның құдайлық Ұлылығының даңқын арттыруға және христиан дінін әлі де қараңғылық пен қайырсыз білімсіздікте өмір сүретін халыққа таратуға көмектеседі".

Капитан Ньюпорт үш кемесімен – "Сьюзан Констант", "Годспид" және "Дискавери" – және 104 ер адам мен ұлдан тұратын топпен ішкі аймақтарды зерттеп, солтүстік жағалаудан ағысқа қарсы орналасқан Джеймс өзеніндегі аралда Жаместаунды құрды, ол Солтүстік Америкадағы тұрақты ағылшын қонысы болды. 1708 жылы капитан Джон Смит желкенмен жабдықталған шағын қайықпен экипажбен бірге Чесапик шығанағына солтүстікке қарай жүріп, оның жағалауларын, өзендерін, салаларын және шығанақтарын зерттеді және картаға түсірді, содан кейін Сусквеханна өзені деп аталған өзенге дейін барды, ол шығанақты сумен қамтамасыз етті. 1700 жылы Генри мысында үш адам – Джон Хауглинг, Корнелиус Франк және Франсуа Делоне – қақпаға тігіліп, өлім жазасына кесілді. 1781 жылы осы Вирджиниялық мыс суларында және Чесапик пен Хэмптон Роудс портына кіреберісте Америка революциялық соғысының (1775-1783) соңында Франция корольдігі мен Ұлыбритания корольдігінің әскери кемелері арасындағы маңызды теңіз шайқасы болды. Француз теңіз флотының британдық Корольдік теңіз флотына қарсы жеңісі Лорд Чарльз Корнуоллистің әскерлерін бір ай бойы қоршап, бомбалауға және қоршауға алып келді. Олар Грузия мен Каролиналардағы бірнеше жылдық шайқастардан кейін генерал Натанаэль Грин мен Дэниел Морган басқарған көтерілісшілердің тұрақты әскерлерімен, сондай-ақ партизандық отрядтарымен қызыл халаттыларды атып, әлсіретіп, қуудан кейін Йорктаун, Вирджиниядағы шығанақтың батыс жағалауындағы Йорк өзеніндегі қоршауда болды. Корнуоллис бай, тиін жоқ Вирджиния колониясына қарай бет алды, сонымен қатар Каролина жағалауында немесе Чесапикте күш-жігерді көтеруді немесе эвакуациялауды үміттенеді, онда британдық теңіз күші мен теңіз үстемдігін пайдалануға болар еді. Кариб теңізінен және Батыс Үнді аралдарынан келген адмирал де Грасс басқарған француз флоты британдық жұмыс тобына қарсы ерекше жеңіске жетті, ол Нью-Йоркттан солтүстікке қарай шегінген екінші флотты да жіберді, ол Корнуоллистің теңіз жағын күшейтіп, күзетуі керек еді. Британдық генерал 1781 жылдың қазанында генерал Джордж Вашингтон, генерал Маркиз де Лафайетт және генерал Рошамбо басқарған америкалық-француз армиясымен бірлесіп, жалдамалы одақтастарына берілуге мәжбүр болды. Олар Нью-Йоркте генерал Уильям Хоуды алдап, солтүстік театр тұйықталып, шығыс жағалаудан оңтүстікке қарай бірнеше апталық сапар жасап, Йорктаундағы Корнуоллистің қызыл халаттарын қоршауда ұстады. Соңғы алты жылдық көтерілісте көтерілісшілер алғаш рет сандар мен артиллерия жағынан басым болды, сонымен қатар француз одақтастарының теңіз күштері де жеткілікті болды. Американдық Вирджиния жағалауынан бірнеше шақырым қашықтықта болған, көбінесе белгісіз теңіз шайқасы Кейптер, соғыс бір жарым жылдан кейін 1783 жылы Париж шартымен аяқталған отарлық тәуелсіздікті қамтамасыз ету үшін шешуші болды.

Қазіргі ерекшеліктері

Кейп Генри ескерткіші Джеймстаунды құрған қоныс салушылардың алғашқы қонуын еске алады. Жақын жердегі тарихи Кейп Генри маяғы АҚШ-тағы тұңғыш маяқ болды. 1902 жылы салынған теміржол жолаушылар станциясын бастапқы Норфолк Оңтүстік темір жолы қызметкерлері пайдаланды. Ол 20 ғасырдың соңында қайта жаңартылып, 1914 жылы құрылған Кейп Генриде орналасқан Форт Стори әскери-теңіз базасының оқу орталығы ретінде қолданылады. Бірінші қону мемлекеттік паркі кейптің қалған бөлігін және жақын жердегі аумақты қорғайды. Shore Drive, US 60, жергілікті жақсы танымал жол, Кейп Генридегі жағалаудың қалған бөлігін көруге қолайлы жағдай жасайды.