Кіріспе
Түрік ұялы телефон операторы Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. (түрікше Turkcell Communication Services) – Түркияның жетекші ұялы телефон операторы, штаб-пәтері Стамбулда орналасқан. 2021 жылдың қыркүйегіне қарай компанияның 39,3 миллион абоненті бар. 2015 жылы абоненттер саны 68,9 миллионға жеткен, тоғыз елдегі ең ірі акционері – 26,2% үлесіне ие Түркияның Әл-ауқат қоры. Fortune журналы жариялаған Fortune 2000 тізіміндегі әлемдегі ең ірі компаниялардың бірі. Turkcell сонымен қатар мобильді және десктопқа арналған Yaani браузерін жасаған. Turkcell компаниясының бас директоры – Али Таха Коч.
Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. (lit. Turkcell Communication Services) (, ) is the leading mobile phone operator of Turkey, based in Istanbul. The company has 39,3 million subscribers as of September 2021. In 2015, the company's number of subscribers climbed to 68.9 million, in nine countries Largest shareholder is Turkey Wealth Fund with 26.2% ownership. It is one of the world's biggest companies (Fortune 2000) list published by Fortune. Turkcell has also developed Yaani, a browser for mobile and desktop. Turkcell's general manager is Ali Taha Koç.
Компанияның тарихы
1994 жылдың ақпанында Turkcell Түркияның алғашқы GSM желісін іске қосты. 2012 жылдың үшінші тоқсанында оның нарықтағы үлесі 52,4% құрады. Оның бәсекелестері Vodafone – 27,9% нарықтық үлесімен және Avea – 19,7% нарықтық үлесімен. Turkcell Нью-Йорк қор биржасында тіркелген алғашқы түрік компаниясы, оның акциялары 2000 жылдың 11 шілдесінен бастап Стамбул қор биржасында сауда-саттықпен қатар саудаланып келеді. Turkcell сонымен қатар халықаралық GSM қызметтерін де ұсынады. 2007 жылғы 30 қыркүйектегі мәліметтер бойынша, Fintur Holdings және TeliaSonera компанияларымен серіктестікте Әзірбайжан, Қазақстан, Грузия және Молдовада 9,6 миллион абоненті бар. 2009 жылы Turkcell Түркияда клиенттеріне 3G қызметін ұсынған алғашқы компания болды. 2015 жылы Turkcell украиндық ұялы телефон операторы Life :) компаниясының 44,96% үлесін сатып алды. Ол кезде оның 13,6 миллион абоненті болды. 2020 жылдың қазан айында Түркия Республикасының байлық қорына қарасты TVF Bilgi Teknolojileri Iletisim Hizmetleri Yatirim Sanayi ve Ticaret A. S. еншілес компаниясы Turkcell акцияларының 26,2% бақылауын алды. Turkcell акцияларының 19,8% екінші ірі акционер IMTIS Holdings S. a r. l. компаниясына тиесілі, ал бұл компания Letterone Investment Holdings S. A. компаниясының жанама экономикалық мүддесі бар ұйым.
Қақпақ аймағы
Turkcell 2007 жылдың 31 наурызына қарай 3000 және одан астам тұрғыны бар қалаларда тұратын халықтың 100%-ын, жалпы халықтың 97,21%-ын және Түркияның жер аумағының 80,44%-ын қамтитын аймақтарды қамтиды. Компанияның әсіресе Шығыс аймақтағы таулы жерлерде байланыс жоқ аймақтары бар.
Солтүстік Кипр
Түркселл шетелде де жұмыс істейді. Оның Солтүстік Кипрдегі бренді Kuzey Kıbrıs Turkcell (Солтүстік Кипр Түркселл) деп белгілі және ол тек Солтүстік Кипрде ғана жұмыс істейді. KKTcell желісі Түркиядағы Түркселл желісінен толығымен бөлек жұмыс істейді, бірақ оған меншік құқығы бірдей. KKTcell қазіргі таңда Солтүстіктегі тіркелген пайдаланушылар саны және желінің қамту аймағы тұрғысынан ең ірі желі провайдері болып табылады. KKTcell нөмірлерін материктік Түркияның Түркселл нөмірлерінен оңай ажыратуға болады, себебі KKTcell нөмірлері 90 (533) 8XX XXXX цифрларымен басталады.
Роуминг
2008 жылдың қыркүйегіне қарай Turkcell-дің 201 елдегі 605 оператормен халықаралық роуминг келісімдері бар. Ол кез келген басқа оператордан көбірек халықаралық GPRS роуминг келісімдеріне ие екенін мәлімдейді (2008 жылдың 31 тамызына қарай 143 елдегі 356 оператор). Сонымен қатар, Turkcell ұялы телефонынан KKTurkcell нөміріне қоңырау шалғанда роуминг бағасын жеңілдетілген түрде қолданады.
Демеушілік
Turkcell 2002 жылдан бері ұлттық футбол және баскетбол командаларының "Ресми байланыс демеушісі" болып табылады. Turkcell 2005 жылдан 2010 жылға дейін алғашқы түрік футбол лигасы – Түрік Суперлигасының негізгі және атау демеушісі болды. Сондай-ақ, ол Суперлигадағы 18 футбол командасының 14-ін демеушілік етеді. "Turkcell Football Awards" жобасы 2003 жылы әділдік, бейтараптық және ынтымақ танытқан спортшыларды марапаттау арқылы "әділ ойынды" қолдау мақсатында басталды. Turkcell Халықаралық Стамбул кинофестивалінің демеушісі, сондай-ақ Стамбул халықаралық джаз фестивалінің бірлескен демеушісі болып табылады. 1999 жылдан бері Turkcell Бодрумдағы ежелгі қала қабырғаларын қайта жаңартуға қолдау көрсетіп келеді. Жобаның соңғы кезеңі – ежелгі театрды қайта жаңарту жұмыстары 2003 жылдың маусым айында аяқталды. Turkcell 2007 жылы Еуропадағы ірі ақпараттық технологиялар жәрмеңкелерінің бірі – CeBIT Bilişim Eurasia іс-шарасын он рет демеушілік етті. Turkcell-дің 2000 жылы басталған "Қазіргі Түркияның заманауи қыздары" атты негізгі білім беру жобасы елдегі кем дамыған аймақтардағы 5000 жас әйелге стипендия тағайындайды. Жоба 2001 жылдың маусым айында халықаралық деңгейде танылды, ол Ұлыбританияның "Халықпен қарым-қатынас институтының үздік сыйлығын" және 2002 жылы Нью-Йорктегі Қоғаммен қарым-қатынастағы әйелдер басшылары қорынан "Кристалл Обелиск" сыйлығын жеңіп алды.
Жарнамалық инъекция
Түркиядағы ірі интернет-провайдерлерінің бірі және Turkcell компаниясының еншілес кәсіпорны Turkcell Superonline жарнама енгізуге байланысты сынға ұшырады. Компания бұл енгізулерге қатысты сұрақтарға жауап берген жоқ. Бұл жағдай Түркияда трафикті бақылау және манипуляциялаудың алғашқы дәлелі, терең пакеттік инспекция арқылы жасалған деп сипатталды.
MTN тобының сот ісі
2013 жылдың мамыр айында Turkcell компаниясы АҚШ Жоғарғы Сотының өз ісіне көмектеспеген шешімін негізге келтіре отырып, MTN Group компаниясына қарсы АҚШ-тағы миллиардтаған долларлық сот ісін тоқтатты. Оператор 2012 жылы Вашингтонда 4,2 миллиард долларлық талап арыз берді, онда бұл компанияның Ирандағы ұялы байланыс лицензиясын ұтып алу үшін пара бергені айтылды, ал бұл лицензия алғаш рет Turkcell-ге берілуі керек еді. Сот 2012 жылдың қазан айында АҚШ Жоғарғы Сотының шетелдік құқық бұзушылық туралы заңға қатысты шешімін күтіп, істі кейінге шегерді, себебі Turkcell-дің талабы осы АҚШ-тың адам құқықтары заңына негізделген.