Кіріспе

2003 жылғы деректі фильм

"Гайанадағы дауыл" – Сузан Вассерман режиссерлік еткен 2003 жылғы деректі фильм. Онда Чикагода туған Джанет Розенберг пен Оңтүстік Американың солтүстік жағалауындағы Гайананың тумасы Чедди Джаган арасындағы қарым-қатынас суреттеледі. Олар ғашық болып, үйленеді және британдық колонияда халықтық социалистік революцияны бастау үшін аттанады, бұл оларды алдымен түрмеге, кейін ел Президентігіне жеткізеді. "Гайанадағы дауыл" көптеген кинофестивальдерде көрсетілді және 2005 жылдың ақпан айында PBS телеарнасының "Independent Lens" сериясында кеңінен танымал болды.

Қысқаша мазмұны

Чикаголық еврей қызы, ол өсіп-өніп, Оңтүстік Америкадағы Гайананың президенті болды. Джанет Розенберг Джаган, "Екінші Ева Перон" деп аталды, өзінің еврейлік тәрбиесі Латын Америкасындағы қоғамдық қызмет пен марксистік саясатты ұстануға қалай әкелгенін түсіндіруге тырысты. "Мен адамдар маған ақ түсті көріп тұр ма деп ойламаймын", - деді Джанет сұхбатында, Гайанадағы жылдарының өзін жалпы халыққа ұқсата алғанын сезінгенін айтты. "Мен ұзақ жылдардан бері өмір сүріп келемін. Елу төрт жыл – ұзақ уақыт". "Гайанадағы дауыл" фильмі әйелдің ерекше тарихын ашады, ол өзінің күмәніне немесе басқалардың пікіріне өз сенімдерінен бас тартуға рұқсат бермеді. Джанеттің өмірбаянын пайдалана отырып, фильм оның ерекше тарихын жандандырады. Хроникалық кадрлар британдық колонияның баяу азаттыққа жетуі мен тәуелсіздікке ұмтылысын көрсетеді, ал Джанет және оның жақтастарымен болған әңгімелер елдегі кедей жұмысшы табын ұйымдастыру және білім беру үшін оның не істегенін сипаттайды. Оның жастық шағы көп жағынан қарапайым болды, бірақ ол ешқашан ерекше жас емес еді. Туыстары мен жақындары Жанеттің жас кезінде өте белсенді, әдемі болғанын және кез келген ісінде көзге түсетінін еске алады. Ерекше тәртіп пен мақсатқа бағытталғандыққа ие болғандықтан, ол Олимпиадаға қатыса алатын әлемдік деңгейдегі жүзуші болуға жетістікке жетті. Бірақ оның мінезінде қарсылық та бар еді. Фильмде Джанет ата-анасының жасөспірім кезінде олар берген қаражатқа ұшқышқа оқуға барғанын білгендегі ашуын еске алып күледі. Джанет Гайанаға бүлікшілдік үшін емес, махаббат үшін келді, және ол өмірінің соңына дейін осы елде тұрды. Университетте оқып жүргенде, әдемі гайаналық студент Чедди Джаган Джанеттің назарына түсті. Олар бірлесіп солшыл саясатқа еніп, оларды қызықтырған және олардың қарым-қатынасын нығайтқан саяси идеалдарды бөлісті. Джанет Чеддимен бірге туған еліне оралғанда, әкесі оның бір жыл ішінде АҚШ-қа қайтады деп ойлады. Ол жаңылысты, Джанет өмірінің көп бөлігін Гайанада өткізді, үкімет пен мемлекеттік секторда жұмыс істеді. Фильмде Джанеттің еврей тегі Гайананың кедей жұмысшыларымен байланысуға көмектескені айтылады. Жаған ханым антисемит, негізінен, басқа ұлттың адамдарынан тұратын қоғамда өскен, бұл оны өзін кемсіткендей сезіндірді. Ол өзінің туыстарының еркек жыныстыларының жұмыс табу үшін күрескенін және мектептегі достары өздеріне түсінбеген нәсілдік пікірлерді айтқанын еске алады. Гайанадағы азаматтық құқықтар үшін жасаған күш-жігері – өскен кезіндегі кемсітушілікке қарсы тұрудың жеке жолы болды. Фильмде Джанеттің гайаналықтардың көзінде өзін құрбан ететін және табанды күш ретінде қарастырылғаны айтылады. "Ол басынан бері сол жерде болды. Ол көптеген гайаналықтардан гөрі мойнын қатерге тікті", - деді Джанеттің гайаналық келіні. "Ол сіз кездесетін көптеген гайаналықтардан гөрі гайаналық", - деп қосты ол, "Ол менің өзімнен де гайаналық!" Әрине, Джанеттің барлық гайаналық азаматтары құрметтемеді. Гайана саясатына араласуының басында қарсыластары оның американдық Джулиус пен Этель Розенбергтің отбасы мүшесі екендігі туралы қауесет таратып, олар тыңшылық үшін өлім жазасына кесілді. Сондай-ақ, бір американдық журналисі оның коммунистерді тарту үшін үгіт таратып жатыр деген пікір білдірді. 82 жасында ол әлі де кеңседе жұмыс істеп, Гайана азаматтары үшін қуана жұмыс істеді.