Заңдық бақылаушылар: наразылықтарда құқықтық қолдау және тәртіп сақтаушылардың әрекеттерін бақылау
Legal observer
Құқықтық байқаушылар митингілердегі тәртіп сақшыларының әрекеттерін бақылап, құқық бұзушылықтарды тіркеуге көмектеседі. Азаматтық құқықтарды қорғау мақсаты!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Құқықтық бақылаушылар – әдетте азаматтық құқықтар жөніндегі ұйымдардың өкілдері болып табылатын адамдар, олар қоғамдық демонстрацияларға, наразылықтарға және басқа да шараларға қатысады, онда халық немесе белсенділер мен полиция, күзетшілер немесе басқа да құқық қорғау органдарының өкілдері арасында қақтығыс туындауы мүмкін. Құқықтық бақылаушылардың мақсаты – кез келген заңға қайшы немесе жөнсіз мінез-құлқыны бақылау, тіркеу және оның туралы хабарлау. Құқықтық немесе адам құқықтары жөніндегі бақылаушылар қақтығысты азаматтық наразылық ортасында тәуелсіз үшінші тарап ретінде әрекет етеді, полицияның әрекеттері үшін жауапкершілікті қамтамасыз ету үшін полицияның мінез-құлқын қадағалайды. Құқықтық бақылаушылар полицияның зорлық-зомбылығы мен жөнсіз мінез-құлқы туралы оқиғалар бойынша есептер жасай алады және шарадан кейін есептер жинақтайды. Бейне және фотокамераларды, оқиғалар туралы есептерді және аудио тіркегіштерді пайдалану кең таралған.
Legal observers are individuals, usually representatives of civilian human rights agencies, who attend public demonstrations, protests and other activities where there is a potential for conflict between the public or activists and the police, security guards, or other law enforcement personnel. The purpose of legal observers is to monitor, record, and report on any unlawful or improper behaviour. Legal or human rights observers act as an independent third party within a conflictual civil protest context, observing police behaviour in order to keep police accountable for their actions. Legal observers can write incident reports describing police violence and misbehaviour and compile reports after the event. The use of video and still cameras, incident reports and audio recorders is common.
Тарих
Заңдық бақылаушыларды қолдану тұжырымдамасы алғаш рет 1930 жылдары Лондонның Ист-Эндінде өткен наразылықтар кезінде пайда болды деп есептеледі, онда Британ Фашистер Одағының (BUF) наразылықтарында полиция агенттері провокаторлар қолданылған. Үлкен қарсы наразылықтар болды және полиция BUF-ты қолдады деген күдік туды. Заңдық бақылаудың тағы бір мысалы – АҚШ-тағы «Қара пантералар» тобының атқарған әрекеттері. 1980 жылдардың ортасында Лондонның Уэппинг қаласында «Либерти» (бұрынғы Ұлттық азаматтық бостандықтар кеңесі) заңдық бақылаушыларды пайдаланды. Wapping-тегі демонстрация медиа магнаты Руперт Мердоктың еңбек қатынастары саясатына қарсы еңбек одақтарының өткізген үлкен наразылықтарына жауап болды. АҚШ-та Ұлттық заңгерлер гильдиясы (NLG) «заңдық бақылаушы» деген сөздерді, сондай-ақ жасыл түстегі «заңдық бақылаушы» деген сөздерді тіркелген тауарлық белгілер ретінде сақтайды. Ұлттық заңгерлер гильдиясының заңдық бақылаушыларды сертификаттау бағдарламасы 1968 жылы Нью-Йоркте Колумбия университетіндегі наразылықтарға және қала бойынша соғысқа қарсы және азаматтық құқықтарға қатысты демонстрацияларға жауап ретінде құрылды. Сол жылы гильдия студенттері Чикагодағы Демократиялық Ұлттық конвентте жаппай тұтқындалғандарды қорғау үшін ұйымдастырды. NLG заңдық бақылаушыларды сертификаттау бағдарламасы заңдық бақылаушылардан оқу курсын өтуді талап етеді және адамдарға өздерінің саяси көзқарастарын конституцияға қайшы кедергілерсіз немесе полицияның араласуысыз және қылмыстық сот жүйесінен мүмкіндігінше аз зардап шекпей толыққанды білдіруге мүмкіндік беретін, жан-жақты құқықтық қолдау жүйесінің бір бөлігі болып табылады. Заңдық бақылаушыларды Ұлттық заңгерлер гильдиясының адвокаттары оқытып, басшылыққа алады. Заңдық бақылаушылардың болуы демонстрация кезінде құқық қорғау органдарының конституцияға қайшы әрекеттерін болдырмауға көмектеседі. NLG Халықаралық адвокаттар бюросымен, Гаитидегі Әділет және демократия институтымен және Халықаралық демократиялық заңгерлер қауымдастығымен бірлесіп жұмыс істеді, 2018 жылғы мамыр айында Гаитидегі Мамыр күні өткен наразылықтар кезінде заңдық бақылаушыларды алғаш рет пайдаланды. Басқа елдерде заңдық бақылаушылар «Либерти» (Ұлыбритания), «Жасыл және қара крест» (Ұлыбритания), «Шотландиялық қоғамдық және белсенділердің құқықтық жобасы» (SCALP) (Шотландия) және басқа да ұйымдармен байланысты. Австралияда 1970 жылдары дін қызметкерлері Вьетнам соғысына қарсы өткен үлкен Мораторий жүрістерінде заңдық бақылаушылар рөлін атқарды. 2000 жылдың қыркүйегінде Пт'чанг зорлық-зомбылықсыз қоғамдық қауіпсіздік тобы Мельбурндағы Дүниежүзілік экономикалық форумға қарсы S11 наразылығына үлкен заңдық бақылаушылар тобын ұйымдастырды. Он жыл өткен соң, «Оккупай» қозғалысы кезінде Мельбурн қаласының барлық жеріндегі іс-шараларды бақылайтын, кейін «Мельбурн белсенділерінің құқықтық қолдауы» деп аталған, заңдық бақылаушылар тобы құрылды. Сиднейде 2001 жылдың сәуір айында Сидней технология университетінің Қоғамдық құқық орталығында орналасқан және кейін «Адам құқықтарын бақылаушылар» деп аталған Заңдық бақылаушылар жобасы құрылды. Бұл топ 2009 жылы Сидней Copwatch болып қайта құрылды. Amnesty International сияқты адам құқықтары ұйымдары кейде заңдық бақылаушылармен ұқсас рөл атқаратын адам құқықтары бақылаушыларын жібереді.
It is thought that the concept of using legal observers first emerged during protests in the 1930s in the East End of London, where police agents provocateur were used during protests by the British Union of Fascists (BUF). There were large counter protests and it was alleged that the police sided with the BUF. Another case of legal observing was that carried out by the Black Panthers in the United States. Legal observers were used by Liberty (then known as the National Council for Civil Liberties) in Wapping, London, during the mid 1980s. The Wapping demonstration was in response to large protests by labour unions against the industrial relations policies of media magnate Rupert Murdoch. In the United States, the National Lawyers Guild (NLG) holds registered trademarks for the words "legal observer" alone, as well as the words "legal observer" on a green background. The National Lawyers Guild Legal Observer certification program was established in 1968 in New York City in response to protests at Columbia University and citywide antiwar and civil rights demonstrations. That same year, guild students organized for the defense of people swept up in mass arrests at the Democratic National Convention in Chicago. The NLG Legal Observer certification program requires legal observers to take a training course and is part of a comprehensive system of legal support designed to enable people to express their political views as fully as possible without unconstitutional disruption or interference by the police and with the fewest possible consequences from the criminal justice system. Legal observers are trained and directed by National Lawyer Guild attorneys. The presence of legal observers may serve as a deterrent to unconstitutional behavior by law enforcement during a demonstration. NLG worked with the Bureau des Avocats Internationaux, the Institute for Justice & Democracy in Haiti, and the International Association of Democratic Lawyers to debut legal observers in Haiti during May Day protests of 2018. In other countries, legal observers are associated with such groups as Liberty (UK), Green and Black Cross (UK), the Scottish Community & Activist Legal Project (SCALP) (Scotland), and others. In Australia in the 1970s, priests acted as legal observers during the large Moratorium Marches against the Vietnam War. In September 2000, Pt'chang Nonviolent Community Safety Group organised a large legal observer team for the S11 protest against the World Economic Forum in Melbourne. A decade later, during the Occupy movement, an ongoing group of legal observer teams was established, that would go on to be called Melbourne Activist Legal Support, observing actions throughout Melbourne. In Sydney, the Legal Observers Project, formally based at the Community Law Centre at the University of Technology, Sydney, and renamed Human Rights Monitors, was established in April 2001. This group reformed as Sydney Copwatch in 2009. Human rights organizations such as Amnesty International sometimes dispatch human rights observers who serve similar roles to legal observers.