Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық актриса (1915–2005)
American actress (1915–2005)
Жан Паркер (туған Лоис Мей Грин; 11 тамыз 1915 – 30 қараша 2005) – американдық кино және сахна актрисасы. Монтана штатында туып, Ұлы депрессия кезінде мұқтаж болған ол, он жасында Калифорния штатының Пасадена қаласындағы бір отбасыға асырап алынған. Бастапқыда суретші болуға ниеттенген, бірақ 16 жасында Лос-Анджелес газетінде афиша байқауында жеңісінің суреті жарияланғаннан кейін Metro Goldwyn Mayer компаниясының басшысы Луи Б. Майер оны байқап алған. Ол 1932 жылы «Отбасыдағы ажырасу» кодекстен бұрынғы драмасында кинодағы дебютін жасады, содан кейін Columbia Pictures компаниясына қарызға берілді, ол оны Франк Капраның «Бір күндік ханым» (1933) фильміне шақырды. Сол жылы ол Джордж Кьюкордың «Кішкентай әйелдер» фильмінде Элизабет Марч рөлін сомдады, осы фильмде Катарине Хепберн, Джоан Беннетт және Фрэнсис Диімен бірге ойнады. Кейінгі рөлдерінің ішінде «Секвойя» (1934) драмасындағы және «The Ghost Goes West» (1935) британдық комедиялық фантастикасындағы басты рөлдер бар. Паркер кейіннен Лорел мен Хардидің «Ұшқыш екілік» (1939) комедиясында, содан кейін «Питтсбургтік жігіт» (1941) спорттық фильмінде және Лон Чейнидің қатысуымен түсірілген «Өліктің көздері» (1944) фильм-нуарда ойнады. Ол 1946 жылы «Локо» атақты рөлінде Бродвейдегі дебютін жасады, содан кейін Берт Лахрмен бірге «Бурлеск» (1946–1947) Бродвей қойылымында басты рөлді ойнады. 1948 жылы ол Гарсон Каниннің «Кеше туылған» ұлттық Бродвейлік гастрольдік қойылымында Джуди Холлидейді ауыстырды, бұл оған жағымды пікірлер әкелді. Келесі жылы ол Грегори Пекпен бірге «Аспанды жарықтандыр» комедиялық сахналық қойылымында ойнады. 1950 жылдары Паркердің кино мансабы баяулады, бірақ ол «The Gunfighter» (1950) және «Toughest Man in Arizona» (1952) вестерндерінде және «Black Tuesday» (1954) фильм-нуарындағы қосалқы рөлдерді ойнауды жалғастырды. 1952 жылы ол төртінші некесінен актёр Роберт Лоуриден жалғыз ұлы Роберт Лоури Хэнкс кішіні дүниеге әкелді. Паркер 1965 жылы түсірілген «Апачи көтерілісі» фильмінде соңғы рет ойнады. Ол өмірінің соңғы жылдарын Калифорнияда өткізді, онда 2005 жылы Лос-Анджелестегі Motion Picture and Television Country House and Hospital-де инсульттан қайтыс болды.
Jean Parker (born Lois May Green; August 11, 1915 – November 30, 2005) was an American film and stage actress. A native of Montana, indigent during the Great Depression, she was adopted by a family in Pasadena, California, at age ten. She initially aspired to be an illustrator and artist, but was discovered at age 16 by Metro Goldwyn Mayer executive Louis B. Mayer after a photograph of her was published in a Los Angeles newspaper when she won a poster contest. She made her feature film debut in the pre code drama Divorce in the Family (1932), before being loaned to Columbia Pictures, who cast her in Frank Capra's Lady for a Day (1933). The same year, she starred as Elizabeth March in George Cukor's adaptation of Little Women opposite Katharine Hepburn, Joan Bennett, and Frances Dee. Subsequent roles included lead parts in the drama Sequoia (1934), and in the British comedy fantasy The Ghost Goes West (1935). Parker later starred in the Laurel and Hardy comedy The Flying Deuces (1939), followed by the sports film The Pittsburgh Kid (1941), and the film noir Dead Man's Eyes (1944), opposite Lon Chaney Jr. She made her Broadway debut in 1946, in the title role of Loco, followed by a leading role in the Broadway production of Burlesque (1946–1947) opposite Bert Lahr. In 1948, she replaced Judy Holliday for the national Broadway touring production of Garson Kanin's Born Yesterday, which earned her favorable reviews. The next year, she appeared opposite Gregory Peck in a stage production of the comedy Light Up the Sky. By the 1950s, Parker's film career had slowed, though she continued to appear in a small number of films, including supporting parts in the Westerns The Gunfighter (1950) and Toughest Man in Arizona (1952), and the film noir Black Tuesday (1954). She gave birth to her only child, son Robert Lowery Hanks Jr., in 1952, from her fourth marriage to actor Robert Lowery. Parker made her final film appearance in 1965's Apache Uprising. She spent her later years in California, where she died of a stroke at the Motion Picture and Television Country House and Hospital in Los Angeles in 2005.
19151932: Ерте өмір
Паркер 1915 жылғы 11 тамызда Монтана штатының Дир-Лодж қаласында Льюис А. Гриннің – қару жасаушы, аңшы және Оңтүстік Дакотадан келген аспаздың, және Мельвина Бурчтің (кейіннен MGM түсірілім бөлімінде жұмыс істеген және Милдред Бреннер деген атпен танылған, Дир-Лодж қаласының тумасы) отбасында дүниеге келді. Паркердің тууына қатысты көптеген мәліметтер дәйекті емес. Оның туған жылы туралы екіншілік дереккөздер 1912 жылдан 1916 жылға дейін ауытқып келеді, ал кейбіреулер оның Дир-Лодж емес, Бьютте туғанын айтады. Бұған қоса, кейбір дереккөздерде оның туған аты Лоис Мэй (немесе Мэй) Грин деп көрсетілсе, ал басқалары Луиза Стефани Зелинска есімді екенін мәлімдейді. Осы қарама-қайшылықтарға қарамастан, Паркердің ұлы Роберт оның 1915 жылы Дир-Лодж қаласында Лоис Мэй Грин болып туғанын, ал кейін Калифорния штатының Пасадена қаласындағы Спиккард отбасы оны асырап алғанын қамқорлайды. Ол сол жерге көшіп, Пасаденаның Джон Мьюр орта мектебін бітіргенге дейін бастауыш мектепте оқыды. Оның бастапқы құштарлығы – бейнелеу өнері мен иллюстрация салалары болды.
Parker was born on August 11, 1915, in Deer Lodge, Montana, to Lewis A. Green, a gunsmith, hunter, and chef from South Dakota, and Melvina Burch (later known professionally as Mildred Brenner, who worked in the MGM set department), a native of Deer Lodge. Many of the details surrounding Parker's birth have been reported with little consistency. Secondary sources regarding her birth year range from 1912 to 1916, and some claim she was born in Butte, not Deer Lodge. Furthermore, some sources state her birth name as Lois Mae (or May) Green, while others indicate she was born Luise Stephanie Zelinska. Despite these discrepancies, Parker's son, Robert, insisted she was born Lois May Green in Deer Lodge in 1915, she was adopted by the Spickard family of Pasadena, California. She relocated there, and attended elementary school before graduating from Pasadena's John Muir High School. Her original aspirations were in the fine arts and illustration.
1938-1949: Кино және сахна
1938 жылы ол «Лимберлост романсы» драмасында басты рөлді ойнады, содан кейін РКО-ның «Ұшқыш екілік» (1939) комедиясында Стэн Лорел мен Оливер Хардимен бірге қосалқы рөлде ойнады. 1939 жылдың 9 қарашасында ол Калифорния штатының Окленд қаласындағы Downtown театрын, ал 1941 жылдың желтоқсанында Контра Коста округінің Оринда театрын ашты. 1941 жылдың 14 ақпанында Паркер Лос-Анджелестегі радио комментаторы Генри Доусон Сандерске үйленді, ол кәсіби тұрғыда Дуглас Доусон деп танылды. 1941 жылдың қыркүйегінен бастап жұбайлар Калифорниядағы Палм-Спрингс әуежайынан ұшу қызметін (Доусон Паркер Паркер ұшу қызметі) жүргізді, ол Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда тоқтатылды. 1942 жылдың шілдесінде Сандерс АҚШ Жағалау күзетіне қосылды, ал 1942 жылдың қыркүйегінде жұбайлар 1943 жылдың шілдесінде ажырасуға дейін бөлек тұрды. 1944 жылдың 29 шілдесінде Паркер ажырасу туралы соңғы шешім алғаннан кейін бір ай өткен соң доктор Курт «Куртис» Артур Гроттерге тұрмысқа шықты, ол Голливудтағы сақтандыру брокері және чехословакиялық газеттер тобының бұрынғы тілшісі, сонымен қатар Лос-Анджелестегі Брайл институтында белсенді болды, себебі ол көру қабілетін күрт жоғалтқан. Паркер соғыс кезінде де кинода белсенді болды, ол «Өлі адамның көздері» (1944) фильмінде Лон Чейниге қарсы ойнады. Monogram Pictures үшін ол екі фильмде: «Детектив Китти О’Дэй» (1944) және «Китти О’Дэйдің оқиғалары» (1945) фильмдерінде басты кейіпкерді ойнаған «Китти О’Дэй» құпия фильмдер сериясын бастады. 1940 жылдардың соңында Паркер бірнеше сахналық қойылымдарда ойнады: ол 1946 жылы «Локо» комедиясының басты рөлінде Бродвейдегі дебютін жасады. Паркер Берт Лахрмен бірге «Burlesque» (1946–1947) фильмінде басты рөлмен Бродвейге оралды. Оның қойылымы көрермендер тарапынан жақсы қабылданып, мақтауға ие болды. 1948 жылдың қазан айында Филадельфияда өткен премьераны қараған «Филадельфия инкуайер» газеті өндіріс туралы маңызды пікір білдірді: «Пикантты және сүйкімді мисс Паркер мен Чейни оның әдепсіз, комедиялық Калибаны рөлін олар үшін жазылғандай ойнайды деу – бұл ең жоғары мақтау, бірақ олардың орындауының құлшыныспен спонтандығына лайықты». 1949 жылдың жазында Паркер Грегори Пекпен бірге «Light Up the Sky» комедиялық пьесасында ойнады, ол сол жылдың күзінде гастрольдік қойылымдарға дейін Ла-Холла ойын үйінде ашылды. 1949 жылдың 29 желтоқсанында Паркер мен оның үшінші күйеуі Гроттер 1949 жылдың шілдесінде ажырасудан кейін ажырасып кетті. 1947 жылдың сәуірінде Жан Паркер Нью-Йорктің Пенн станциясында «Күміс комета» жолаушылар пойзын Сиборд Эйр Лайн компаниясының атынан бағындырды, бұл пойыз Алабама штатының Бирмингем қаласына алғашқы рейсін жасады.
In 1938, she had the lead role in the drama Romance of the Limberlost, followed by a supporting part in RKO's comedy The Flying Deuces (1939) opposite Stan Laurel and Oliver Hardy. On November 9, 1939, she opened the Downtown Theatre in Oakland, California, and in December 1941, at the Orinda Theater in Contra Costa County. On February 14, 1941, Parker married Los Angeles radio commentator Henry Dawson Sanders, known professionally as Douglas Dawson. Beginning in September 1941, the couple operated a flying service (the Dawson Parker Parker Flying Service) from Palm Springs Airport in California, which was eventually shuttered at the outbreak of World War II. In July 1942, Sanders joined the United States Coast Guard, and in September 1942 the couple were separated preceding their July 1943 divorce. A month after she was granted her final divorce decree on July 29, 1944, Parker married Dr. Kurt "Curtis" Arthur Grotter, a Hollywood insurance broker and former correspondent for a group of Czechoslovakian newspapers and active with the Braille Institute in Los Angeles, as he had a substantial loss of vision. Parker remained active in film throughout the war, playing opposite Lon Chaney Jr. in the film noir thriller Dead Man's Eyes (1944). For Monogram Pictures, she inaugurated the Kitty O'Day mystery film series, playing the title character in two films: Detective Kitty O'Day (1944), and Adventures of Kitty O'Day (1945). In the latter part of the 1940s, Parker appeared in several stage productions: She made her Broadway debut in the title role of the comedy Loco in 1946. Parker returned to Broadway with a starring role opposite Bert Lahr in Burlesque (1946–1947). Her performance in the production was well received by audiences. A review of the October 1948 Philadelphia premiere by The Philadelphia Inquirer gave the production a rave review, noting: "To say that piquant and personable Miss Parker, and Chaney as her uncouth, comedy Caliban, play their parts as though they had been written for them, is the highest possible praise, but is amply merited for the zestful spontaneity of their performances." In the summer of 1949, Parker appeared in a production of the comedy play Light Up the Sky, opposite Gregory Peck, which opened at the La Jolla Playhouse before having touring performances throughout the fall of that year. On December 29, 1949, Parker and her third husband, Grotter, were granted a divorced following their July 1949 separation. In April 1947, Jean Parker Christened Seaboard Air Line passenger train, "The Silver Comet" at New York's Penn station, before the train's first run to Birmingham, Alabama.
1950-2005: Кейінгі мансап және зейнеткерлік өмір
Паркер мен Чейни 1950 жылға дейін «Кеше туылған» атты гастрольдік қойылымдарда өнер көрсетуді жалғастырды. Сондай-ақ 1950 жылы Паркер Грегори Пекпен бірге «Мылтықшы» фильмінде салон әншісінің эпизодық рөлімен киноға оралды. Паркер Бонди жағажайынан жүзу костюмдерін тексеруші Эйб Лейдлоудың сүйемелдеуімен кетіп қалғанда халықаралық жаңалықтарға енді, ол оның бикинисін өлшеп, тым ашық екенін анықтады. 1951 жылдың 19 мамырында Паркер Флорида штатының Хиалеа қаласында досының үйінде актер Роберт Лоури Хэнкске құпия түрде үйленді. Бұрын олар 1944 жылы «The Navy Way» фильмінде бірге ойнаған. 1951 жылдың соңында Паркер мен Лоуэрри Сидни Кингслидің «Детективтік оқиға» пьесасының гастрольдік қойылымында өнер көрсетті. Монреальдегі қойылымды қараған сыншы Харольд Уайтхед Паркердің «әлсіз және алаңдаған» көрінетінін байқады. Паркер 1950 жылдардың соңына дейін фильмдерде эпизодтық рөлдерде ойнады, соның ішінде Эдвард Г. Робинсонмен бірге «Қара сейсенбі» (1954) фильмінде, содан кейін «Заңсыз көше» (1955) фильмінде. 1954 жылы Паркер «Вайомингтің Кэтт Уотсон» рөлін синдикатталған телесериалдың бір бөлімінде ойнады, бұл Эмми сыйлығын алған алғашқы вестерн бағдарламасы болды. Өмірінің кейінгі кезеңінде Паркер Батыс жағалауындағы театрларда сәтті өнер көрсетті және актерлік шеберлікті үйретуші ретінде жұмыс істеді. Паркер 1970 жылдары актерлік шеберлікті үйретуші болып біраз уақыт жұмыс істеді, бірақ келесі ондаған жылдарды көпшілік назарынан тыс өткізді, «Голливуд шөлдегісі» репутациясын қалыптастырды. Оның қазасынан кейін журналист Рональд Берган Паркерді мансабы студия жүйесімен шектелген, бағаланбаған актриса деп атады, оған «жарқырауға жеткілікті мүмкіндік берілмеді».
Parker and Chaney continued to appear in touring productions of Born Yesterday through 1950. Also in 1950, Parker returned to film with a supporting role in The Gunfighter opposite Gregory Peck, playing a saloon singer. Parker made international headlines when she was escorted off Bondi Beach by swimsuit inspector Abe Laidlaw, who measured her bikini and determined it was too skimpy. On May 19, 1951, Parker secretly married actor Robert Lowery Hanks at the home of a friend in Hialeah, Florida. The two had previously co starred in the 1944 film The Navy Way. In late 1951, Parker and Lowery co starred in a touring stage production of Sidney Kingsley's Detective Story. Critic Harold Whitehead, reviewing a Montreal performance of the play, observed that Parker seemed "shaky and ill at ease" throughout. Parker continued to appear occasionally in films throughout the remainder of the 1950s, including a starring role opposite Edward G. Robinson in the film noir Black Tuesday (1954), followed by a role in A Lawless Street (1955). In 1954, Parker played the role of "Cattle Kate Watson of Wyoming" in an episode of the syndicated television series Stories of the Century, the first western program to win an Emmy Award. Later in her career and life, Parker continued a successful stint on the West Coast theatre circuit and worked as an acting coach. Parker worked as an acting coach in the 1970s for a time, but spent the following several decades largely out of the public eye, earning a reputation as a "Hollywood recluse." Upon her death, journalist Ronald Bergan noted Parker as an under valued actress whose career was stifled by the studio system who gave her "too little chance to shine."