Диего Ривераның «Төрт жол тоғысы» фрескасы және даулы тарихы

Кіріспе

1933 жылы Диего Ривераның фрескасы

«Жол тоғысындағы адам» (1933) – мексикалық суретші Диего Ривераның фрескасы. Бастапқыда Нью-Йорктегі Рокфеллер орталығындағы RCA ғимаратының вестибюліне орнату жоспарланған бұл фреска заманауи әлеуметтік және ғылыми мәдениеттің түрлі жақтарын бейнелейтін. Алғашқы орналымда ол үш бөліктен тұратын туынды болды. Орталық бөлігінде машинаны басқаратын жұмысшы суреттелген, ал екі жағында «Әдептік эволюция шегі» және «Материалдық даму шегі» атты екі бөлім орналасқан. Олар тиісінше социализм мен капитализмді көрсетеді. Рокфеллерлер отбасы фресканың идеясын мақұлдады: капитализм мен коммунизмнің қарама-қарсылығын көрсету. Бірақ «Нью-Йорк Уорлд Телеграм» газеті бұл туындыға наразылық білдіріп, оны «капитализмге қарсы насихат» деп атағаннан кейін, Ривера Владимир Лениннің және кеңестік мамыр мерекесі шеруінің суреттерін қосты. Бұл суреттер анықталғанда, сол кезде Рокфеллер орталығының директоры болған Нельсон Рокфеллер Риверадан Лениннің портретін алып тастауды талап етті, бірақ Ривера оған келіспеді. 1933 жылдың мамыр айында Рокфеллер «Жол тоғысындағы адам» фрескасын аяқталмай жатып, жабыстырып, жоюға бұйрық берді. Бұл басқа суретшілердің наразылығы мен бойкотына әкелді. Тарихшы Алан Бальфур Рокфеллерлердің Ривераның коммунистік қызметі туралы толыққанды білгенін, бірақ оны қалай болғанда да жұмысқа алғанын жазды. Ривераға Рокфеллер орталығының даму агенттері – Тод, Робертсон және Тод ресми түрде тапсырыс берді. Ривераның жоспарланған қабырғалық суреттің ауызша сипаттамасына сәйкес, орталық бөлігінде осы екі идеалдың қиылысында (яғни, «жол тоғысындағы адам») тұрған адам бейнеленетін болады. RCA ғимаратының қабырғасы Рокфеллер орталығында соншалықты маңызды орын алғандықтан, Джон мен Эбби Рокфеллердің ұлы Нельсон бастапқыда Анри Матисс пен Пабло Пикассодан «Жол тоғысындағы адам» фрескасының екі жағына сурет салуды сұраған. Нельсон осы суретшілерді олардың заманауи стилін ұнатып таңдаған. Ривераның суретші ретіндегі танылуы оның тапсырысын одан да орынды етті, өйткені ол өте маңызды орынға орналасқан. Алайда, қалған екі суретшінің ешқайсысы да қолжетімді болған жоқ: Матисс сол кезде Филадельфиядағы Барнс қоры үшін тапсырыстарды аяқтап жатқан еді, ал Пикассо «Пьер Пикассомен» кездесуді сұраған телеграммаға жауап бермеді. Кейіннен Жозеп Мария Серт пен Франк Брангвин олардың орнына басқа қабырғалық суреттерді салуға шақырылды. Серт солтүстік дәлізді, ал Брангвин оңтүстік дәлізді фрескалармен безендірді. Ривера Рокфеллер орталығының бас архитекторы Реймонд Худтың қабырғалық суретті тек сұр түспен салу туралы ұсынысымен келіспеді. Сондай-ақ, ол өзінің тапсырысы жарияланғанға дейін суретшілер арасындағы бәйгеге қатысудан бас тартты және Матисс пен Пикассо RCA ғимаратында сурет салмайтыны туралы хабарланған кезде жобадан бас тартуды қалады. Ақырында Нельсон Худты сұр түсті алып тастауға көндіргеннен кейін ол келісімге келді және Ривераға фреска форматында «Жол тоғысындағы адам» суретін салуға рұқсат берді. Бірақ Серт пен Брангвин жаңа суретшілер ретінде жарияланғаннан кейін Ривера оларды «екі нашар суретші» деп атап, қайтадан бас тартты. 1932 жылдың күзінде ол жобаға қайта қосылды. Келісімшарт бойынша Ривераға жұмысы үшін 21000 доллар төленді. Бұл оның «Детройт индустриясы» үшін алған 10000 долларынан әлдеқайда көп болды, ол «Жол тоғысындағы адам» үшін келіссөздер жүргізген кезде де сурет салуын жалғастырды. Дэниел Окренттің сөзіне сәйкес, Ривера қол қойған келісімшарттың ұсақ шрифттерін оқымаған, онда 21000 доллардың орнына Рокфеллер орталығы Инк. компаниясы «Жол тоғысындағы адам» фрескасының толық құқығына ие болатыны жазылған. Бұл кейінірек RCA ғимаратынан алынып тасталған кезде дауға себеп болды. Ривера 1932 жылдың қараша айында Аббиге жоспарланған жұмысының эскизін көрсетті. Нельсон мен Джон да эскизді қарап, жоспарланған қабырғалық суретте ешқандай дау тудырмайтынына келісті. Ривера мен Рокфеллерлер келісімшартқа қол қойды, онда эскиз фресканың соңғы жоспары екендігі және аяқталған жұмыс эскизден өзгеше болмайтыны туралы келісімге келді. 1933 жылдың наурыз айында Ривера Детройттан Нью-Йоркке сапар шегіп, RCA ғимаратының қабырғалық суретімен жұмыс істеуге кірісті. Ол алты адамнан тұратын командасында әлемнің түкпір-түкпірінен келген суретшілерді жұмысқа алды, олардың ішінде Бен Шахн мен Люсиен Блох та болды. Ривераның көмекшілері оның кішкентай эскизін толық көлемдегі трассировка қағазына көшіріп, содан кейін қабырғаға бояды. Сондай-ақ, 1933 жылдың наурыз айында Рокфеллер орталығының құрылысымен айналысатын мердігерлердің бірі Уэбстер Б. Тод «Жол тоғысындағы адам» фрескасының эскизін сұрады, өйткені ол суреттің болуынан туындауы мүмкін даулы мәселелерге алаңдады. Дегенмен, Ривера қандай да бір мәселелер туындауы мүмкін деген алаңдаушылық білдірмеді, тіпті 1933 жылдың 2 сәуір күні «Нью-Йорк Таймс» газеті оның өмірі мен шығармашылығына арналған мақала жариялағанда, өзінің жұмысына қызығушылық танытты. Рокфеллерлер де алаңдамады, ал орталықтың жарнамашысы Мерл Кроуэлл «Нью-Йорк Таймс» газетінде жарияланған мақаланың авторы екенін мәлімдеді.

Man at the Crossroads (1933) was a fresco by Mexican painter Diego Rivera. Originally slated to be installed in the lobby of the RCA Building at Rockefeller Center in New York City, the fresco showed aspects of contemporary social and scientific culture. As originally installed, it was a three paneled artwork. A central panel, depicting a worker controlling machinery, flanked by two other panels, The Frontier of Ethical Evolution and The Frontier of Material Development, which respectively represented socialism and capitalism. The Rockefeller family approved of the fresco's idea: showing the contrast of capitalism as opposed to communism. However, after the New York World Telegram complained about the piece, calling it "anti capitalist propaganda", Rivera added images of Vladimir Lenin and a Soviet May Day parade in response. When these were discovered, Nelson Rockefeller – at the time a director of the Rockefeller Center – wanted Rivera to remove the portrait of Lenin, but Rivera was unwilling to do so. In May 1933, Rockefeller ordered Man at the Crossroads to be plastered over and thereby destroyed before it was finished, resulting in protests and boycotts from other artists. The historian Alan Balfour writes that the Rockefellers had full knowledge of Rivera's communist activities, but hired him anyway. Rivera was officially commissioned by Todd, Robertson & Todd, the development agents for Rockefeller Center. According to Rivera's verbal description of the planned mural, the center panel would depict a person at the literal intersection of these two ideals (namely, the "man at the crossroads"). The RCA Building lobby's wall had such a prominent position within Rockefeller Center that John and Abby Rockefeller's son Nelson had originally wanted Henri Matisse and Pablo Picasso to create the paintings on either side of Man at the Crossroads. Nelson had chosen these artists because he favored their modern style. Rivera's artistic renown made his commission all the more fitting, since it was so prominently located. However, neither of the other two artists were available: Matisse was already completing commissions for Philadelphia's Barnes Foundation at the time, while Picasso never responded to the wire that requested a meeting with "Pierre Picasso". Josep Maria Sert and Frank Brangwyn were later hired to paint other murals in their place. Sert would paint murals on the northern corridor, while Brangwyn would paint murals on the southern corridor. Rivera did not agree with principal Rockefeller Center architect Raymond Hood's suggestion that the mural be commissioned exclusively in grayscale colors. He also declined to take part in an artistic competition prior to the announcement of his commission, and wanted to withdraw from the project when it was announced that neither Matisse nor Picasso would be painting at the RCA Building. He eventually acquiesced after Nelson convinced Hood to remove his grayscale requirement and allowed Rivera to paint Man at the Crossroads in a fresco format. However, Rivera withdrew again after Sert and Brangwyn were announced as the new artists, calling them "two inferior painters". He eventually rejoined the project by fall 1932. As part of the contract, Rivera would be paid $21,000 for the work. This was considerably more than the $10,000 he had been paid for Detroit Industry, which he continued painting even as he was negotiating for Man at the Crossroads. According to Daniel Okrent, Rivera did not read the fine print of the contract that he signed, which stipulated that in exchange for the $21,000, Rockefeller Center Inc. would hold full ownership of Man at the Crossroads; this would lead to a controversy when the work was later removed from the RCA Building. Rivera showed Abby the sketch of his proposed work in November 1932. Nelson and John also looked at the sketch, and Nelson concluded that there was nothing controversial about the planned mural. Rivera and the Rockefellers signed a contract in which they agreed that the sketch was the final plan for the mural, and that the completed work could not be different from what was on that sketch. In March 1933, Rivera traveled from Detroit to New York so he could work on the RCA Building mural. He employed artists from around the world in his six person crew, which also included the artists Ben Shahn and Lucienne Bloch. Rivera's assistants converted his small sketch to full size pieces of tracing paper, which would then be painted onto the wall. Also in March 1933, Webster B. Todd, one of the contractors working on the construction of Rockefeller Center, requested sketches of Man at the Crossroads because he was concerned about the mural's potential controversial effect. Even so, Rivera did not express worry about any potential issues, even expressing pride over his work when The New York Times wrote a lengthy profile on him on April 2, 1933. The Rockefellers did not show concern either, and the complex's publicist Merle Crowell took credit for the New York Times article.

Жұмыс

Ривераның композициясы қазіргі заманғы әлеуметтік және ғылыми мәдениеттің көптеген аспектілерін бейнеледі, сондай-ақ оның басқа суреттеріндегідей, коммунизмнің ықпалы сезіледі. Ортасында машинаны басқаратын жұмысшы бейнеленген. Оның алдында атомдардың қайта бірігуін және химиялық және биологиялық процестерде жасушалардың бөлінуін көрсететін шар ұстаған алып муштум пайда болды. Орталық тұлғадан композицияның бұрыштарына қарай төрт пропеллер тәрізді пішін созылып, кеңістіктің сол және оң жиектерін бекіткен алып линзалардың жасаған жарық доғаларын бейнелейді. Ривера оларды «ұзартылған эллипс» деп сипаттады. Олардың ішінде жарылатын күн мен жасуша пішіндері сияқты космологиялық және биологиялық күштер бейнеленген. Бұл телескоп пен микроскоптың арқасында мүмкін болған жаңалықтарды көрсетеді. Ривера сонымен қатар Нат Тернер, Джон Браун немесе Харриет Бичер Стоу сияқты американдық тұлғалардың портреттерін қосуға дайын екенін айтты, бірақ ол Лениннің портретін алып тастаудан бас тартты: «Күлдірмені бұзудың орнына, мен оның тұтас концепциясын физикалық жолмен жоюды қалаймын, бірақ кем дегенде оның тұтастығын сақтаймын». Дэниел Окрент Ривераның хатты өзі жазбағанын, оның орнына Бен Шахнға тапсырғанын, ол Нельсонның Ленин портретін алып тастау туралы өтінішіне ең қарсы болған көмекші екенін мәлімдеді. Нельсон содан кейін муралдың болашағы туралы шешімді Тодд, Робертсон және Тодд компаниясына қалдырды. Ривераға толық төлем жасалды, бірақ мурал жабылып, аяқталмай қалды. Ривераның «Көшедегі адамнан» алған таза пайдасы барлық шығындарды есепке алғаннан кейін оның жалпы төлемінің үштен бірін құрады, ол 7000 АҚШ долларына (1933 жылғы 7000.0 АҚШ доллары қазіргі жылдарда шамамен <есептелген сомаға> тең) жетеді. Ол осы суретті салуға шақырған кез келген ғимаратқа муралды қайта жасауға уәде берді. 12 мамырда, жұмыс тоқтату туралы бұйрық жарияланғаннан кейін екі күн өткен соң, Ривера Чикагодағы «Прогресс ғасыры» көрмесіндегі тапсырмасынан босатылды, онда ол General Motors павильоны үшін мурал салуға шақырылған болатын. GM архитекторы «Көшедегі адам» төңірегіндегі дауды Ривераны жұмыстан шығарудың себебі ретінде көрсетті. 1933 жылдың мамыр айында Рокфеллер орталығы муралдың «белгісіз мерзімге жасырылатынын» мәлімдеді. Жұмыс тоқтатылғаннан кейін бірнеше күн өткен соң суретшілер тобы Ривераға муралын аяқтауға мүмкіндік беруді талап ететін манифест жариялады. 1933 жылдың желтоқсанында Рокфеллер орталығының құрылысшысы Джон Р. Тодд «Көшедегі адамды» MoMA-ға көшіруді ұсынды және Ривераны муралды аяқтау үшін қайта жалдауға болатындығын айтты. Рокфеллер орталығы бұл ұсынысқа келісті, бірақ ол іске аспады, өйткені Рокфеллер орталығының басшылығы Ривера мен оның бас көмекшісі Клиффорд Уайт әзірлеген арнайы металл негізге гипсті жағуға Ривераның командасына рұқсат бермеді, соның арқасында Ривераның фрескаларын қажет болған жағдайда безендірілген ғимараттардан алып тастауға болар еді. 1934 жылдың ақпан айына дейін мурал жабылып тұрды, содан кейін жұмысшылар оны қабырғадан алып тастады. Ривера муралдың жойылуы «еңбек революциясының ісіне көмектеседі» деді, ал Рокфеллер орталығы тек қабырғалар қайта жабыстырылғанын және мурал қиратылғанын айтқан екі сөйлемдік баспасөз хабарламасын шығарды.

Rivera's composition depicted many aspects of contemporary social and scientific culture, and as with his other paintings, contained influences from Communism. In the center, a workman was depicted controlling machinery. Before him, a giant fist emerged holding an orb depicting the recombination of atoms and dividing cells in acts of chemical and biological generation. From the central figure four propeller like shapes stretched to the corner of the composition, depicting arcs of light created by giant lenses anchoring the left and right edges of the space. Rivera described these as "elongated ellipses". Within these, cosmological and biological forces such as exploding suns and cell forms were depicted. These represented the discoveries made possible by the telescope and the microscope. Rivera also said that he would be amenable to adding portraits of other American icons such as the abolitionists Nat Turner, John Brown, or Harriet Beecher Stowe, but he refused to remove the portrait of Lenin: "Rather than mutilate the conception [of the mural], I shall prefer the physical destruction of the conception in its entirety, but preserving, at least, its integrity." Daniel Okrent states that Rivera did not write the letter himself, instead leaving the task to Ben Shahn, the assistant most strongly opposed to Nelson's request to remove the Lenin portrait. Nelson then left the decision about the future of the mural to Todd, Robertson & Todd. Rivera was paid in full, but the mural was covered in stretched canvas and left incomplete. Rivera's net profit from Man at the Crossroads only amounted to US$7,000 (7000.0 in 1933 is equivalent to about <calculated amount> in recent years), a third of his total payment, after accounting for all expenses. He promised to reproduce the mural at any building that asked him to do so. On May 12, two days after the stop work order was announced, Rivera was also dismissed from a commission at Chicago's Century of Progress exhibition, where he had been hired to paint a mural for General Motors' pavilion. An architect for GM cited the controversy surrounding Man at the Crossroads as the grounds for Rivera's dismissal. In May 1933, Rockefeller Center Inc. announced that the mural would "remain hidden for an indefinite time". Within days of the stop work order, artists' groups had drawn up manifestos to demand that Rivera be able to complete his mural. In December 1933, Rockefeller Center developer John R. Todd proposed that Man at the Crossroads be moved to MoMA, and suggested that Rivera could be re hired to finish the mural. Rockefeller Center Inc. agreed to this proposal, but it was never carried out because the Rockefeller Center's management had not permitted Rivera's team to lay the plaster onto a specially built metal substructure which had been developed by Rivera and his principal assistant Clifford Wight so that Rivera's frescoes could be removed from the buildings they decorated if necessary. The mural remained covered until February 1934, when workmen peeled the mural off the wall. Rivera said that the mural's destruction "will advance the cause of the labor revolution", while Rockefeller Center Inc. simply issued a two sentence press release saying that the walls had been replastered, resulting in the mural's demolition.

Реакциялар

Бұл қирату кең пікірталас тудырды, көптеген суретшілер Рокфеллер орталығында болашақтағы көрмелерге немесе тапсырыстарға бойкот жариялауға ант берді. Манхэттендегі коммунистік "Жаңа жұмысшылар мектебі" "Адамдар тоғысқан жерде" фрескасының қиратылуына қарсы шыққан мекемелердің бірі болды. Оның жетекшісі Бертрам Вольф Ривераның әріптесі болды және кейін оның өмірбаянын жазды. Ривера 21 фреска салып, оларды мектепке наразылықтары үшін сыйға берді. Робертсон Ривераның бұрынғы хаттарында фресканың қиратылуын қалағанын жариялағаннан кейін наразылықтар көбінесе тоқтады.

Салдары

Адамдардың қиылысындағы келіспеушілікке қарамастан, Нельсон Рокфеллер Ривераның жұмысына әлі де қызығушылық танытып, екеуі достық қарым-қатынаста болды. Кейін ол суреттерді жинап, Ривераның көрмелеріне беретін болды. Бірақ Дэниел Окренттің айтуынша, оның анасы Риверадан "алданғанын" сезінді және дау басылғаннан кейін олар қайтадан кездеспеді. Осы даудың салдарынан Джон Рокфеллер Рокфеллер орталығына өзінің тікелей келісімінсіз ешқандай сурет салуға рұқсат бермеді. Ал Ривераға қатысты, Бертрам Вулф суретшінің Рокфеллерлердің "билігіне қарсы" қозғалыстарға суреттер салғанын жазды. "Адамдардың қиылысы" бұзылғаннан кейін, Брангвинге RCA ғимаратының вестибюліндегі "Таудағы уағыз" суретінен Иса Мәсіхті алып тастау сұраныс жасалды. Тоддтың сөзінше, Мәсіхтің бейнесін әртүрлі түсіндіруге болар еді, бірақ "Адамдардың қиылысынан" айырмашылығы, бұл жағдайда дау тумады. Сол кезде "Адамдардың қиылысын" алмастыру мәселесі қаралып жатты, және Рокфеллер орталығы көптеген суретшілерге ұсыныс жасады. Алғашқыда Пикассо тапсырысқа қызығушылық білдірді, бірақ Тодд оның ұсынысын қабылдамады, себебі Пикассо салғысы келетін суреттің эскизін көрсетуден бас тартты және 32 000 долларлық бағасынан түңгішпеді. 1937 жылы Серт жаңа суретті салуға 27 000 долларға келісті. "Америкалық прогресс" атты суретте қазіргі Американы құрастырып жатқан адамдардың әсем бейнесі сомдалған. Онда Авраам Линкольн, Махатма Ганди және Ральф Уолдо Эмерсонның суреттері бар. "Америкалық прогресс" 30 Рокфеллер Плазаның батыс қабырғасын айналап жатыр. American Heritage журналының мәліметінше, бұл дау Франклин Д. Рузвельттің Федералдық өнер жобасына және осыған ұқсас "Жаңа келісім" қаржыландырған қоғамдық өнер бастамаларына деген реакциясына әсер етті: "Федералдық үкімет жұмыссыз суретшілерге көмек көрсету бағдарламасын іске қосу туралы ұсынысқа жауап берген Рузвельт 1933 жылы достарына: 'Мен Әділет министрлігінің ғимаратына Лениннің басын салуға ынтақтаған жастардың көптігін көргім келмейді' деді." "Жаңа келісім" өнер бағдарламалары ақыры қаржыландырылып, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жалғасты. "Жаңа келісім" әкімшілігі американдық суретшілерге еркіндік пен шығармашылықтың бір-бірімен байланысты екенін мойындап, оларға мүмкіндік беруге тырысты. Жеке жағдайлар болды, әсіресе елдегі пошта бөлімшелері үшін Қаржы министрлігінің қолдауымен салынған мыңнан астам қабырғалық суреттерге қатысты, бірақ жалпы алғанда цензураның болмауы көзге түсетін еді.

Despite the disagreement over Man at the Crossroads, Nelson Rockefeller still admired Rivera's work, and the two had an amicable relationship. Years afterward, he would collect paintings and loan them to Rivera's art shows. However, according to Daniel Okrent, his mother felt "betrayed" by Rivera, and they were not known to see each other again after the dispute had subsided. As a result of the controversy, John Rockefeller saw to it that no artwork would be commissioned for Rockefeller Center without his explicit approval. As for Rivera, Bertram Wolfe wrote that the artist commissioned paintings for movements that opposed the Rockefellers' "continued rule". After Man at the Crossroads was demolished, Brangwyn was asked to exclude Jesus Christ from his own mural in the RCA Building's lobby, which depicted the Sermon on the Mount. Todd reportedly made the request because Christ could have been depicted in many different ways, but unlike with Man at the Crossroads, there was very little controversy. Meanwhile, replacements for Man at the Crossroads were being considered, and Rockefeller Center Inc. approached many artists for possible offers. Initially, Picasso showed interest in the commission, but Todd declined the offer because Picasso refused to show a preview of what he was going to paint, and because Picasso would not negotiate from his stated price of $32,000. In 1937, Sert agreed to paint the replacement mural for $27,000. The mural, titled American Progress, depicts a vast allegorical scene of men constructing modern America, and contains figures of Abraham Lincoln, Mahatma Gandhi, and Ralph Waldo Emerson. American Progress wraps around the west wall of 30 Rockefeller Plaza's Grand Lobby. According to American Heritage magazine, the controversy influenced Franklin D. Roosevelt’s reaction to the idea of a Federal Art Project and similar New Deal funded public art initiatives: “Commenting on the suggestion that the federal government should undertake a relief program for unemployed artists, Roosevelt expressed some misgiving: he didn't want, he told a friend in 1933, ‘a lot of young enthusiasts painting Lenin's head on the Justice Building.’“ The New Deal art programs were ultimately funded and persisted until the height of World War II, and in the end, “The New Deal administration did its best to give American artists easy rein, recognizing that freedom and originality are inseparable. There were exceptional cases, especially in connection with over a thousand murals executed under Treasury Department auspices for United States post offices across the country; but in general the absence of censorship was remarkable.”

Адам, Әлемнің басқарушысы

Нельсон Рокфеллер жұмысты жояды деп уайымдаған Ривера Лусиен Блохтан қабырға суретін жоюға үлкермес бұрын фотоға түсіруді сұрады. Композиция шамамен бірдей болды, бірақ орталық тұлға оның үстіндегі цилиндрлі телескоптың тірегімен дәл келу үшін сәл жылжытылды. "Нью-Йоркер" журналы 1933 жылғы 20 мамырда Е. Б. Уайттың "Мен көретінімді суреттеймін: көркемдік тұтастықтың балладасы" атты өлеңін, Нельсон Рокфеллер мен Ривера арасындағы ойша пікірсайысты жариялады. Бұл оқиға сондай-ақ "Cradle Will Rock" (1999) және "Фрида" (2002) американдық фильмдерінде де бейнеленді, екеуі де 1930 жылдардағы оқиғаларды көрсетеді. Басқа жұмыстар "Адамдар тоғысқан жерде" дауы кезінде Нельсон Рокфеллер мен Диего Ривераның қылықтарына ерекше назар аударды. 1983 жылы жарық көрген "Фрида" өмірбаянында Хейден Эррера Калоның "[Рокфеллерлерге] қарсы күресуге болады, бірақ артынан пышақтанбау керек" деп жазғанын айтады. Бұл дау аяқталғаннан кейін де Рокфеллер мен Ривераның қарым-қатынасын сақтап қалғанын көрсетеді. Кэри Райх "Нельсон А. Рокфеллердің өмірі" еңбегінде бұл даудың Нельсонның "көктемгі мінезінің" бір көрінісі екенін жазды, ол өз жұмыстарын істеу үшін өкілдерді пайдаланды.