Кіріспе

1812 жылғы соғыс аяқталғаннан кейінгі кезең, ол 1815 жылы аяқталды.

Тарихшылар Оңтүстік Каролинаны әдетте 1812 жылғы соғыс, ол 1815 жылы аяқталды, мен 1861 жылы басталған Америка Азаматтық соғысы арасындағы кезеңдегі Оңтүстік Каролина деп анықтайды. 1793 жылы мақта тазартқыш машинасы ойлап табылғаннан кейін, штаттың Жоғарғы және Төменгі жазықтарының экономикасы байлық жағынан теңдесті. Штаттың солтүстігінде мақта өсірудің кеңеюі еңбекке деген сұраныстың күрт өсуіне және сонымен қатар құл саудасының өркендеуіне әкелді. 1808 жылы АҚШ Атлантикалық құл саудасын, яғни құлдарды халықаралық деңгейде сатып алу мен сатуды заңсыз деп жариялады. Осы кезден бастап Оңтүстік Каролина құл әкелуге тыйым салатын жалғыз штат болды. Одан кейін АҚШ-та ішкі құл саудасы дами бастады.

1822 жылы еркін негр шебер және уағызшы Дания Весси Чарльстон ақтарын құлату жоспарын жасағандығы үшін сотталды. Оған жауап ретінде ақтар қараларға комендант сағаты белгіледі және көптеген қаралардың жиналуына тыйым салды, сондай-ақ құлдарды оқытуға тыйым салды. 1828 жылы Джон К. Калхун конституциялық тұрғыдан әр штат үкіметінің (өз штаты шегінде) федералды үкіметтен артық билікке ие екенін мәлімдеді. Осыған байланысты, егер штат қажет деп тапса, ол өзінің шекараларындағы кез келген федералды заңды (1828 жылғы тариф және 1832 жылғы тариф) "жоюға" құқылы болды. Калхун вице-президенттік лауазымынан кетіп, Оңтүстік Каролина сенаторы болып, оның бөлінуіне қарсы тұруды жоспарлады. Ол өз штаттықтарын алаңдатып отырған мәселелерді шешкісі келді. Федералдық күштер тарифтік заңдарға наразылық білдірген Чарльстонға келгенге дейін Калхун мен Генри Клей 1833 жылғы келісімдік тарифқа келісіп, тариф ставкаларының мөлшерін он жыл ішінде төмендетуге уағдаласты. Бұл мәселе уақытша шешілді.

Оңтүстік Каролинадағы мақта джинінің әсері

1786 жылы мемлекет басшылары Upcountry және Lowcountry азаматтары арасындағы шиеленісті азайту үшін астананы Чарльстоннан екі аймаққа да қолайлырақ жерге көшіруге келісті. Астана Чарльстонда болғандықтан, Upcountry азаматтары мемлекеттік кеңселерге және соттарға жету үшін екі күн жол сапары жасауға мәжбүр болды. Америкада осы атпен алғаш рет құрылған Колумбия қаласы жоспарланып, салынды. 1790 жылы штат саясаткерлері көшіп келді, бірақ мемлекеттік кеңселер 1865 жылға дейін Чарльстонда қалды. Lowcountry және Upcountry аймақтарында бөлек қазыналық кеңселер мен қазынашылар болды. 1800 жылы Санти каналы аяқталды, ол Санти және Купер өзендерін байланыстырды. Бұл жаңа астанадан Чарльстонға жүктерді тікелей тасымалдауға мүмкіндік берді. 1801 жылы штаттың шешімімен Оңтүстік Каролина колледжі (қазіргі Оңтүстік Каролина университеті) Колумбияда ашылды. Бастапқыда жағалауға қол жеткізілуіне байланысты қоныстанған Lowcountry аймағында халық саны көп болды. Ол күріш пен ұзын талшықты мақта өндірісінен түскен байлық арқасында экономикалық үстемдікке жетті, оны қолмен өңдеу қысқа талшықты мақтадан оңай болды. Upcountry аймағының топырағында тек қысқа талшықты мақта ғана өсіріледі, оны қолмен өңдеу еңбекті көп қажет ететін процесс болды. 1793 жылы Эли Уитнидің мақта тазартатын машинасын (cotton gin) ойлап табуы қысқа талшықты мақтаны өңдеуді экономикалық тұрғыдан тиімді етті. Upcountry жер иелері мақта өндірісін арттыра бастады және оны өсіру мен өңдеу үшін құл африкалықтар мен бос қара нәсілділерді көптеп импорттады. Upcountry өз бай плантаторлар класын қалыптастырды және құлдықты қорғау үшін Lowcountry плантаторларымен бірлесіп жұмыс істеді. Мемлекет экономикасының мақтаға артық тәуелділігі Азамат соғысынан кейінгі кедейшілікке үш жолмен әкелді: плантаторлар мақта өсірудің салдарынан кең аумақтардағы жерлерді тозытып алды, Upcountry аймағындағы шағын шаруалар мақта пайдасына күнкөріс шаруашылығын азайтты, ал басқа штаттардағы жоғары табыс көптеген талантты адамдардың, ақ және қара нәсілділердің кетуіне себеп болды. 1820 жылдан 1860 жылға дейін шамамен 200 000 ақ адам штатты тастап кетті, олардың көпшілігі Deep South штаттарына және жаңа мүмкіндіктерге ұмтылды. Олардың көпшілігі өздерімен бірге африкалық американдық құлдарды алып кетті, ал қалған құлдар Deep South плантациялары үшін саудагерлерге сатылды. Сонымен қатар, плантаторлар штаттың жаңа жерлерін тозытып немесе тыңайтқыштарға немесе өндіріске инвестиция жасамай, басқа жерге көшіп кеткендіктен, Оңтүстік Каролина өнеркәсіптік дамуға көп уақыттан кейін ғана қол жеткізді.

Жою дағдарысы

1811 жылы британдық кемелер американдық кемелерді тонады, бұл ашуланған "Соғыс жақтастарының" өкілдерін 1812 жылғы соғыс жариялауға итермеледі. Соғыс кезінде Американың әскери күш-жігерін қолдау үшін импортталған тауарларға баж салығы көтерілді. Кейін Солтүстік Америкада өндіріс орталықтары құрыла бастағанда, солтүстік заң шығарушылар жаңа өнеркәсіптерді қорғау үшін импортқа жоғары салықтар енгізді. Оңтүстік ауыл шаруашылығы экономикасына ие болғандықтан, баж салығынан пайда көре алмады және олардың Оңтүстіктің Ұлыбритания мен Еуропамен мақта мен күріш саудасына кедергі келтіретініне сенді. 1820 жылдары көптеген Оңтүстік Каролиналықтар одақтан бөлініп, өздерінің мүдделеріне сәйкес сауда заңдарымен тәуелсіз штат ретінде жұмыс істеу туралы әңгімеледі. Тіпті Оңтүстік Каролинада туған Джон К. Калхун, күшті орталық үкіметті жақтаған федералист ретінде бастаған, өз көзқарасын өзгерте бастады. Ол өз туған штатының құқықтары Солтүстіктің "жақсылығы" үшін тапталып жатыр деп сенді, бірақ сепаратизмнің саяси қауіптерін де мойындады. 1828 жылы Калхун "штаттардың құқықтарының" басымдығын қабылдады, ол өмірінің соңына дейін қолдайтын доктрина. Ол конституциялық тұрғыдан әр штаттың мемлекеттік үкіметі сол штат ішінде федералды үкіметке қарағанда көбірек билікке ие деп сенді. Сондықтан, егер штат қажет деп тапса, ол өзінің шекараларындағы кез келген федералды заңды "жоюға" құқылы. Оңтүстік Каролинаның көпшілігі үшін бұл ақылға қонымды келісім сияқты көрінді. Кейбір штаттар, мысалы Джоэл Дж. Пойнсетт, романист Уильям Гилмор Симмс және Джеймс Л. Петигру, штат Одақтан бөлінуге толық құқылы болса да, Одақтың құрамында болғанда федералды заңды жоюға құқығы жоқ деп санайтын. Федералды үкімет күшін жою тұжырымын өзінің билігіне шабуыл ретінде қарастырды. 1832 жылы Оңтүстік Каролинаның үкіметі Конгресс қабылдаған жек көретін баж салығын тез арада "жойған" кезде, президент Эндрю Джексон бұл ашық бүлік деп жариялады және заңды күшіне енгізу үшін Оңтүстік Каролинаға АҚШ кемелерін жіберді. 1832 жылдың желтоқсан айында Калхун Джексонның вице-президенті лауазымынан кетті. Ол 141 жылдан кейін Спиро Агню кеткенге дейін отставкаға кеткен жалғыз вице-президент болды. Калхун Оңтүстік Каролинада сенатор болуға жоспарлады, ол оның бөлінуіне кедергі келтіретін еді. Ол өз штаттықтарын мазалаған мәселелерді шешуге жұмыс істегісі келді. Федералды күштер Чарльстонға келгенге дейін Калхун мен сенатор Генри Клей келісімге келді. Бұрын олар жиі тиімді жұмыс істеген. Клей Конгрессті 1833 жылғы Келісімдік баж салығын қабылдауға көндірді, ол баж салығын 10 жыл ішінде біртіндеп төмендетті (беттегі көшірмеге қараңыз). Бұл баж салығының қабылдануы қарулы қақтығыстың алдын алды. Штаттардың құқықтары мен федералды биліктің салыстырмалы маңыздылығы туралы пікірталас Солтүстік пен Оңтүстік арасындағы бөлу сызығына айналды. Саяси талқылау аймақтардың өсу қарқынының әртүрлілігімен байланысты болды. Солтүстікке көшіп келудің артуы оның халқының өсу қарқынын жылдамдатты және 3/5 келісімге қарамастан, оған өкілдікте артықшылық берді, бұл Оңтүстікке өздерінің құл халқының Конгресс өкілдігін есептеуге мүмкіндік берді. XIX ғасырда Оңтүстіктегі діни жаңғыруды алғаш рет құлдыққа қарсы болған методист және баптист уағыздаушылары бастады. Олар біртіндеп оңтүстік көзқарасын қабылдады. Методист және баптист шіркеулері олардың уағыздаушылары құлдықты жалғастыруды қағида ретінде қабылдағанда өсті. Осы себепті, Оңтүстіктегі құл иелері құлдарды басқару үшін Киелі кітапқа жүгінді. Оңтүстік құл иелері жалпы алғанда құлдықтан арылушыларды қауіпті, өз-өзіне сенімді, басқалардың таңдауларына үкім айтудан гөрі өздеріне қамқорлық жасауды жөн көретін адамдар ретінде қарастырды. Құлдықты қорғаушылар солтүстіктегілердің құлдықтың моральдық мәні туралы пікірталаста орын жоқ деп мәлімдеді, өйткені олар құл иелене алмайды және сондықтан Оңтүстікке құл босатудың әлеуметтік салдары тимейді. 1822 жылғы Вейси бүлігі және 1859 жылы Харперс-Ферридегі Джон Браунның қырғыны сияқты қанды құл көтерілістерінің әсері, әсіресе Оңтүстікте, орташа аболиционистерді үнсіз қалдырды. Бұл оқиғалар қорқыныш оятып, оңтүстік штаттарын құлдырауды жоюға қарсы ұстанымға итермеледі, бұл мәселеге қатысты ақылға қонымды пікірталасты тиімді түрде тоқтатты. Оңтүстік Каролина тұрғындары бұрын құлдықты қажетті жамандық ретінде қарастырған. Дамып келе жатқан тұжырымдама бойынша, олар құлдықты оң жақсылық, құлдарды өркениетке жеткізудің пайдасы және ақ және қара терілі адамдар арасындағы "табиғи" айырмашылықтарға лайықты жауап деп жариялады. Томас Харпер сияқты жақтаушылар Солтүстіктің жалақылы жұмысшылар жүйесінің өзі құлдықтан гөрі эксплуатациялық екенін айтты. Бұл қорғау соншалықты ынталы болғандықтан, 1856 жылға қарай губернатор Джеймс Хопкинс Адамс шетелдік құл саудасын қайта бастауды ұсынды. Күшті азшылық құл иелері әр ақ адам кемінде бір құлға ие болуға заңмен міндетті болуы керек деп талап етті, бұл мәселеге қызығушылықты тудырып, жауапкершілікті сіңіретінін айтты. Чарльстон Меркури құл саудасын айыптады; көптеген жаңадан ұсталған құлдар федералды заңға қарсы Чарльстонға әкелінді.

Вези заговоры және үндістерді шығару туралы заң

Колониялық дәуірден бері Оңтүстік Каролинада үлкен саны еркін қара нәсілді адамдар тұрған. Көптегендері ақ әкелері/иелері босатып жіберген мулат құлдардың ұрпақтары еді. Басқалары адал қызметтері үшін босатылған. Кейбір афроамерикандықтар өз бостандықтарын "жалданып" жұмыс істегенде қалдыруға рұқсат етілген табыстарының бір бөлігімен сатып алды. Еркін қаралардың болуы ақ халықты алаңдатты. 1822 жылы еркін қара қолөнерші және уағызшы Дания Весси (Denmark Vesey) Чарльстон ақсүйектерін құлату үшін (құл және еркін) афроамерикандықтардың жоспарын жасады деп айыпталды. Осыдан кейін ақтар кешкі сағаттарда жүруге шектеу қойып, афроамерикандықтардың көптеп жиналуына тыйым салды. Олар құл афроамерикандықтарға білім беруге тыйым салды, себебі құлдардың оқу мен жазуды үйренуі оларды бақытсыз және көнбес етеді деп сенді. Еркін афроамерикандықтардың өзінің болуларымен құлдыққа қарсы тұруы орын алды. Оңтүстік Каролина басшылары құл иелеріне мемлекеттік заң шығарушы органнан арнайы жарлықсыз құлдарын босатуға тыйым салды. Бұл Вирджинияның құл иелері бостандық алған адамдарға алаңдаған кезде қолданған тәсілі еді. Дания Весси сияқты, Оңтүстік Каролинаның көптеген еркін қаралары Чарльстонда тұрды, онда жұмыс және әлеуметтік байланыс мүмкіндіктері болды. Бұл жерде еркін афроамерикандық субмәдениет дамыды. Чарльстондық қара нәсілділер 55-тен астам түрлі мамандықтарда жұмыс істеді, оның ішінде әртүрлі қолөнер және шеберлік жұмыстары да бар еді. Кейбір афроамерикандықтар, мысалы, Самтерде мақта тазартатын Уильям Эллисон зор байлық жинады. Ол оны ақ байлардың қара құлдардың еңбегін пайдаланған тәсілімен жасады. Қоныс аударушылар американдықтар бақылауындағы батыс жерлеріне жақындағанда, олардың арасында қайта-қайта зорлық-зомбылық орын алды. Эндрю Джексон президент болып, американдық қоныс аударушыларға жол ашуға бел буды. 1830 жылы ол Индиандарды жер аудару туралы заңға қол қойды, осы заң бойынша ол индиандарға Миссисипи өзенінен батысқа қарайғы жайлауда жер берді, ал олар өздерінің штаттардағы жерлерін берді. Кейбір тайпалар бұл шешімді қабылдаса, ал басқалары қарсылық көрсетті. Осы кезде Чероки тайпасы көбінесе Оңтүстік Каролинадан батысқа және оңтүстікке қарай Грузияға ығыстырылды.

Мексика-Америка соғысы

Оңтүстік Каролина Мексика-Америка соғысын ынталы түрде қолдады, өйткені оның басшылары жеңіс құлдыққа ашық қосымша жерлерді иеленуге мүмкіндік береді деп сенді. Олар құл иеленуші штаттардың АҚШ Конгресінде үлкен билікке ие болуын үміттенеді. Штат "Палметто" деген атпен еріктілер полкін құрды. "Палметто" полкіне Мексика-Америка соғысына дайындық пен оқу Шарлстондағы "The Citadel" әскери колледжінің курсанттары мен оқытушылары тарапынан жүргізілді. "Citadel" ерлерді жауынгерлік қимылдарға дайындау үшін бүгінде "базалық дайындық" немесе "жаңадан келгендерді оқыту" деп аталатын оқу жүйесін жасады. "Палметто" полкін оқытқан "Citadel" курсанттары "бұрғылаушылар" деп белгілі болды, бұл термин кейіннен "бұрғылау нұсқаушылары" аталымына айналды. Пирс М. Батлер, Дж. П. Дикинсон және А. Х. Глэдден басшылығымен "Палметто" полкінің туы Мексика қаласына басқалардан бұрын жетті. Бірақ, негізінен ауруларға байланысты, соғысқа қатысқан 1100 Оңтүстік Каролиналық еріктілердің тек 300-і ғана тірі қалды. Мексика-Америка соғысы аяқталар тұсында АҚШ Конгресінде Уилмот шарасының енгізілуі аймақтық шиеленістерді күшейтті, бұл жолы құлдық мәселесіне байланысты. Солтүстік конгрессмені ұсынған бұл шара Мексикадан алынған жерлерде құлдыққа тыйым салынғанын көрсетеді. Одан кейін болған пікірталаста екі ұлттық саяси партия аймақтық принцип бойынша бөлінді. Оңтүстік соғысқа көбірек адамдар жіберді (435 248-ге қарсы Солтүстіктің 22 136-сы) және бұл құрбандықты жаулап алынған жерлерден құрылған жаңа құл иеленуші штаттармен сыйлықталатынын күтті. Бұл шара Өкілдер палатасында екі рет қабылданғанымен, Сенатта жеңіліске ұшырады. Дегенмен, құлдықты жаңа американдық территорияларға тарату туралы дау әлі тоқтаған жоқ; нәтижесінде ол Америка Азамат соғысының себептерінің біріне айналды.