Кіріспе
1994 жылы құрылған Кене Ривер Креол ұлттық тарихи паркі Луизиана штатының Натчитош округіндегі Кене Ривер аймағының табиғи және мәдени ландшафтарын сақтауға арналған. Кене өзенінің жағасында орналасқан бұл парк шамамен 63 акр жерді алып жатыр және екі француз креол мақта плантациясын – Окленд пен Магнолияны қамтиды. Екі плантация да тарихи ортасымен толық сақталған, оның ішінде ландшафты, шаруашылық ғимараттары, құрылыстар, жиһаздары мен артефакттары бар; және бұл АҚШ-тағы ең жақсы сақталған француз креол мақта плантациялары болып табылады. Барлығы 65 тарихи құрылым мен миллионнан астам артефакт Ұлттық парктер қызметінің миссиясын күшейтеді, ол Кене өзені бойында екі жүз жылдан астам уақыт бойы тұрған жер иелері, құл жұмысшылар, бақылаушылар, білікті жұмысшылар және жалға алушы фермерлердің көзқарасы арқылы плантациялық шаруашылықтың эволюциясы туралы әңгіме айтуға тырысады. Бұл парк Луизиана афроамерикандық мұра жолына енгізілген. Парктің ерекшелігі – креол мәдениетін сақтау және түсіндіру. Колониялық Луизианада «креол» термині Ескі әлемнен келген тамырлары бар Жаңа әлемнің өнімдерін білдіретін, адамдарға, сәулетке немесе малға қатысты қолданылатын атау болған. Адамдарға қатысты, креол тарихи тұрғыдан француз және испан кезеңдерінде Луизианада туғандарды, олардың этникалық тегіне қарамастан білдірген. Бүгінде де креол нәсілдік шекаралардан асып түседі. Ол адамдарды олардың колониялық тамырларымен байланыстырады, олар еуропалық қоныс аударушылардың, құл африкалықтардың немесе африкалық, француз, испан және американдық үндістердің ықпалына ие болған көптеген аралас текті ұрпақтары болуы мүмкін. Оуклендтің Пруд'омм және Магнолияның ЛеКонттері француз креолдары саналған. Бұл аймақтағы басқа отбасылар сияқты, олардың үйлері мен плантациялары француз креол сәулет стилін және өмір салтын көрсетеді. Оукленд пен Магнолия плантацияларында сақталған тарихи ландшафттар мен ондаған құрылымдар – құл және еркін жұмысшылардың, сондай-ақ Азамат соғысынан кейінгі жалға алушы фермерлердің екі ғасырдан астам уақыт бойы бір жерді өңдеу, тарихи, экономикалық, әлеуметтік және ауыл шаруашылық өзгерістерге бейімделу оқиғаларына куәлік етеді. Бүгінде олардың ұрпақтары көптеген дәстүрлерін сақтап келеді.
Established in 1994, the Cane River Creole National Historical Park serves to preserve the resources and cultural landscapes of the Cane River region in Natchitoches Parish, Louisiana. Located along the Cane River Lake, the park is approximately 63 acres and includes two French Creole cotton plantations, Oakland and Magnolia. Both plantations are complete in their historic settings, including landscapes, outbuildings, structures, furnishings, and artifacts; and they are the most intact French Creole cotton plantations in the United States. In total, 65 historic structures and over a million artifacts enhance the National Park Service mission as it strives to tell the story of the evolution of plantation agriculture through the perspective of the land owners, enslaved workers, overseers, skilled workers, and tenant farmers who resided along the Cane River for over two hundred years. This park is included as a site on the Louisiana African American Heritage Trail. A defining characteristic of the park is the conservation and interpretation of Creole culture. In colonial Louisiana the term "Creole" was used to indicate New World products derived from Old World stock, and could apply to people, architecture, or livestock. Regarding people, Creole historically referred to those born in Louisiana during the French and Spanish periods, regardless of their ethnicity. Today, as in the past, Creole transcends racial boundaries. It connects people to their colonial roots, be they descendants of European settlers, enslaved Africans, or the many of mixed heritage, which may include African, French, Spanish, and American Indian influences. The Prud'hommes of Oakland and the LeComtes of Magnolia were considered French Creole. As with others in the area, the homes and plantations of these families reflected the French Creole architectural style and way of life. The historic landscapes and dozens of structures preserved at Oakland and Magnolia plantations are the setting for the stories of workers (enslaved and free) and late post Civil War tenant farmers who worked the same land for over two centuries, adapting to historical, economic, social, and agricultural change. Today their descendants carry on many of their traditions.
Магнолия
Магнолия плантациясының тарихы 18-ғасырдың ортасына, француздық ЛеКомт отбасының жерге иелік құқығы алған кезіне дейін жетеді, және француздық Герцог отбасы оны жалғастырды. 1753 жылы Жан Батист ЛеКомт Начитош округінде француз жеріне иелік құқығын алды. ЛеКомт Шағын көл плантациясын құрып, негізінен темекіні тауарлық дақыл ретінде және өз күнкөрісін қамтамасыз етуге бағытталған шаруашылыққа назар аударды. ЛеКомт отбасы француз және испан отаршылдығы кезеңінде алғашқы қадамдар жасады және Начитош округіндегі ең сәтті жер иеленуші отбасылардың біріне айналды. 19-ғасырдың басында ЛеКомт отбасы мақта өндірісіне көшті және жерлерін кеңейтті. 1830 жылдары Амброз ЛеКомт II Магнолия плантациясы болашақта құрылатын жерді сатып алды. Осы кезеңде ЛеКомттар өте гүлденді және Магнолияда әлі күнге дейін сақталған көптеген құрылыстарды салуға кірісті. 1850 жылдары Амброз және оның әйелі Джулия (Буард) Начитош қаласындағы үйлеріне көшіп, Амброз табысты жарыс аттарымен айналысатын бизнесіне көбірек назар аудара бастады. 1852 жылы плантация басқаруы Амброздың күйеу баласы Мэтью Герцогқа жүктелді. Герцог есімі плантациямен тығыз байланысты болды. Плантаторлар отбасы үшін осы гүлденген кезең Азамат соғысымен күрт аяқталды. Азамат соғысы кезінде Магнолияның басты үйі Одақ әскерлерімен Ред-Ривер науқаны барысында толығымен өртенді. Сонымен қатар, Конфедерация және Одақ әскерлері егін мен плантация құрылыстарын қиратты. Азамат соғысынан кейін ЛеКомт-Герцог отбасы плантацияны және басты үйді қайта жаңартты. Олар жерлерін бостандыққа шыққандардың еңбек жүйесіне – жалға беріліп өңделетін жерге айналдырды. Бұған қоса, олар жерлерінің бір бөлігін түсті креолдар тұратын шаруаларға жалға берді. Жалға алу жүйесінде жер иесі мен шаруа арасында келісім жасалуы керек еді. Шаруа жер иесінің жерінің бір бөлігін өңдеуге келісіп, оның орнына егіннің бір бөлігін немесе егіннен түскен ақшаны алатын. Жер иесі көбінесе егін өсіруге қажетті тұқым мен ауылшаруашылық құралдарын ұсынар еді. Магнолия және Окленд сияқты ірі плантацияларда шаруаларға тауар сату үшін плантациялық дүкен ашылды. Оңтүстіктегі көптеген шаруалар тұрақты қарыз мен плантациялық дүкенге төленетін төлемдердің салдарынан кедейлікке түсіп, қиын жағдайға тап болды. Көбінесе тұруға ақша жетпейтін. 20-ғасырда ескі плантация әлемі жойыла бастады. 1960 жылдары механикаландыру мақта далаларындағы көптеген қара жұмысшылардың орнын басты. Дегенмен, қауымның көптеген ескі дәстүрлері сақталды. Магнолияда жұмысшылар мен плантаторлар әлі де бейсбол ойындары мен ат жарыстарын тамашалап, Juneteenth мерекесін тойлайтын. Соңғы қара нәсілді отбасы 1968 жылы плантациядан кетіп қалды. Герцогтар жерді өңдеу үшін ауыл шаруашылығы компаниясымен келісімшарт жасады. 21-ғасырдың басында Магнолия плантациясы Екі жүз жылдық ферма және Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде танылды. Магнолиядағы басты үй мен егіншілік жерлері Герцогтар отбасының меншігінде және жұртшылыққа ашық емес. 2022 жылдың 29 желтоқсанында басты үй мен оның айналасындағы жерлер Ұлттық тарихи парктің уәкілетті шекарасына қосылды. Бірақ Плантациялық дүкен, Бақылаушының үйі, Темірші дүкені, Құлдар/Жалға алушылардың үйлері, Джин-бар, Мақта жинаушылар үйі және Көлік үйі – барлығы 1994 жылы тағайындалған Кене Ривер Креол Ұлттық тарихи саябағының құрамына кіреді. Олар келушілерге ашық. Джин қорасында екі түрлі мақта джиндері және 1830 жылдарға қарайтын сирек кездесетін қашармен жұмыс істейтін мақта пресі орналасқан, ол әлі де бастапқы орнында тұрған соңғы түрі. Магнолиямен байланысты әртүрлі адамдардың өмірі Кейн өзені бойындағы отбасылар мен қауымдардың төзімділігін, тапқырлығын, адалдығын және үздіксіз өзара әрекеттесуін көрсету үшін бейнеленеді.
Оукленд
Оукленд плантациясы 18 ғасырда француз креолы Пруд’омм отбасына жер берілісі арқылы құрылды. 1789 жылы Эммануэль Пруд’омме сол кезде Луизиананы басқарған испан үкіметінен жер берілісі алды. Эммануэль аймақта мақта өсіруді бастаған алғашқы плантаторлардың бірі болды. Осы кезеңде ол егістіктерде жұмыс істеу үшін және плантацияда қажетті құрылыстарды салу үшін құл жұмысшыларды сатып ала бастады. 1818 жылы Пруд’омме плантация үйін салуға кірісті. 1820-ші жылдардың соңында Эммануэльдің ұлы Пьер Фанур Пруд’омме плантацияны басқаруды өз қолына алды. Магнолия және 19 ғасырдың басындағы көптеген ірі плантациялар сияқты, Пруд’омме плантациясы да өзін-өзі қамтамасыз ететін қауымдастық болды, ол қажеттінің бәрін өсіріп немесе жасады. Оның басты өнімі мақта болды, бірақ плантацияда пайдалану үшін, сондай-ақ малға азық ретінде өнім өсірілді. Малға арналған үйлер қашырлар, тауықтар, жылқылар мен түйеқұстарды орналастыру үшін салынды. Сонымен қатар, бақылаушы мен құлдарға арналған тұрғын үйлер, сондай-ақ кір жуу үйі мен ағаш шеберханасы сияқты жұмыс орындары салынуы керек еді. Қазіргі көзге ерекше көрінетін ғимарат – көгершіндер өсірілетін көгершіндер үйі. Пьер Фанур плантацияны 1820 жылдан бері басқарып келсе де, 1845 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін ғана оның иесі болды. Фанор азамат соғысына дейін плантацияны табысты басқаруды жалғастырды. Осы жылдар ішінде құлдар әртүрлі жұмыстар атқарды: жерді өңдеуден және мақта өңдеуден бастап, ғимараттар салуға, мал шаруашылығын басқаруға және плантация тұрғындарына қажетті тауарлардың көпшілігін жасауға дейін. Азамат соғысы Кейн өзені аймағына қиындықтар әкелді. Қызыл өзендегі науқан кезінде одақ және конфедерация әскерлері плантациялардағы ғимараттарды, егістіктерді және малды жойды. Пруд’омме плантациясында мақта өңдеу зауыты өртенді. Плантацияның аман қалуы және Фанордың тағдыры туралы фактілер бірнеше расталмаған әңгімелер мен аңыздармен көмескіленді. Бір отбасы аңызына сәйкес, Фанорды одақ сарбаздары тұтқындаған. Ол плантациядан Начиточеске көшіріліп, туыстарының үйінде қайтыс болған кезде ауырып қалды. Соғыс аяқталған соң Фанордың екі ұлы плантацияны бөлісті. Жак Альфонс Пруд’омме негізгі үйді және Кане өзенінің батысындағы айналасындағы жерлерді қамтитын жерді ұстады. Пьер Эммануэль Пруд’омме өзеннің шығыс жағындағы жерді алып, өз плантациясын құрды, оны Атахоэ деп атады. Альфонс үйін Оукленд деп атады және байлығын қайта құруға кірісті. Ол ерікті еңбек экономикасына бейімделіп, бос адамдарды жер терісіне жалдады; кейбір түсті креолдар жерді жеке жалға алып, шаруалар ретінде жұмыс істеді. Осы дәуірде Пруд’оммдер Оуклендте дүкен мен пошта кеңсесін ашып, жарымшарлар мен жалға алушыларға керек-жарақтар мен қызметтер көрсетті. Дүкен 1983 жылға дейін жұмыс істеді, ол кеңінен қауымға қызмет көрсетті, өйткені шаруа қожалықтарында жұмыс істейтін жұмысшылардың саны азайды. XIX ғасырдың аяғындағы мақта бағасының төмендеуі және XX ғасырдың басында мақта құрттарының таралуы плантаторлар отбасы мен жұмысшылар үшін қиын уақыттарды әкелді, содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жағдай жақсарды. Қазіргі заманғы технологиялар Кейн Риверге бірте-бірте келді. 1910 жылы Фанор Пруд’омме II отбасының алғашқы көлігін сатып алды, ал сол кезде бұл аймақтағы адамдардың көпшілігі әлі де қашыр сүйрейтін арбамен саяхаттап жүрді. 1960 жылдары отбасы ауыл шаруашылығын механикаландыруды қабылдады, машиналар көп уақыт бойы қашырлар мен жұмысшылар атқаратын жұмыстарды орындады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін қалған қара жұмысшылардың көпшілігі Ұлы көші-қон кезінде плантациялардан шығып, соғыс индустриясында жұмыс істеді. Бүгінде Оукленд плантациясы Ұлттық парк қызметімен Ұлттық тарихи ескерткіш және екі жүз жылдық ферма ретінде тізімделген. Ұлттық парк жүйесінің бір бөлігі – Кайн Ривер Креол ұлттық тарихи паркі ретінде жұртшылыққа ашық Оуклендтің қосалқы ғимараттары, сарайлары, қоймалары және жалға алушылардың үйлері мақта плантациясының күнделікті өмірін көрсетеді. Бұл сайт креолдық отаршылдық мәдениетке терезе ұсынады, оны Пруд’омм отбасы сияқты этникалық француздар, сонымен қатар қара және түсті креолдардың ұрпақтары кеңірек қоғамдық мәдениет пен ауыл шаруашылығы ландшафтын қалыптастыруда қолданады.