1991 жылға дейінгі Үнді экономикасының өсу қарқыны және "Һинду өсу деңгейі" тұжырымы
Hindu rate of growth
Үнді экономикасының 1991 жылға дейінгі өсу қарқыны ("үнділік өсім деңгейі"). 1950-80жж 4% орташа көрсеткіш, либералдау сыншылары, жоспарлы экономика мәселелері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1991 жылғы экономикалық реформаларға дейін Үндістан экономикасының төмен жылдық өсу қарқыны.
Low annual growth rate of the Indian economy before the economic reforms of 1991
"Үнді қарқыны" термині 1978 жылы үнді экономисі Радж Кришна қолданған. Бұл термин 1991 жылғы экономикалық реформаларға дейінгі Үндістан экономикасының жылдық өсу қарқынын көрсетеді, ол 1950-ші жылдардан 1980-ші жылдарға дейін шамамен 4% құрады. Либерализацияны жақтаушылар осы терминді жиі пайдаланады. Дегенмен, қазіргі неолиберал экономистер бұл терминге сынды, олар төмен өсу қарқынының себебі сәтсіз бесжылдық жоспарлар мен экономикалық басқарудағы қателіктер деп санайды. Әлемдік экономистердің көпшілігі 1990-шы жылдардан кейінгі экономикалық жүйені "Дирижизм" деп сипаттайды. Дирижистік саясаттарға индикативті жоспарлау, мемлекеттік инвестицияларға бағыт беру және нарықтық құралдарды (салықтар мен субсидияларды) қолданып, мемлекеттік экономикалық мақсаттарға жетуге ынталандыру кіреді. Сегізінші бесжылдық жоспар (1992–1997) орталық жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға өтуді индикативті жоспарлау арқылы басқаруға бағытталған. Үндістан бейтараптық қозғалысының жетекшісі болды және Суық соғыс кезінде бейтараптық саясатты ұстанды. Осының салдарынан, АҚШ және басқа Батыс елдерінен Батысқа жақын елдерге қарағанда аз көмек алды. Неолиберализмді сынаған экономистер бұл терминді елдің өсу қарқынына әсер ететін күрделі экономикалық, саяси және әлеуметтік факторларды жөнге келтіріп, ЖІӨ өсу қарқынын "жетістік" өлшемі ретінде пайдалануды сынға алды. Жақындағы зерттеулер Үндістанның өсу қарқыны 1980-ші жылдары Индира Ганди кезінде экономикалық реформаларға байланысты жоғарылауға бастағанын көрсетті, 1981–1991 жылдары орташа өсу қарқыны 5,8% құрады. 2023 жылдың наурыз айында Рагхурам Раджан соңғы кездегі өсу қарқыны Үндістанның бұрынғы "Үнді қарқынына" қауіпті жақын екенін айтты. Кейінгі либералды экономистер бұл байланысты жоққа шығарып, оның орнына бұл көрсеткішті Үндістан үкіметінің протекционистік және араласушы саясатына байланыстырады, ал емес кез келген дінге немесе діннің белгілі бір өкілдерінің көзқарастарына. Сәйкесінше, кейбір неолиберал жазушылар "Нехру қарқыны" терминін қолданады.
The term "Hindu rate of growth" was coined by the Indian economist Raj Krishna in 1978. It refers to the annual growth rate of India's economy before the economic reforms of 1991, which averaged 4% from the 1950s to the 1980s. Advocates of liberalisation often use this term. However, modern neoliberal economists criticise the term, as they believe that the low growth rate was caused by the failed five year plan model and economic mismanagement. Many economists worldwide characterise the economic system after the 1990s as Dirigisme. Dirigiste policies often include indicative planning, state directed investment, and the use of market instruments (taxes and subsidies) to incentivize market entities to fulfill state economic objectives. Eighth Five Year Plan (1992 1997) was for managing the transition from a centrally planned economy to market led economy through indicative planning. India was a leader in the non aligned movement and sought to maintain a neutral stance during the Cold War. As a result, it did not receive the same level of aid from the US and other Western countries as countries that were more closely aligned with the West. Economists critical of neoliberalism criticised the term as oversimplifying the complex economic, political, and social factors that contribute to a country's rate of growth, as well as the use of GDP Growth Rate as a metric for "progress". Recent research has shown that India's growth rate had begun to attain higher growth since Indira Gandhi's time in 1980s due to economic reforms, with average growth rate of 5.8% in 1981 to 1991. In March 2023, Raghuram Rajan said that the growth rate in recent times was dangerously close to India's old Hindu rate of growth. Later liberal economists reject this connection and instead attribute the rate to the Indian government's protectionist and interventionist policies, rather than to a specific religion or to the attitude of some of the adherents of a particular religion. Accordingly, some neoliberal writers instead use the term "Nehruvian rate of growth".
Мерзім
Индуизмді экономикалық өсіммен байланыстырудың алғашқы мысалы 1973 жылғы ақпан айында Б. П. Р. Витал жасады, ол Нажин Янупи деген псевдониммен Үндістанның жан басына шаққандағы өсім деңгейі туралы жазды: «Өмірге индуистік көзқарас осы шекте ғана сақталады». Бұл терминді ресми түрде үнді экономисі Радж Кришна енгізді. Ол Үндістанның, халқының көп бөлігі индуистерден тұратын, төмен өсім деңгейінің басқа Азия елдерінен, әсіресе жаңадан тәуелсіздік алған Шығыс Азияның «жолбарыстарынан» жоғары өсім деңгейімен қатысты үлкен контраст құратындығын көрсетеді. Роберт Макнамара тарапынан танымал болған бұл терминдің мағынасы сыни тұрғысынан қолданылды және индуистік көзқарастың тағдырға мойынұсыну және қанағатқа толу сипаттарымен байланысты еді.
The first time Hinduism was equated with economic growth was in February 1973, by B. P. R. Vithal, who wrote under a pseudonym, Najin Yanupi about India’s per capita growth rates: “This is the range within which alone the Hindu view of life will hold." The term was formally coined by Indian economist Raj Krishna. It suggests that the low growth rate of India, a country with mostly Hindu population was in a sharp contrast to high growth rates in other Asian countries, especially the East Asian Tigers, which were also newly independent. This meaning of the term, popularised by Robert McNamara, was used disparagingly and has connotations that refer to the supposed Hindu outlook of fatalism and contentedness.
Тәуелсіздік алғаннан кейінгі Үндістанның экономикалық жүйесі
Үндістан ешқашан да сөздің толық мағынасында социалистік ел болған емес. 1947 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін Үндістан социализм пен капитализм элементтерін қамтитын аралас экономикалық модельді қабылдады. Бұл, елдің шетелдік капитал мен импортқа тәуелділігін азайту және қарқынды индустрияландыру мен экономикалық дамуға қол жеткізудің жолы ретінде қарастырылды. "Дирижистік модель" деп белгілі болған бұл тәсіл, банк, сақтандыру және ауыр индустрия сияқты маңызды салаларды мемлекеттік бақылауға алуды, сондай-ақ импортты алмастыру және өзін-өзі қамтамасыз етуді ілгерілетуді қамтыды. Үндістан 1990-шы жылдары дирижистік экономикалық даму моделінен бас тартып, неолиберализм деп аталатын, нарыққа бағдарланған жаңа тәсілді қабылдады. Бұл ауысуға әлемдік экономикадағы кең ауқымды өзгерістер, оның ішінде КСРО-ның тарауы және жаһанданудың күшеюі себеп болды. Бұған қоса, 1991 жылғы төлемдер балансы дағдарысы кезінде Үндістанның ХВҚ-дан алған қарызы экономикалық реформаларды жүзеге асыру шартымен берілді. Бұл реформалар либерализацияны, дерегуляцияны және жекешелендіруді қамтыды.
India has never been a socialist country in the strict sense of the term. After independence in 1947, India adopted a mixed economy model, with elements of both socialism and capitalism. It was seen as a way to achieve rapid industrialization and economic development, and to reduce the country's dependence on foreign capital and imports. This approach, known as the "dirgitse model," involved state control of key industries, such as banking, insurance, and heavy industry, and the promotion of import substitution and self reliance. India moved away from its dirigiste model of economic development in the 1990s adopting a more market oriented approach, known as neoliberalism. This transition was spurred by wider shifts in the global economy, including the dissolution of the Soviet Union and the rise of globalisation. Additionally, during the 1991 Balance of Payments crisis, India's acceptance of an IMF loan came with the stipulation that it implement economic reforms. These reforms encompassed liberalisation, deregulation, and privatisation.
Үндістанның баяу өсуінің басқа себептері
Соғыс: 1947 жылы Британдық Үндістанның бөлінуі елеулі экономикалық бұзылыстарға алып келді. Сонымен қатар, Үндістан осы кезеңде бірнеше соғысқа қатысты, ең бастысы 1962 жылы Қытаймен, ал 1947, 1965 және 1971 жылдары Пәкістанмен. Бұл қақтығыстар елдің қаржылық ресурстарын сарқып, қорғанысқа жұмсалатын қаражат қолда бар ресурстардың үлкен бөлігін жұмсады. Экономикалық өсім 1980 жылдары 1991 жылғы экономикалық дағдарысқа дейін жақсарды. Құрғақшылық: Үндістан 1960 жылдары ауыр құрғақшылыққа тап болды, нәтижесінде елдің бірнеше аймағында ашаршылық орын алды. Ауыл шаруашылығы саласы ерекше зардап шекті, бұл азық-түлік тапшылығына және шетелдік резервтерді сарқып жіберген астық импорттау қажеттілігіне әкелді. Мұнай бағасының өсуі: 1973 жылғы жаһандық мұнай дағдарысы отын бағасын айтарлықтай өсірді. Импорттық мұнайға үлкен тәуелділікте болған Үндістан экономикалық қиындыққа тап болды, бұл өндіріс және тасымалдау құнының өсуіне, инфляцияға және экономикалық белсенділіктің баяулауына әкелді. Әлемдік экономикалық жағдайлар: Бреттон Вудс жүйесінің күйреуі және одан кейінгі жаһандық қаржы жүйесіндегі тұрақсыздық Үндістан экономикасына жанама әсер етіп, оның сауда және инвестиция ағындарына әсер етті.
War: The partition of British India in 1947 led to significant economic disruption. Moreover, India was involved in several wars during this period, notably with China in 1962 and with Pakistan in 1947, 1965, and 1971. These conflicts strained the country's financial resources, as defense spending took a large share of the available resources. Economic growth improved in 1980s until the 1991 Economic Crisis. Droughts: India faced severe droughts in the 1960s, which resulted in famine conditions in several parts of the country. The agricultural sector was particularly hard hit, leading to food shortages and a need for massive grain imports, which drained foreign reserves. Oil Price Shock: The global oil crisis of 1973 caused a significant increase in fuel prices. India, being heavily reliant on imported oil, faced economic strain, which led to increased costs of production and transportation, contributing to inflation and slowing down economic activity. Global Economic Conditions: The Bretton Woods system collapse and the subsequent instability in the global financial system also had an indirect impact on India's economy, affecting its trade and investment flows.