Кіріспе

Мулликен заряды Мулликен популяциялық талдаудан туындайды және есептеу химиясы әдістерімен жүргізілген есептеулерден, әсіресе атомдық орбитальдардың сызықтық комбинациясына негізделген молекулалық орбиталь әдісімен жүргізілген есептеулерден алынған ішінара атомдық зарядтарды бағалау құралын ұсынады. Олар сызықтық регрессия (QSAR) процедураларында жиі қолданылатын айнымалы шамалар болып табылады. Бұл әдісті Роберт С. Мулликен әзірлеген, содан бері әдіс оның атымен аталады. Егер молекулалық орбитальдағы базалық функциялардың коэффициенттері i-ші молекулалық орбитальдағы μ-шы базалық функция үшін Cμi болса, тығыздық матрицасының элементтері:

жабық қабық жүйесі үшін, онда әрбір молекулалық орбиталь екі электронмен толған. Популяциялық матрицаның элементтері мынадай:

мұндағы S – базалық функциялардың жабысу матрицасы. S матрицасының барлық элементтерінің қосындысы – орбиталь үшін жалпы орбитальдік көбейтінді. Жалпы орбитальдік көбейтінділердің қосындысы N – электрондардың жалпы санына тең. Мулликен популяциясы берілген А атомына электрондық зарядты тағайындайды, бұл жалпы атомдық популяция деп аталады: А атомына жататын барлық орбитальдар бойынша қосынды ретінде. Заряд, , оқшауланған еркін атомдағы электрондар санынан (атомдық номер Z) және жалпы атомдық популяцияның айырмасы ретінде анықталады:

Диагоналдық емес терминдер

Бұл тәсілдің бір мәселесі – екі негізгі функция арасында диагональдан тыс мүшелердің тең бөлінуі. Бұл молекулаларда зарядтың бөлінуінің шамадан тыс болуына алып келеді. Түзетілген Мюлликен популяциялық талдауында, бұл мәселені сәйкес орбиталық популяциялар арасындағы жабысу популяцияларын және соңғыларының арақатынасын бөлу арқылы азайтуға болады. Бұл таңдау, әлі де кездейсоқ болғанымен, бөлінуді сәйкес атомдар арасындағы электронегативтілік айырмашылығымен байланыстырады.

III анықтама

Тағы бір мәселе – Мулликен зарядтары базалық жиынтықтың таңдалуына өте сезімтал. Принцип бойынша, молекуланың толық базалық жиынтығын бір атомға көптеген функцияларды орналастыру арқылы құруға болады. Мулликен әдісінде барлық электрондар осы атомға тағайындалады. Осылайша, әдістің толық базалық жиынтыққа қатысты шегі жоқ, себебі нақты мәні шекке қалай жуықтасуға байланысты. Бұл зарядтардың дұрыс анықталмағанын білдіреді, өйткені нақты жауап жоқ. Соның салдарынан, зарядтардың базалық жиынтыққа қарай конвергенциясы болмайды және әртүрлі базалық жиынтықтар отбасылары мүлдем басқа нәтижелер бере алады. Бұл мәселелерді атомдық зарядтарды есептеудің қазіргі заманғы әдістерімен, мысалы, тығыздықтан туындаған электростатикалық және химиялық (DDEC) талдау, электростатикалық потенциал талдау және табиғи популяция талдау арқылы шешуге болады.