Висенте дель Боске: Футбол тарихының жарқылы жұлдызы

Кіріспе

Висенте дель Боске Гонсалес, Дель Боске маркизі (23 желтоқсан 1950 жылы туған) – испан футбол жаттықтырушысы және бұрынғы ойыншы. Ол барлық уақыттағы ең ұлы жаттықтырушылардың бірі саналады және қазіргі күнге дейін әлем чемпионатын, Чемпиондар лигасын, Еуропа чемпионатын және Континенттер аралық кубокты жеңіп алған жалғыз футбол жаттықтырушысы. Луис Арагонес Испания құрамасын 2008 жылғы Еуропа чемпионатында жеңіске жеткізгеннен кейін, Дель Боске ұлттық құраманы 2010 жылы алғаш рет ФИФА Әлем Кубогында жеңіске жеткізіп, 2012 жылы Еуропа чемпионатын сақтап қалды. Дель Боске 1999 жылдан 2003 жылға дейін «Реал Мадридті» жаттықтырды, бұл клубтың қазіргі замандағы ең табысты кезеңдерінің бірі болды. Ойыншылық карьерасы барысында Дель Боске «Реал» сапында 400-ден астам ойын өткізіп, бес рет Ла Лига чемпионы және төрт рет Испания Кубогын жеңіп алды. Ол Испания ұлттық құрамасы сапында 18 рет халықаралық жарыстарда ойнады.

Ойын мансабы

Ойыншы ретінде Дель Боске Ла Лигада 441 рет ойнап, 30 гол соққан жартылай қорғаушы болды. Оның карьерасында «Кастилья КФ», «Кордова», «Кастелон» және «Реал Мадрид» клубтарында доп тебуіне мүмкіндік болды. «Реал Мадрид» сапында ол бес лига титулын (1974–75, 1975–76, 1977–78, 1978–79, 1979–80) және төрт Король кубогын (1973–74, 1974–75, 1979–80, 1981–82) жеңіп алды. Сондай-ақ, ол 1981 жылғы Еуропа кубогының финалында «Ливерпульге» есе жіберген «Реал Мадрид» командасының құрамында болды. Халықаралық аренада Дель Боске Испания құрамасы сапында 18 матч өткізіп, бір гол соқты. Ол 1980 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатында Испания құрамасынан ойнады, бірақ Испания үшін бұл турнир көңіл көншітпеді, себебі команда топтық кезеңнен шыға алмады.

Реал Мадрид

Дель Боске 1984 жылдан бері «Реал Мадрид» клубында қызмет етіп, клубтың қатарын көтеріп, бірақ ол 1994 жылы Бенито Флоро жұмыстан босатылғаннан кейін және Хорхе Вальдано тағайындалғанға дейін тек бірнеше ай ғана Мадридті басқарды. 1996 жылы, жасөспірімдер командасының бапкері болып жұмыс істегенде, Хорхе Вальдано жұмыстан босатылғаннан кейін және Арсенио Иглесиас сол маусымның соңына дейін қызмет еткенге дейін ол «Реалды» екі ойынға басқарды. Бірақ 1999–2000 жылдары клуб басшылығы Джон Тошакпен туындаған қиындықтардан кейін оған толық уақытты жұмыс беруге шешім қабылдады, Дель Боске 1999 жылдың қарашасында команданы қабылдады. Төрт маусым бойы басшылық еткенде, Дель Боске клубты қазіргі заманғы тарихындағы ең сәтті кезеңдердің біріне жеткізді, 2000 және 2002 жылдары екі УЕФА Чемпиондар Лигасының титулын, 2001 және 2003 жылдары екі ішкі Ла Лига титулын, 2001 жылы Испания Суперкубогын, 2002 жылы УЕФА Суперкубогын, 2002 жылы Континенттер аралық кубогын жеңіп алды, сондай-ақ ол басқарған жылдары әрқашан УЕФА Чемпиондар Лигасының жартылай финалына өтті. Альфредо Ди Стефано мен Ференц Пушкас болған 1950-1960 жылдардағы ұлы «Мадрид» командасынан кейін клуб осылай тұрақты түрде табысқа жеткен емес. Дель Боске қарапайым, шыдамды және тартымды стильге ие болды.

«Реал Мадрид» 2003 жылы Дель Боскемен келісімшартты жаңартпауға шешім қабылдады, ол клубтың 29-шы Ла Лига титулын жеңіп алғаннан кейін бір күн өткен соң және клуб Дэвид Бекхэммен келісімшарт жасасқаннан кейін бір апта өткен соң. Дель Боскеге техникалық директор лауазымы ұсынылды, бірақ ол одан бас тартты, бұл Испания БАҚ-тарында Дель Боске мен бірнеше ойыншы, әсіресе капитан Фернандо Иерро (оны 2003 жылдың жазында клубтан кетуге сұрады) арасында клуб ішінде саяси дағдарыс болғаны туралы көптеген болжамдарға әкелді, ал Вальдано мен Перес «команданы жаңарту» үшін, өз сөздерімен айтқанда, билік құралдарын қолданды. Перес BBC Sport телеарнасына берген сұхбатында: «Дель Боске шаршау белгілерін көрсетті. Бұл туралы ашық айтқым келеді, ол болашақта дұрыс бапкер емес деп ойладық». BBC мақаласында былай делінген: «Бұл басынан аяғына дейін таңғаларлық оқиға – Саламанкадан келген ұялшақ, сақалды адам қазіргі заманғы футболдағы ең қымбат және талантты футболшылардың басшысы болды, ең үлкен жүлделерді жеңіп алды, содан кейін әлі тағайындалмаған адамның пайдасына жұмыстан босатылды. «Реал» супержұлдыздары арасында Дель Боске өте танымал болды, өйткені ол олардың өз жұмыстарын жалғастыруына көңіл бөлді. Мұздатылған қиярдай салқынқанды, ол командадағы жұлдызды эголарға қарамастан, өз ойыншыларымен қақтығыстарға түспеуге тырысты және бұқаралық ақпарат құралдары алдында ешқашан тыныштығын жоғалтпады». Дель Боске кеткеннен кейін төрт жыл ішінде «Реал Мадрид» жеті бапкерді ауыстырды және 2007 жылы жаңа бапкер Фабио Капелло (содан кейін ол да жұмыстан босатылды) басшылығымен Ла Лига титулын жеңгенге дейін ешқандай маңызды жүлделерді жеңіп алмады. Сондай-ақ, олар 2004–05 маусымынан бастап (Дель Боске жұмыстан босатылғаннан кейін бір жыл) әр жылы Чемпиондар Лигасының 16-раундында жеңіліске ұшырады, 2010–11 маусымына дейін, онда «Реал Мадрид» жаңа менеджер Жозе Моуринью басшылығымен «Лионды» 16-раундта жеңді. Клуб тағы бір Чемпиондар Лигасының титулын жеңіп алу үшін 2013–14 маусымына дейін күтті, оны менеджер Карло Анчелотти басқарды.

Real Madrid decided not to renew Del Bosque's contract in 2003, just a day after he won the club its 29th Liga title and a week after the club signed David Beckham. Del Bosque was offered the post of technical director but turned it down, leading to many suggestions in the Spain's media that there was a much rumoured political split at the club involving del Bosque and several players, especially captain Fernando Hierro (who was asked to leave the club in the summer of 2003), on one side, while Valdano and Pérez wielded the axe of control to in their words, "shake up the team," on the other. Pérez said in an interview with BBC Sport, "del Bosque was showing signs of exhaustion. I want to be sincere about this – our belief that he was not the right coach for the future." The BBC article states: "It is a strange tale from start to finish – how the shy, mustachioed man from Salamanca came to be in charge of the most expensive and talented bunch of footballers in the modern game, won the biggest trophies on offer and then got the boot in favour of a man yet to be named. With the Real superstars, del Bosque was extremely popular – partly because he was happier to let them get on with it. Cool as a cryogenically frozen cucumber, he managed to avoid confrontations with his charges, despite the stellar egos in the squad, and never once lost his calm in front of the media." In the four years since Del Bosque's departure, Real Madrid changed seven coaches and did not win any major trophies until they won the La Liga title in 2007, under new coach Fabio Capello (who was also sacked afterwards). They had also been defeated in the round of 16 of the Champions League every year since the 2004–05 season (one year after Del Bosque was sacked), until the 2010–11 Champions League season, which saw Real Madrid defeat Lyon in the round of 16 under new manager José Mourinho. It would take until the 2013–14 campaign for the club to win another Champions League title, under manager Carlo Ancelotti.

Бейшікташ және үзіліс

Иньяки Саэз 2004 жылғы УЕФА чемпионатындағы нашар өнер көрсетуінен кейін, Испания 1988 жылдан бері турнирдегі ең жаман нәтижесін көрсеткеннен кейін отставкаға кетті, содан кейін дель Боскеге ұлттық құраманың бас жаттықтырушысы болу мүмкіндігі ұсынылды. Алайда ол бұл қызметке қызығушылық танытпады, нәтижесінде қызмет Луис Арагонеске берілді. «Бешикташ» сапында дель Боске Түркияға үлкен күтумен келді, бірақ нәтижелерге қол жеткізе алмағандықтан 2004-05 маусымының соңында қызметтен босатылды. 2006 жылғы ФИФА әлем чемпионатында Мексика Аргентинадан жеңілгеннен кейін, дель Боскеге олардың бас жаттықтырушысы болу ұсынысы жасалды, бірақ ол бас тартты. 2007 жылғы «Реал Мадрид» дағдарысы кезінде дель Боске Роналдудың кетуі қателік болғанын айтты және команданың бас жаттықтырушысы лауазымына Фабио Капеллоның орнына кандидаттардың бірі болды. Алайда, 2007 жылдың 9 шілдесінде бұл лауазым Бернд Шустерге берілді.

Испания ұлттық құрамасы

2008 жылдың 11 наурызында дель Боске Испания құрамасының бас бапкері ретінде Луис Арагонестің орнын басатынын жариялады, бұл 2008 жылдың 15 шілдесінде расталды. Дель Боске басшылығымен Испания 2010 жылғы ФИФА әлем чемпионатына іріктеу кампаниясын сәтті бастады, Босния және Герцеговинаны Дэвид Вилланың голымен 1:0 есебімен жеңді. Үш күннен кейін Испания Арменияны 4:0 есебімен жеңді, Вилла екі гол соқты, ал Жоан Капдевила мен Маркос Сеннадан бір-бір голдан енді. Боян да дебют жасады, Сербияға адалдығын ауыстыру туралы қауесеттерге нүке айтты. Бұл жеңіс испандықтарға алты ұпаймен топта бірінші орынды қамтамасыз етті. Келесі турда Испания Эстонияны 3:0 есебімен жеңіп, төрт күннен кейін Бельгияны 2:1 есебімен жеңді – Вилланың (кампаниядағы бесінші голы) 88-ші минуттағы голы жеңіске жеткізді. Бұл нәтиже іріктеу кампаниясына 100% ұпаймен бастауды сақтады. Дель Боске тағайындалғаннан бері Испания құрамасына 38 ойыншы дебют жасады: Боян, Андони Ираола, Фернандо Ллоренте, Диего Капель, Серхио Бускетс, Хесус Навас, Диего Лопес, Жерар Пике, Жорди Альба, Педро, Пабло Эрнандес, Борха Валеро, Бруно, Начо Монреал, Виктор Вальдес, Альваро Негредо, Хуан Мата, Хави Мартинес, Тиаго, Ману, Аритц Адуриз, Адриан, Хуанфран, Бенат, Икер Муньяин, Хави Гарсия, Альваро Домингес, Маркель Сусаэта, Коке, Марк Бартра, Иско, Сезар Аспиликуэта, Иньиго Мартинес, Альберто Морено, Марио Суарес, Мичу, Кристиан Тельо, Диего Коста, Андер Итурраспе, Давид де Хеа және Жерар Деулофеу. Ал бір ойыншы, Фернандо Аморебиэта, құрамаға шақырылды, бірақ дебют жасауға үлкермеді. 2009 жылдың 9 маусымында Әзербайжанға қарсы өткен жолдастық ойында (6:0 есебімен Испания жеңіске жетті) дель Боске ұлттық құраманың бас бапкері ретінде алғашқы он ойынын жеңген футбол тарихындағы бірінші бапкер атанды, бұрынғы рекордты бразилиялық Жоао Салданья (тоғыз жеңіс) ұстаған еді. Қазіргі рекорд – қатарынан 13 жеңіс, соңғы жеңіске жету матчы 2009 жылғы Конфедерациялар кубогында Оңтүстік Африкаға қарсы 2:0 есебімен жеңіске жетті, содан кейін сол жарыстың жартылай финалында АҚШ-қа қарсы 2:0 есебімен жеңілді. 2009 жылдың 14 қазанында Испания әлем чемпионатына іріктеу ойындарында бір кампанияда барлық ойында жеңіске жеткен командалардың қатарына қосылды, он ойында рекордтық он жеңіске қол жеткізді. Испанияның 2010 жылғы 16 маусымдағы бірінші матчында Швейцарияға 1:0 есебімен ұтылып қалды. Испания келесі екі ойында жеңіске жетіп, H тобында жеңіске жетті. Олар 1/8 финалда Португалиямен кездесіп, 1:0 есебімен жеңіске жетті, ал 1/4 финалда Парагвайды 1:0 есебімен жеңді. Испания 2010 жылдың 7 шілдесінде жартылай финалда Германияны 1:0 есебімен жеңіп, әлем чемпионатының бірінші финалына жол ашты. Голландияға қарсы финалда Андрес Иньестаның қосымша уақытта соққан голынан кейін командасын жеңіске жеткізді. Бұл жеңісімен ол әлем чемпионатында жеңіске жеткен ең жасы үлкен бапкер атанды. 2012 жылдың 1 шілдесінде Польша мен Украинада өткен 2012 жылғы Еуропа чемпионатында Испания жеңіске жетті. Испания финалда Италияны 4:0 есебімен жеңіп, екінші рет Еуропа чемпионы атанды. 2013 жылы Бразилияда өткен Конфедерациялар кубогының финалына Испания Бразилияға қарсы ойнады, бірақ 3:0 есебімен ауыр жеңіліске ұшырады. Неймардың голы мен Фредтің дублеті дель Боскеге және оның тики-така тактикасына ауыр жүк салды. 2014 жылғы ФИФА әлем чемпионатында дель Боске және оның командасы 1998 жылғы Франциядағы әлем чемпионатынан бері финалдағы ең нашар нәтижені көрсетті – Голландияға 5:1 есебімен, Чилиге 2:0 есебімен жеңілгеннен кейін топтық кезеңнен шығарылды. Голландияға қарсы ауыр жеңіліс Испанияның 1963 жылы Шотландияға 6:2 есебімен жеңілгеннен бері халықаралық ойында бес немесе одан да көп гол соққан бірінші рет болды, ал әлем чемпионатында бес немесе одан да көп гол соққан екінші рет болды, бұған дейін 1950 жылы Бразилияға 6:1 есебімен жеңілген (сол жарыс Бразилияда өткен). Бұл нәтиже де қорғаудағы чемпионның әлем чемпионатындағы ең үлкен жеңілісі болды. Сонымен қатар, Чилиге 2:0 есебімен жеңілгеннен кейін, Испанияның 32 команданың арасында 23-орында тұрғаны олардың әлем чемпионатындағы ең нашар нәтижесі болды. Осыдан кейін ол Испания құрамасының бас бапкері лауазымынан кететінін мәлімдеді, бірақ RSFF тарапынан ешқандай реакция болған жоқ. Дель Боске 2016 жылғы УЕФА чемпионатынан кейін Испания құрамасының бас бапкері лауазымынан кету ниеті бар екенін мәлімдеді. 2015 жылдың 14 маусымында Испания 2016 жылғы УЕФА чемпионатының іріктеу кезеңінде Беларусьқа қарсы өткен ойында (жеңіс 3:0) Испания құрамасын басқарған 100-ші матчын өткізді. 65 жасқа толған және барлық маңызды титулдарды жеңіп алған дель Боске 2016 жылдың 30 маусымында спорттан қанағаттандырып зейнетке шықты.

On 11 March 2008, del Bosque announced that he would replace Luis Aragonés as head coach of the Spain national team; it was confirmed on 15 July 2008. Spain under del Bosque began their 2010 FIFA World Cup qualification campaign successfully, defeating Bosnia and Herzegovina 1–0 with a goal from David Villa. Spain defeated Armenia 4–0 three days later with two goals coming from Villa, and one each from Joan Capdevila and Marcos Senna, with a notable debut from Bojan, coming on as a substitute and defeating rumours that he will swap allegiances to Serbia. This win secured the Spaniards a first place spot in their group with six points. The next round saw Spain defeat Estonia 3–0, then, four days later, beat Belgium 2–1 away – an 88th minute strike from Villa (his fifth of the campaign) earning them the win. This result maintained their 100% start to the qualifying campaign. Since del Bosque was appointed to the job, 38 players have debuted with the Spain team: Bojan, Andoni Iraola, Fernando Llorente, Diego Capel, Sergio Busquets, Jesús Navas, Diego López, Gerard Piqué, Jordi Alba, Pedro, Pablo Hernández, Borja Valero, Bruno, Nacho Monreal, Víctor Valdés, Álvaro Negredo, Juan Mata, Javi Martínez, Thiago, Manu, Aritz Aduriz, Adrián, Juanfran, Beñat, Iker Muniain, Javi García, Álvaro Domínguez, Markel Susaeta, Koke, Marc Bartra, Isco, César Azpilicueta, Iñigo Martínez, Alberto Moreno, Mario Suárez, Michu, Cristian Tello, Diego Costa, Ander Iturraspe, David de Gea and Gerard Deulofeu, while one uncapped player, Fernando Amorebieta, has been called up but failed to debut. On 9 June 2009, in a friendly against Azerbaijan in which Spain won 6–0, del Bosque became the first manager in all of football history to win his first ten games as debut manager of a national team, the previous record being nine held by João Saldanha of Brazil. The record currently stands at 13 successive victories, with the last winning match being a 2–0 win against South Africa in the 2009 Confederations Cup, followed by a 2–0 defeat in the semifinal stage of the same competition against United States. On 14 October 2009, Spain joined the very small number of teams to have won all their World Cup qualifying games in a single campaign, achieving a record breaking ten wins in ten games. In Spain's first game of the 2010 FIFA World Cup on 16 June, they lost 1–0 to Switzerland. Spain bounced back and won group H by winning the next two games. They faced Portugal in the Round of 16, winning 1–0, and defeated Paraguay in their quarter final match, again by 1–0. Spain then defeated Germany in the semi final on 7 July 2010, winning 1–0, allowing them to reach their first World Cup final. In the final against the Netherlands, he led his team to victory after a goal scored in extra time by Andrés Iniesta. Upon this triumph, he became the oldest coach to win the World Cup. On 1 July 2012, del Bosque led Spain to victory at Euro 2012, hosted by Poland and Ukraine. Spain defeated Italy 4–0 in the final in Kyiv to win a second consecutive European championship. In the 2013 FIFA Confederations Cup held in Brazil, Spain advanced to the final, played against Brazil; but suffered a heavy 3–0 defeat. A goal from Neymar and a brace from Fred saw a heavy burden landing on del Bosque and his type of football tactics he used, tiki taka. In the 2014 FIFA World Cup, del Bosque and his team posted their worst finish in the finals since the World Cup in France in 1998 through being eliminated during the group stage following a 5–1 defeat to the Netherlands and a 2–0 defeat to Chile, despite a 3–0 win over Australia. The heavy opening defeat to the Netherlands marked the first time Spain had conceded five or more goals in an international game since a 6–2 defeat to Scotland in 1963, and only the second time they had conceded five or more goals in a World Cup game, having done so before in their 6–1 defeat to Brazil in 1950, which incidentally was also held in Brazil. The result was also the biggest margin of defeat by a defending champion at a World Cup. Furthermore, despite a 3–0 win rounding of their campaign following the 2–0 defeat to Chile, Spain's final standing of 23rd out of the 32 entered teams was their worst ever finish at a World Cup. After this, he announced that he would resign as Spain's manager, but there was no reaction from the RSFF. Del Bosque announced his intentions to resign as the Spain national team coach following UEFA Euro 2016. On 14 June 2015, he reached 100 matches as Spain coach in a UEFA Euro 2016 qualifying win over Belarus in Barysaw. At the age of 65 and having achieved every available top tier title, del Bosque announced his retirement from the sport on 30 June 2016.

Жеке өмір

Дель Боске Мария де ла Сантисима Тринидад "Трини" Лопеске үйленді және үш баласы бар – екі ұлы мен бір қызы.