Кіріспе

Шотландияны кесіп өтетін геологиялық жарық аймағы

Highland Boundary Fault – Шотландияны батыс жағалауындағы Арран мен Хеленсбургтен шығыстағы Стоунхейвенге дейін созылатын маңызды жарық аймағы. Ол екі түрлі геологиялық құрылымды бөліп, биік және төмендіктер сияқты екі ерекше физиографиялық ландшафтты қалыптастырады, және көбінесе жер бедерінің өзгеруі ретінде көрінеді. Өзендер жарықты кесіп өтетін жерлерде әдетте шатқалдар арқылы өтеді, ал осыған байланысты құлаған жерлер лосось балығының қозғалысына кедергі келтіруі мүмкін. Бұл жарық Акад оргенезиясы кезінде Грампиан блогының көтерілуіне және Highland Boundary Fault аймағында солға қарай бұрылу қозғалысына себеп болған транспрессивтік режимде, Strathmore синклинімен бірге пайда болған деп саналады.

Ашылу

[[File:BarrowHighlandBoundaryFault.png|thumb|Джордж Барроудың 1912 жылы жариялаған картасы. Осы басылымда Барроу сондай-ақ "Highland Fault" және оның пікірінше, қабаттасу жазықтықтары бар аймақтарды да көрсетеді. Барроудың Тау шекарасының құрылымдық ерекшеліктері туралы сипаттамасы, жарық жазықтығының екі шетіндегі тау жыныстарының бір-бірінен ешқандай айырмашылығы жоқ екенін, және ұсақ сынықтардың (брекчия) жоқтығын көрсетеді.

Қателік көлемі

Аррандағы Лохранзадан оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай созылған Хайленд шекаралық жарылысы Бьютті екіге бөліп, Коуал және Роснеат түбектерінің оңтүстік-шығыс бөліктерін кесіп өтеді, және Клайд фиорды бойымен жоғарылай өтеді. Ол Хеленсбургке жақын жерде құрлыққа шығып, содан кейін Лох-Ломонд арқылы жалғасады. Лохтың аралдары – Инчмурин, Кренч, Торринч және Инчкайлоч Хайленд шекаралық жарылысының үстінде орналасқан. Лох-Ломондтан Хайленд шекаралық жарылысы Аберфойлге, содан кейін Калландер, Комри және Крифф қалаларына дейін жалғасады. Одан кейін ол Стратмордың солтүстік шекарасын құрап, Стонхейвеннің солтүстігінде, Сент-Мария және Сент-Наталанның қираған шіркеуінің жанында Солтүстік теңізіне жетеді. Ұлыбритания және Солтүстік Ирландияның аэромагниттік карталары Хайленд шекаралық жарылысын Ирландиядан Гринок аймағына дейін табуға мүмкіндік береді. Бұл аймақтарда Хайленд шекаралық жарылысы солтүстіктегі төмен жатқан аймақты оңтүстіктегі биік жатқан аймақтан бөліп тұрады. Жарылыс көбінесе террандардың шекарасы ретінде қарастырылады: Мидленд аңғары терраны оңтүстікте, ал Оңтүстік жоталар немесе Грампиан терраны солтүстікте орналасқан. 1970 жылы Холл мен Дагли Хайленд шекаралық жарылысының солтүстіктегі теріс аномалиялар тізбесінен оңтүстіктегі оң аномалиялар тізбесін бөлетін аймақтық магниттік ерекшелікпен сәйкес келетінін анықтады.

Тектоникалық дау

Қазіргі уақытта, Каледониялық оргенезге байланысты екі негізгі оргенез оқиғасы кезінде Таулы шекаралық қатқыл белсенді болған деп есептеледі: Ерте ордовик кезеңіндегі Грампиялық оргенез және Орта девон кезеңіндегі Акадиялық оргенез. Ол құмтастар, лавалар, әктастар, сазтастар және конгломераттардан тұратын, әлсіз метаморфоздалған шөгінді тізбек. Бұл аймақ қатқылдың бойымен үзіліс-үзіліс орналасқан және ені ... дейін жетеді.

Далрадиан супертобы

Далрадиан супертобы прекамбрий және ерте палеозой кезеңдерінде көп фазалы деформация мен метаморфизмге ұшыраған метаседименттік тау жыныстарынан тұрады. Акадиялық жылжу оқиғасының куәлігі Стратмор алабының солтүстік жағындағы Төменгі Ескі Қызыл Құмтастындағы детриттік гранаттардың геохимиялық зерттеулеріне негізделген. Бұл гранаттар солтүстік-батыстағы оқшауланған Далрадиан шөгінділеріндегі гранаттармен байланысты, бұл ерте девоннан кейінгі (Акадиялық) қозғалыстың ондаған шақырымнан аспағанын көрсетеді.