Кіріспе

TOC
Көп әйелді момон фундаменталистік шіркеуі

Апостольдық Біріккен Бауырлар (AUB) – көп әйелділікке ден қоятын момон фундаменталистік тобы. AUB Мексикада кем дегенде 1990 жылдан бері ғибадатханаға, 1980 жылдардың басынан бастап Юта штатында үйге және АҚШ-тың Вайоминг, Аризона және Монтана штаттарындағы мүшелерін орналастыру үшін бірнеше ғибадатханаға ие. Мүшелері көбінесе "Апостольдық Біріккен Бауырлар" деген атауды қолданбайды, оның орнына "Жұмыс", "Құрылыс" немесе "Топ" деп атайды. Сырттан қарағандар оны "Allred тобы" деп те атайды, себебі оның екі президенті соңғы атымен ортақ болған. AUB мүшелері өз ұйымын "шіркеу" деп атамайды және басқа момон фундаменталистік топтардың көбінен айырмашылығы, Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиетті шіркеуін (LDS Church) заңды, бірақ адасқан және әлсіреген құдайлық институт деп санайды. Дінтану ғалымы Дж. Гордон Мелтон бұл топты "Фундаменталистік қозғалыстың көбірек либералды тармағы" деп сипаттады, себебі топ ұрықтандырудың қатаң мақсатынан басқа жыныстық қатынасқа рұқсат береді. 2010 жылы көрсетілген "Sister Wives" реалити-шоуы арқылы бұл топ Голливудтың назарына ілікті. AUB 2009 жылдың тамызында Юта штатының бас прокурорының "Полигамия жөніндегі нұсқаулық" кітабына өздерінің сенімдері мен тәжірибелері туралы егжей-тегжейлі сипаттама берді, ол кейіннен 2011 жылы қайта қарастырылды. Бұл кітапша құқық қорғау органдары мен осы сияқты топтармен жұмыс істейтін әлеуметтік көмек агенттеріне көмектесу үшін қолданылады. AUB Ағайындылар шіркеулері және Апостолдық Пятидесятниктер сияқты басқа да ұқсас аттармен аталған топтармен байланысты емес.

Тарих

AUB-ның билік туралы талаптары Джон Викершам Вулли, Лорин Кальвин Вулли және басқалардың 1886 жылғы қыркүйекте ЛДС шіркеуінің президенті Джон Тейлор, Вуллилер және басқалар арасындағы кездесу туралы айтқандарына негізделген. Кездесуге дейін Тейлор Иса Мәсіхпен және шіркеудің қайтыс болған негізін қалаушысы Жозеф Смитпен кездесіп, көп әйел алуды тоқтатпауға, оны LDS шіркеуінен бөлек топ арқылы сақтап қалуға бұйрық беретін аян алған деген сөз бар. Ертесі күні Вуллилер, сондай-ақ Тейлордың кеңесшісі Джордж К. Кэннон және басқалар «принципті» сақтап қалу үшін бөлінді, олардың ішінде неке қию рәсімдерін өткізуге және осы билікті беруге жеткілікті діни билігі бар еді. AUB мүшелері өз тарихын Жозеф Смитпен және оның қабылдаған нанымдарымен, орнатқан дәстүрлерімен байланыстырады. Олар LDS шіркеуінің ілімдер мен рәсімдерге қабылдамас өзгерістер енгізгенін санайды. AUB мүшелері оларға алғаш берілген түрінде сақтап, Құдайдың барлық заңдарын орындауды өздерінің міндеті деп есептейді. LDS шіркеуі өзгертіп немесе тастаған әрбір ілім мен дәстүр AUB арқылы жалғастырылады. 1950 жылға дейін мормон фундаменталистері көбінесе бір топ болды, бірақ 1951 жылы Джозеф В. Муссердің Рулон С. Оллредті тағайындауымен, ол сол кезде фундаменталистерге жетекшілік етіп тұрған, Аризона штатының Колорадо-Сити қаласындағы (бұрынғы Шорт-Крик) фундаменталистер алыстады. Бірнеше жылдан кейін олар өз тобын құрды, ол қазір FLDS шіркеуі болып табылады. 1977 жылдың 10 мамырында Ренна Чайноуеттің Эрвил ЛеБаронның басшылығымен Рулон С. Оллредті атқан оқиғасы AUB-ны назарға алды. Оллредтің орнын 2005 жылдың ақпанында қайтыс болған ағасы Оуэн А. Оллред басты, ал оның орнын тағайындалған мұрагері Дж. ЛаМойн Дженсон басты. Дженсон 2014 жылдың қыркүйегінде ішек рагымен күрескеннен кейін қайтыс болды, оның орнын тағайындалған Линн А. Томпсон басты. 2016–2017 жылдары Монтана штатының Пайнсдейл қаласындағы AUB мүшелерінің бір бөлігі негізгі AUB-дан бөлініп, өздерінің жиналыстарын өткізетін жеке топ құрды; бөлінген топ (өзін «Екінші бөлімше» деп атады) Томпсонның басшылығына қарсылық білдірді], оған зорлық-зомбылық жасады деп айыпталды. Алайда, диссиденттік топ пен негізгі фракция 129 оқушысы бар жеке Пайнс академиясын, сондай-ақ жергілікті билікті бірлесіп басқаруын жалғастырды. Линн Томпсон 2021 жылдың 5 қазанында қайтыс болды.

Сын-пікірлер мен даулар

Род Уильямс, Уотергейтке қатысы бар құпия қызмет агенті және AUB-ның бұрынғы мүшесі, Вирджиния Хилл ісіндегі куәліктерінде, Оуэн Оллредтің бұған қатысты мәлімдемесін жоққа шығара отырып, Оллредтің тапсырысымен Сиэтл ғибадатханасынан LDS шіркеуінің ғибадатханалық рәсімдерінің көшірмелерін ұрлағанын айтты. Бір бұрынғы мүше, адвокат Джон Льюэллиннің сөзіне қарағанда, "AUB мүшелерінің көп әйелі жақын маңдағы Гамильтон қаласына жалғыз ана ретінде әлеуметтік жәрдемақы алуға жіберіледі. Ақпарат берушілердің хабарлауынша, әлеуметтік жәрдемақы чектары көбінесе дін қызметкерлерінің басшыларына тікелей тапсырылады". 2014 жылы Линн А. Томпсон AUB басшылығына келгеннен кейін, ол 12 жасар қызы Розмари Уильямстың денесіне тиіп, қолынан ұстады деген айып тағылды, содан кейін оның екі қызы да оның оларды жыныстық тұрғыдан зәбірлегенін мәлімдеді. AUB-дегі бір тұлға Томпсонның ондықтан және басқа шіркеу қаражатынан 500 000 долларға дейін ұрлағанын, сондай-ақ шіркеудің ресми шоттарын жеке шығыстар үшін пайдаланғанын айтты. Аудит Томпсонның AUB басшысы болғанға дейін қаражатты ұрлағанын растады. 2019 жылдың наурызында Монтана штатының Пинсдейл қаласындағы шіркеу мектебі – Пинсдейл академиясы мұғалімдерден Томпсонды қолдауды талап етті, әйтпесе олар жұмыстан босатылды.