Кіріспе

Түркиядағы ең жоғары ерлер баскетбол лигасы

Баскетбол Суперлигасы (Basketbol Süper Ligi; TBSL), сондай-ақ демеушілік атымен Türkiye Sigorta Basketbol Süper Ligi деп те белгілі, түрік баскетбол лигасы жүйесінің ең жоғары деңгейдегі кәсіби ерлер баскетбол дивизионы болып табылады. Ол 1946–1967 жылдардағы бұрынғы Түркия баскетбол чемпионатын алмастырып, 2015 жылға дейін Түркия баскетбол лигасы (TBL) болып танылды. 2015 жылы қазіргі атауын алды, ал TBL атауы екінші және үшінші деңгейдегі дивизиондарға ғана арналды. BSL-ді Түркия баскетбол федерациясы (TBF) басқарады және оған 16 команда қатысады. Лигадағы ең төменгі екі команда екінші деңгейлі TBL-ге түсіріліп, олардың орнына сол дивизиондағы ең үздік екі команда келеді. Лига 1966 жылы қайта құрылғаннан бері 11 клуб чемпион атанды, Anadolu Efes 16 рет, Fenerbahçe 10 рет жеңіс тойлады. Соңғы жылдары Fenerbahçe 2006–07 маусымынан бастап өткен 15 маусымның 9-ында жеңіске жетті.

Тарих

Ресми деректерге сәйкес, баскетбол алғаш рет Түркияда 1904 жылы Роберт колледжінде ойналды. Америкалық дене шынықтыру мұғалімі елде осы спорттың негізін қалады. Жеті жыл өткен соң, 1911 жылы Галатасарай орта мектебінің дене шынықтыру мұғалімі Ахмет Робенсон өз оқушыларына жаңа ойынды таныстыруға шешім қабылдады. Кейіннен «Галатасарай» клубының президенті болған Робенсон Түркияда осы спортты танымал етуге үлкен үлес қосты. 1966 жылдың соңына дейін жергілікті баскетбол жарыстары Стамбул (Стамбул лигасы өткізілген), Анкара және Измир сияқты ірі қалаларда ұйымдастырылды. Сонымен қатар, 1946 жылдан 1967 жылға дейін өткен Түркия чемпионаты да болды. Қазіргі Түркияның жоғары лигасы 1966 жылы Түркия Баскетбол Федерациясы тарапынан құрылып, 1966-67 маусымында басталды, осылайша бұрынғы жарыстардың орнын басты. Түркияның екінші лигасы, TBL (бұрын TB2L деп аталған) үш жылдан кейін, 1969 жылы құрылды. Ал 2011 жылдан бастап командалар екі топқа бөлінген үшінші лига, TB2L құрылды.

Формат

Лигада 16 команда бар, және олар лига жүйесі бойынша бір-бірімен екі рет ойнайды, бір рет өз алаңында, екінші рет қарсылас алаңында. Маусым соңында үздік сегіз команда лиганың плей-офф кезеңіне қатысуға құқылы. Плей-офф жеңімпаздары Түркия чемпиондары атандырылады. Түрік екінші лигасының ең жақсы екі командасы жоғары деңгейдегі Баскетбол Суперлигасына көтеріледі. Суперлиганың ең нашар нәтиже көрсеткен екі командасы төменгі лигаға түседі.

Плей-офф дәуірі

Маусым Үй алаңының артықшылығы Нәтиже Үй алаңының кемшілігі Тұрақты маусымның көшбасшысы Ескерту 1983–84Efes Pilsen 2–1 Karşıyaka Eczacıbaşı 18–4 1984–85 Fenerbahçe 1–2Galatasaray Fenerbahçe 20–2 1985–86 Efes Pilsen 1–2Galatasaray Efes Pilsen 16–5 1986–87Karşıyaka 2–1 Galatasaray Beşiktaş 15–7 1987–88 Çukurova Sanayi 1–3Eczacıbaşı Fenerbahçe 17–5 1988–89Eczacıbaşı 3–1 Çukurova Sanayi Eczacıbaşı 14–7 1989–90Galatasaray 3–1 Paşabahçe Fenerbahçe 19–3 1990–91Fenerbahçe 3–2 Tofaş SAS Fenerbahçe 20–2 1991–92 Paşabahçe 1–3Efes Pilsen Fenerbahçe 23–3 1992–93Efes Pilsen 4–0 Fenerbahçe Efes Pilsen 30–0 1993–94Efes Pilsen 4–2 Ülkerspor PTT 27–3 1994–95Ülkerspor 4–2 Fenerbahçe Efes Pilsen 28–2 1995–96Efes Pilsen 4–0 Ülkerspor Efes Pilsen 28–2 1996–97Efes Pilsen 4–1 Türk Telekom PTT Efes Pilsen 27–3 1997–98 Efes Pilsen 2–4Ülkerspor Efes Pilsen 26–4 1998–99Tofaş 4–2 Efes Pilsen Tofaş 23–5 1999–00 Efes Pilsen 1–4Tofaş Efes Pilsen 21–5 2000–01Ülkerspor 4–2 Efes Pilsen Ülkerspor 22–4 2001–02Efes Pilsen 4–2 Ülkerspor Efes Pilsen 20–2 2002–03 Ülkerspor 3–4Efes Pilsen Ülkerspor 25–1 2003–04Efes Pilsen 4–2 Ülkerspor Efes Pilsen 22–4 2004–05Efes Pilsen 4–1 Beşiktaş Efes Pilsen 24–2 2005–06Ülkerspor 4–0 Efes Pilsen Ülkerspor 25–5 2006–07Fenerbahçe Ülker 4–0 Efes Pilsen Fenerbahçe Ülker 28–2 2007–08Fenerbahçe Ülker 4–1 Türk Telekom Beşiktaş Cola Turka 24–6 2008–09Efes Pilsen 4–2 Fenerbahçe Ülker Efes Pilsen 28–2 2009–10 Efes Pilsen 2–4Fenerbahçe Ülker Efes Pilsen 27–3 2010–11Fenerbahçe Ülker 4–2 Galatasaray Cafe Crown Fenerbahçe Ülker 27–3 2011–12 Anadolu Efes 2–4Beşiktaş Milangaz Galatasaray Medical Park 25–5 2012–13Galatasaray Medical Park 4–1 Banvit Galatasaray Medical Park 27–3 2013–14Fenerbahçe Ülker 4–3 Galatasaray Liv Hospital Banvit 28–2 2014–15 Anadolu Efes 1–4Pınar Karşıyaka Fenerbahçe Ülker 23–7 2015–16 Anadolu Efes 2–4Fenerbahçe Anadolu Efes 24–6 2016–17Fenerbahçe 4–0 Beşiktaş Sompo Japan Fenerbahçe 28–2 2017–18Fenerbahçe Doğuş 4–1 Tofaş Fenerbahçe Doğuş 27–3 2018–19 Anadolu Efes 4–3 Fenerbahçe Beko Anadolu Efes 25–3 2019–20Маусым Түркиядағы коронавирус пандемиясы салдарынан тоқтатылды. 2020–21 Anadolu Efes 3–0 Fenerbahçe Beko Anadolu Efes 29–1 2021–22 Fenerbahçe Beko 3–1 Anadolu Efes Fenerbahçe Beko 24–6 2022–23 Anadolu Efes 3–0 Pınar Karşıyaka Türk Telekom 25–5