Сумо күресіндегі "шини тай" термині: қарсыласынан басым түскен күрескердің жеңіліс мүмкіншілігі жоқ жағдайда қолданылады. Ережеден өзгешелік, техникалық артықшылық.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Шини тай (死に体) – сумо күресінде қолданылатын термин. Жалпы алғанда, рингтен тысқары жерге кез келген дене мүшесімен тиген немесе аяқ табандарынан басқа дене мүшесі жерге тиген күресші жеңіледі. Бұл ережеден ерекшеліктер бар, соның бірі – «Шини тай». Сөзбе-сөз мағынасы «өлген дене» немесе «өлмелі дене» дегенді білдіретін бұл термин, рингтен тысқары жерге бірінші болып құлаған немесе тиген емес, бірақ қарсыласының басым техникасы мен құлау жағдайына байланысты жеңіске жету мүмкіндігі болмаған күресшіні сипаттау үшін қолданылады. Бұл құбылыс сирек кездеседі, бірақ көбінесе екі күресшінің арасындағы тартысты күрес соңында, біреуі айқын басымдыққа ие болған кезде байқалады. Мысалы, бір күресші қарсыласын жеңіп, оны жерге құлатқанда және өзі оның үстіне шыққанда. Егер басымдыққа ие болған күресші, жарақаттан сақтану үшін (қабай те деп аталады) төмендегі күресші жерге тигенге дейін қолын төменге түсірсе, онда үстіңгі жақтағы күресші жеңімпаз деп есептеледі. Мұндай жағдай 1972 жылғы қаңтарда орын алды, сол кезде Китанофуджи Таканоханадан жеңіске ие болды, тіпті оның қолы бірінші болып төмен түскеніне қарамастан. Тағы бір мысал, күшті күресші қарсыласын рингтен осыншалықты күшпен итеріп шығарады, қарсыласы инерциясымен әлі де ауада болады, ал жеңімпаз рикиши оның қозғалысымен бірге рингтен шығып кетеді. Сондай-ақ, шабуылдаған күресші қарсыласын көтеріп, цири даши арқылы рингтен шығара алады, егер қарсыласының екі аяғы да ауада болса және ол алға жылжып жатса, тіпті ол бірінші болып аяғын шығарса да, жеңімпаз деп жарияланады. Гёдзи жеңімпазды анықтайды, ал төрешілер немесе рингтің маңында күтіп тұрған күресшілер оның шешіміне қарсылық білдіруге құқылы. (Күресшінің араласуы өте сирек кездеседі). Егер қарсылық туса, бес төреші дохиоға кіріп, матч пен нәтижесін талқылайды – моно ii (мәмілелер туралы әңгіме). Олардың таңдауы: жеңімпазды жариялау немесе торинаоши (қайта күрес) шешімін қабылдау. Жеңімпазды жариялаған жағдайда, олар рингтен кімнің бірінші құлағанын немесе жерге тигенін, бір күресшінің шини тай екенін және оның қарсыласы жеңгенін, немесе заңсыз техника қолданғаны үшін бір күресшіні дисквалификациялауды шеше алады. Олардың түсіндірмесі әдетте, жеңімпаз күресші қарсыласын жеңу үшін белгілі бір техниканы қолданды және күресті толық бақылап отырды дегенге саяды. Олар оған бірінші болып жерге тиген-тімегеніне қарамастан жеңіс сыйлайды. Бұл термин ағылшын тіліндегі «lame duck» идиомасының жапонша баламасы болып табылады.
Shini tai (死に体) is a term used in sumo wrestling. In general, the first sumo wrestler to touch any body part outside the ring, or have any part of his body other than the soles of his feet touch the ground loses. There are exceptions to the rule, shini tai being one of them. Literally meaning 'dead body' or 'dying body,' the term is used to describe a wrestler who was not first to fall or touch outside the ring, but who had no chance of winning owing to the superior technique of his opponent (and his falling position). Whilst a relatively rare event, it is most often seen after close bouts in which one wrestler clearly had the advantage towards the end. For example, consider the case where one wrestler overpowered his opponent forcing him to the ground with himself on top. If the overpowering wrestler put his hand down to protect against injury (so called kabai te) before the wrestler underneath hit the ground, then the wrestler who was on top will still be judged the winner. This was seen in January 1972 when Kitanofuji was declared the winner over Takanohana despite putting his hand down first. Another example is where a strong wrestler pushes his opponent out of the ring with sufficient force that his opponent is still in the air at the time the winning rikishi steps outside because of his momentum. Alternatively, the wrestler who is on the offensive may lift his opponent and carry him out of the ring by tsuri dashi, and will still be declared the winner even if he puts his foot out first, as long as his opponent's feet are both in the air and he is moving forward. The gyōji makes a decision as to the winner, which the judges, or any of the waiting wrestlers around the ring, are entitled to challenge. (It is very rare for a wrestler to intervene.) If there is a challenge the five judges step into the dohyō and have a mono ii (talk about things) to discuss the match and the result. Their options are to declare either a winner or a torinaoshi (replay). If declaring a winner, they can decide who fell out of the ring or touched the ground first, that one wrestler was a shinitai and therefore his opponent won, or declare one wrestler disqualified owing to use of an illegal technique. Their explanation is usually that the winning wrestler used a specific technique to overpower his opponent and was in clear control of the match. They grant him the victory regardless of whether or not he touched the ground first. By extension, this term is also a Japanese equivalent of the English idiom "lame duck".