Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Діни топ; соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысының бөлігі.
Religious group; part of the Latter Day Saint movement
Мормондар өздерінің ілімі мен тарихынан туындайтын мықты қауымдық сезімді дамытты. 19-шы ғасырда мормондық діннің ерекшелігін анықтаған доктриналық мәселелердің бірі – көп әйел алу, яғни діни полигамия болды. 1852 жылдан бастап, ЛДС шіркеуі бұл практиканы тыйым салған 1904 жылға дейін, Бригам Янгпен Юта аймағына келген көптеген мормондар полигамияны ашық түрде қолданды. Мормондар өз шіркеулерінде қызмет етуге көп уақыт пен ресурстар жұмсайды. ЛДС шіркеуінің жас және зейнеткер мүшелері арасында кең таралған практика – толық уақытты миссионерлік қызметке бару. Мормондардың денсаулық ережелері алкогольдік ішімдіктерге, темекіге, шайға, кофеге және құнарлылық тудыратын заттарға тыйым салады. Олар отбасылық құндылықтарды жоғары қояды және ұрпақтармен, туыстармен тығыз байланыста болады, бұл олардың отбасылар өлімнен кейін де бірігіп қалуы мүмкін деген сенімін көрсетеді. Сондай-ақ, олардың қатаң тазалық заңы бар, ол гетеросексуалды некеден тыс жыныстық қатынастардан бас тартуды және некеде адал болуды талап етеді. Мормондар өздерін христиандар деп жариялайды, бірақ кейбір мормон емес адамдар мормондарды христиандар деп санамайды, себебі олардың кейбір сенімдері Никей христиандығынан өзгеше. Мормондар Иса Мәсіхтің шіркеуі Жозеф Смит арқылы қайта жаңғырылғанына және оны тірі пайғамбарлар мен апостолдар басқарады деп сенеді. Мормондар Киелі кітапқа және Мормон кітабы сияқты басқа да қасиетті кітаптарға сенеді. Олар космологияға ерекше көзқарас танытады және барлық адамдардың Құдайдың рухани балалары екеніне сенеді. Мормондар Құдайға оралу үшін Иса Мәсіхтің үлгісін ұстанған, тәубе еткен және крещение сияқты қасиетті рәсімдер арқылы оның құрбандығын қабылдануы керек деп санайды. 19-шы ғасырда мормон дінін қабылдағандар белгілі бір географиялық орталықта жиналатын, бірақ бұл тенденция 1920-1930 жылдары азайып, өзгере бастады. Мормон мәдениетінің орталығы Юта штатында орналасқан, ал Солтүстік Америкада ең көп мормондар тұрады, бірақ мормондардың шамамен 60% АҚШ-тан тыс жерлерде өмір сүреді. 2021 жылдың 31 желтоқсанына қарай ЛДС шіркеуі 16 805 400 мүшесі бар екенін хабарлады.
Mormons have developed a strong sense of community that stems from their doctrine and history. One of the central doctrinal issues that defined Mormonism in the 19th century was the practice of plural marriage, a form of religious polygamy. From 1852 until 1904, when the LDS Church banned the practice, many Mormons who had followed Brigham Young to the Utah Territory openly practiced polygamy. Mormons dedicate significant time and resources to serving in their churches. A prominent practice among young and retired members of the LDS Church is to serve a full time proselytizing mission. Mormons have a health code that eschews alcoholic beverages, tobacco, tea, coffee, and addictive substances. They tend to be very family oriented and have strong connections across generations and with extended family, reflecting their belief that families can be sealed together beyond death. They also have a strict law of chastity, requiring abstention from sexual relations outside heterosexual marriage and fidelity within marriage. Mormons self identify as Christian, but some non Mormons consider Mormons non Christian because some of their beliefs differ from those of Nicene Christianity. Mormons believe that Christ's church was restored through Joseph Smith and is guided by living prophets and apostles. Mormons believe in the Bible and other books of scripture, such as the Book of Mormon. They have a unique view of cosmology and believe that all people are literal spirit children of God. Mormons believe that returning to God requires following the example of Jesus Christ and accepting his atonement through repentance and ordinances such as baptism. During the 19th century, Mormon converts tended to gather in a central geographic location, a trend that reversed somewhat in the 1920s and 1930s. The center of Mormon cultural influence is in Utah, and North America has more Mormons than any other continent, although about 60% of Mormons live outside the United States. As of December 31, 2021, the LDS Church reported a membership of 16,805,400.
Терминология
Шіркеудің өзі ұнататын терминология уақыт өте келе өзгерді. Әртүрлі кезеңдерде шіркеу «мормон» терминін қабылдап, ортақ сенім дәстүріндегі басқа секталардың «мормон» деп аталуы дұрыс емес екенін мәлімдеді. «Мормон» сөзі бастапқыда Мормон кітабын қасиетті кітап ретінде қабылдайтын кез келген адамды сипаттау үшін қолданылған. «Мормонит» және «мормон» терминдері бастапқыда сенімге жат адамдар, шіркеу мүшелері және кейде шіркеу басшылары қолданған сипаттамалық терминдер еді. Кейін «мормон» термині кейде қарапайымдықпен немесе кемсіту ниетімен қолданылған; мұндай қолдану 1838 жылғы Мормон соғысы кезінде пайда болған болуы мүмкін, бірақ шіркеу мүшелері мен басшылары, шіркеу тарихшысы Мэтью Боуманның сөзінше, «бұл терминді қабылдады», ал 1800 жылдардың соңына қарай ол кеңінен қолданысқа енді. LDS шіркеуі 1982 жылы, Солт-Лейк-Сити Олимпиадасына дейін 2001 жылы, 2011 жылы Мормон кітабы Бродвейде қойылғаннан кейін және тағы 2018 жылы «мормон» немесе «LDS» терминдерін пайдаланудың орнына шіркеудің толық атын қолдануға шақыру үшін күш-жігер жұмсады. Шіркеу тарихшысы Боуманның айтуынша, «қайта жаңғырту» термині «алғашқы христиан діні ескірген, ал мормондар ғана нағыз христиандықты ұстанады» деген идеяны білдіреді. Басқа секталар, соның ішінде Бригамдық дәстүрдің бірнеше фундаменталистік тармақтары «мормон» терминін қабылдайды.
The terminology preferred by the church itself has varied over time. At various points, the church has embraced the term Mormon and stated that other sects within the shared faith tradition should not be called Mormon. The word Mormon was initially coined to describe any person who believes in the Book of Mormon as a scripture volume. Mormonite and Mormon were originally descriptive terms used both by outsiders to the faith, church members, and occasionally church leaders. The term Mormon later was sometimes used derogatorily; such use may have developed during the 1838 Mormon War, although church members and leaders "embraced the term", according to church historian Matthew Bowman, and by the end of the 1800s it was broadly used. The LDS Church has made efforts, including in 1982, in 2001 prior to the Salt Lake City Olympics, in 2011 after The Book of Mormon appeared on Broadway, and again in 2018, to encourage the use of the church's full name, rather than the terms Mormon or LDS. According to church historian Bowman, 'the term "restored" refers to the idea that the original Christian religion is obsolete, and Mormons alone are practicing true Christianity.' Other sects, including several fundamentalist branches of the Brighamite tradition, embrace the term Mormon.
Тарих
Мормондардың тарихы оларды мықты бірлік пен ортақтық сезіміне ие халыққа айналдырды. Бастапқыда мормондар "Сион" деп аталатын, адалдардың утопиялық қоғамын құруға тырысты. Мормон тарихын үш негізгі кезеңге бөлуге болады: 1) Жозеф Смит тірі болған ерте кезең, 2) Бригам Янг және оның ізбасарлары басшылығымен өткен "пионерлік дәуір", және 3) 20-шы ғасырдың басында басталган қазіргі заман. Алғашқы кезеңде Смит, жаңа мүміншілер жинала алатын "Сион" қаласын салуға тырысты. Пионерлік дәуірде Сион Юта штатында "ауылдар ландшафтына" айналды. Қазіргі кезде Сион әлі де бір идеал болып табылады, бірақ мормондар енді орталық географиялық жерде емес, өздерінің жекелеген қауымдарында жиналады.
The history of the Mormons has shaped them into a people with a strong sense of unity and commonality. From the start, Mormons have tried to establish what they call "Zion", a utopian society of the righteous. Mormon history can be divided into three broad periods: (1) the early history during the lifetime of Joseph Smith, (2) a "pioneer era" under the leadership of Brigham Young and his successors, and (3) a modern era beginning around the turn of the 20th century. In the first period, Smith attempted to build a city called Zion, where converts could gather. Zion became a "landscape of villages" in Utah during the pioneer era. In modern times, Zion is still an ideal, though Mormons gather together in their individual congregations rather than in a central geographic location.
Басталуы
Мормон қозғалысы 1830 жылдың наурыз айында Мормон кітабын жариялаумен басталды, Смит бұл ежелгі пайғамбар-тарихшы Мормон жазған ежелгі американдық өркениеттің діни тарихын қамтитын алтын тақташалардың аудармасы екенін мәлімдеді. Смит періште оны Құмора төбесіндегі алтын тақташаларға бағыттап бергенін айтты. 1830 жылдың 6 сәуірінде Смит Мәсіх шіркеуін құрды. 1832 жылы Смит 1820 жылдардың басында Нью-Йорк штатында тұрғанда көрген көрінісі туралы айтты. Кейбір мормондар бұл көріністі Иса Мәсіхтің дүниеге келуі, қызметі және қайта тірілуінен кейінгі адамзат тарихындағы ең маңызды оқиға деп санады. Алғашқы шіркеу Смит миссионерлерді уағыз таратуға жіберген кезде батысқа қарай өсті. 1831 жылы шіркеу Киртлендке (Огайо штаты) көшіп келді, онда миссионерлер көптеген жаңа мүшелерді тартты. Смит Миссури штатының Джексон округінде бекініс құрып, сонда Сион қаласын (немесе Жаңа Иерусалимді) салуды жоспарлады. 1833 жылы Миссури қоныс аударушылары мормондардың жылдам өсуінен алаңдап, оларды Джексон округінен жақын маңдағы Клей округіне, жергілікті тұрғындар оларды жақсы қабылдаған жерге қуғынға салды. Смит жерді қайтару үшін «Сион лагері» деп аталған миссияға жетекшілік еткеннен кейін, Огайо штатының Лейк округінде Киртленд ғибадатханасын салуға кірісті, онда шіркеу гүлденді. Кейіннен 1836 жылы Миссури мормондары Клей округінен кетуді сұрағанда, болашақта Калдвелл округі болатын жерді сатып алды. 1838 жылы шіркеу ұйымдастырған банкқа қарсы науқан сәтсіз аяқталғаннан кейін көптеген адамдар шіркеуден шығып кетті, соның салдарынан Киртленд дәуірі аяқталды, ал Смит Миссури штатының Фар-Уэст қаласында қалған шіркеу мүшелерімен қайта бірікті. 1838 жылдың күзінде Миссуридің ескі қоныс аударушыларымен мормондар арасындағы шиеленіс Мормон соғысына ұласты. 27 қазанда Миссури губернаторы мормондарды «жау ретінде қарастыру керек» және оларды жою немесе штаттан қуғынға салу керек деп бұйырды. Қараша мен сәуір аралығында шамамен сегіз мың мормон Иллинойс штатына көшіп келді. 1839 жылы мормондар шағын Комерс қалашығын сатып алып, Миссисипи өзенінің жағасындағы батпақты жерді мелиорациялап, бұл аймақты Науву, Иллинойс деп атады және Науву ғибадатханасын салуға кірісті. Бұл қала шіркеудің жаңа бас штабы мен жиналатын орны болды және Еуропадан көшіп келгендердің есебінен жылдам өсті. Осы уақытта Смит отбасыларды мәңгілікке байланыстыруға арналған ғибадатханалық рәсімдерді, сондай-ақ мәңгілік даму немесе жоғарылау және көп әйелділік туралы ілімдерді енгізді. Смит әйелдерге көмек көрсету үшін «Көмек қоғамы» және болашақтағы теодемократиялық «Құдай Патшалығын» білдіретін «Елу кеңесі» сияқты қызметтік ұйымдар құрды. Смит өзінің алғашқы көрінісі туралы да жариялады, онда оған 14 жасында Әке мен Ұл көрінді. Кейбір мормондар бұл көріністі Иса Мәсіхтің дүниеге келуі, қызметі және қайта тірілуінен кейінгі адамзат тарихындағы ең маңызды оқиға деп санайды. Смит тұтқындалып, 1844 жылдың 27 маусымында Иллинойс штатының Карфаген қаласында ағасы Хайруммен бірге қарақшылардың қолынан қаза тапты. Хайрум Смит логикалық мұрагері болғандықтан, олардың өлімі мұрагерлік дағдарысына әкелді, ал Бригам Янг соңғы күнгі қасиеттілердің көпшілігіне жетекшілік етті. Янг Смитпен жақын байланыста болды және Он екі елшінің кворумының ағасы болды. Соңғы күнгі қасиеттілердің кішігірім топтары басқа көшбасшыларды еріп, соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысының басқа бағыттарын құрды.
The Mormon movement began with the publishing of the Book of Mormon in March 1830, which Smith claimed was a translation of golden plates containing the religious history of an ancient American civilization that the ancient prophet historian Mormon had compiled. Smith stated that an angel had directed him to the golden plates buried in the Hill Cumorah. On April 6, 1830, Smith founded the Church of Christ. In 1832, Smith added an account of a vision he had sometime in the early 1820s while living in Upstate New York. Some Mormons regarded this vision as the most important event in human history after the birth, ministry, and resurrection of Jesus Christ. The early church grew westward as Smith sent missionaries to proselytize. In 1831, the church moved to Kirtland, Ohio, where missionaries had made a large number of converts and Smith began establishing an outpost in Jackson County, Missouri, where he planned to eventually build the city of Zion (or the New Jerusalem). In 1833, Missouri settlers, alarmed by the rapid influx of Mormons, expelled them from Jackson County into the nearby Clay County, where local residents were more welcoming. After Smith led a mission, known as Zion's Camp, to recover the land, he began building Kirtland Temple in Lake County, Ohio, where the church flourished. When the Missouri Mormons were later asked to leave Clay County in 1836, they secured land in what would become Caldwell County. The Kirtland era ended in 1838 after the failure of a church sponsored anti bank caused widespread defections, and Smith regrouped with the remaining church in Far West, Missouri. During the fall of 1838, tensions escalated into the Mormon War with the old Missouri settlers. On October 27, the governor of Missouri ordered that the Mormons "must be treated as enemies" and be exterminated or driven from the state. Between November and April, some eight thousand displaced Mormons migrated east into Illinois. In 1839, the Mormons purchased the small town of Commerce, converted swampland on the banks of the Mississippi River, renamed the area Nauvoo, Illinois, and began constructing the Nauvoo Temple. The city became the church's new headquarters and gathering place, and it grew rapidly, fueled in part by converts immigrating from Europe. Meanwhile, Smith introduced temple ceremonies meant to seal families together for eternity, as well as the doctrines of eternal progression or exaltation and plural marriage. Smith created a service organization for women called the Relief Society and the Council of Fifty, representing a future theodemocratic "Kingdom of God" on the earth. Smith also published the story of his First Vision, in which the Father and the Son appeared to him when he was about 14 years old. This vision would come to be regarded by some Mormons as the most important event in human history after the birth, ministry, and resurrection of Jesus Christ. Smith was arrested, and on June 27, 1844, he and his brother Hyrum were killed by a mob in Carthage, Illinois. Because Hyrum was Smith's logical successor, their deaths caused a succession crisis, and Brigham Young assumed leadership over most Latter Day Saints. Young had been a close associate of Smith's and was the senior apostle of the Quorum of the Twelve. Smaller groups of Latter Day Saints followed other leaders to form other denominations of the Latter Day Saint movement.
Басты кезең
Джозеф Смит қайтыс болғаннан кейін екі жыл бойы мормондар мен Иллинойс штатының тұрғындары арасындағы қақтығыстар күшейді. Соғыстың алдын алу үшін Бригам Янг мормон пионерлерін (Кешірек күндердің қасиеттілерінің көп бөлігін құрайтын) Небраскадағы уақытша қысқы лагерьге, содан кейін (1847 жылдан бастап) Юта аймағына жетектеді. Америкалық қоғамда Сионды құруға қол жеткізе алмағандықтан, мормондар өздерінің сенімдері мен құндылықтарына негізделген оқшауланған қоғамды құруға кірісті. Соңғы он бес жылда мормондар дамытқан ынтымақтастық этикасы, олар таралып, қазіргі Мормон дәлізі деп аталатын үлкен шөлді мекендегенде маңызды рөл атқарды. Жаңа елді мекендерді мормон шіркеуінің билеушілері (жергілікті дін қызметкерлері) басқарды. Мормондар жерді ортақ мүлік ретінде қарастырып, шөлде егіншілікпен айналысуға мүмкіндік беретін ынтымақтастық суару жүйесін құрды. 1849-1852 жылдары мормондар миссионерлік қызметін кеңейтіп, Еуропа, Латын Америкасы және Тынық мұхитының оңтүстігінде бірнеше миссияны құрды. Мормондардың Сионға "жиналуы" күтілді, және Янгтың басшылығымен (1847-77) жетпіс мыңнан астам мормон Америкаға көшіп келді. Көшіп келгендердің көпшілігі Ұлы жазықты өгіздер тартқан арбамен, ал кейінірек келгендері мал-мүлкін кішкентай қол арбалармен тартты. 1860 жылдары жаңа келгендер салынып жатқан жаңа теміржолды пайдалана бастады. 1852 жылы шіркеу басшылары бұрын құпия сақталған көп әйел алу амалын жариялады, ол полигамияның бір түрі болды. Келесі 50 жыл ішінде көптеген мормондар (мормон отбасыларының 20-30 пайызы) діни міндет деп санап, көп әйел алуға келісті, көп әйел алудың саны 1860 жылға қарай ең жоғары деңгейге жетіп, ғасырдың соңына қарай азайды. Көп әйел алудың діни себептерінен басқа, бұл амал экономикалық тұрғыдан да тиімді болды, өйткені көп әйелдердің көпшілігі Ютаға әлеуметтік қолдау көрсетуге ағалары немесе әкелері жоқ жалғыз әйелдер болып келді. 1857 жылы мормондар мен басқа американдықтар арасындағы шиеленіс қайтадан күшейді, негізінен полигамия және Бригам Янгтың Юта аймағындағы теократиялық билігіне қатысты айыптауларға байланысты. 1857 жылы АҚШ президенті Джеймс Бьюкенен Ютаға әскер жіберді, мормондар бұл әрекетті оларға қарсы ашық агрессия деп қабылдады. Миссури және Иллинойс штаттарындағы оқиғалардың қайталануын қауіптенген мормондар өздерін қорғауға дайындалды, егер оларға шабуыл жасалса, өз үйлерін өртеуге дайын болды. 1857-1858 жылдар аралығында салыстырмалы түрде бейбіт Юта соғысы өтті, онда зорлық-зомбылықтың ең көрнекті мысалы Маунтин-Медоус қырғыны болды, онда жергілікті мормондық жасақтың басшылары шиеленіс кезінде Юта арқылы өтіп бара жатқан азаматтық көшпенділерді өлтіруге бұйрық берді. 1858 жылы Янг губернаторлық лауазымынан бас тартты, оның орнына мормон емес Альфред Камминг келді. Дегенмен, ЛДС шіркеуі Юта аймағында саяси биліктің маңызды бөлігін сақтап қалды. 1877 жылы Янг қайтыс болғаннан кейін, оның орнын басқа ЛДС шіркеуінің президенттері басты, олар АҚШ Конгресінің мормон полигамиясын заңсыз ету әрекеттеріне қарсы тұрды. 1878 жылы АҚШ Жоғарғы Соты Рейнольдс пен АҚШ арасындағы істе діни міндет полигамияны практикалауға дұрыс қорғау емес деген шешім шығарды. Көптеген мормон полигамистері жасырын өмір сүрді, кейін Конгресс шіркеу мүлкін тартып ала бастады. Бұл манифест көп әйел алуды жойған жоқ, бірақ 1890 жылдан кейін АҚШ-пен қарым-қатынас жақсарды, нәтижесінде Юта 1896 жылы АҚШ штаты ретінде қабылданды. Манифесттен кейін кейбір мормондар көп әйел алуды жалғастырды, бірақ 1904 жылы шіркеу президенті Джозеф Ф. Смит Конгресс алдында полигамияны жоққа шығарғаннан кейін және шіркеудегі барлық көп әйел алуды тоқтатуға шақыратын "Екінші манифест" жариялағаннан кейін бұл практика тоқтатылды. Соңында шіркеу полигамияны ұстанатын мүшелерін қауымнан шығару саясатын қабылдады және бүгінде осы амалды жалғастырып жүрген "фундаменталистік" топтардан алшақтауға тырысады.
For two years after Joseph Smith's death, conflicts escalated between Mormons and other Illinois residents. To prevent war, Brigham Young led the Mormon pioneers (constituting most of the Latter Day Saints) to a temporary winter quarters in Nebraska and then, eventually (beginning in 1847), to what became the Utah Territory. Having failed to build Zion within the confines of American society, the Mormons began to construct a society in isolation based on their beliefs and values. The cooperative ethic that Mormons had developed over the last decade and a half became important as settlers branched out and colonized a large desert region now known as the Mormon Corridor. Colonizing efforts were seen as religious duties, and the new villages were governed by the Mormon bishops (local lay religious leaders). The Mormons viewed land as a commonwealth, devising and maintaining a cooperative system of irrigation that allowed them to build a farming community in the desert. From 1849 to 1852, the Mormons greatly expanded their missionary efforts, establishing several missions in Europe, Latin America, and the South Pacific. Converts were expected to "gather" to Zion, and during Young's presidency (1847–77), over seventy thousand Mormon converts immigrated to America. Many of these immigrants crossed the Great Plains in wagons drawn by oxen, while some later groups pulled their possessions in small handcarts. During the 1860s, newcomers began using the new railroad that was under construction. In 1852, church leaders publicized the previously secret practice of plural marriage, a form of polygamy. Over the next 50 years, many Mormons (between 20 and 30 percent of Mormon families) entered into plural marriages as a religious duty, with the number of plural marriages reaching a peak around 1860 and then declining through the rest of the century. Besides the doctrinal reasons for plural marriage, the practice made some economic sense, as many of the plural wives were single women who arrived in Utah without brothers or fathers to offer them societal support. By 1857, tensions had again escalated between Mormons and other Americans, primarily due to accusations involving polygamy and the theocratic rule of the Utah Territory by Brigham Young. In 1857, U. S. President James Buchanan sent an army to Utah, which Mormons interpreted as open aggression against them. Fearing a repeat of Missouri and Illinois, the Mormons prepared to defend themselves, determined to torch their own homes if they were invaded. The relatively peaceful Utah War ensued from 1857 to 1858, in which the most notable instance of violence was the Mountain Meadows massacre when leaders of a local Mormon militia ordered the killing of a civilian emigrant party that was traveling through Utah during the escalating tensions. In 1858, Young agreed to step down from his position as governor and was replaced by a non Mormon, Alfred Cumming. Nevertheless, the LDS Church still wielded significant political power in the Utah Territory. At Young's death in 1877, he was followed by other LDS Church presidents, who resisted efforts by the United States Congress to outlaw Mormon polygamous marriages. In 1878, the U. S. Supreme Court ruled in Reynolds v. United States that religious duty was not a suitable defense for practicing polygamy. Many Mormon polygamists went into hiding; later, Congress began seizing church assets. Although this Manifesto did not dissolve existing plural marriages, relations with the United States markedly improved after 1890, such that Utah was admitted as a U. S. state in 1896. After the Manifesto, some Mormons continued to enter into polygamous marriages, but these eventually stopped in 1904 when church president Joseph F. Smith disavowed polygamy before Congress and issued a "Second Manifesto" calling for all plural marriages in the church to cease. Eventually, the church adopted a policy of excommunicating members found practicing polygamy, and today actively seeks to distance itself from "fundamentalist" groups that continue the practice.
Қазіргі заман
ХХ ғасырдың басында мормондар американдық қоғамға қайта интеграциялана бастады. 1929 жылы Мормондық табernacle хоры ұлттық радиода апта сайын өнер көрсетуді бастады, бұл жарнамалық жұмыстың маңызды құралына айналды. Мормондар патриотизм мен еңбекқорлықты қастерледі, американдық діни конфессиялардың арасындағы ең төменгі деңгейден орта тапқа көтерілді. 1920-1930 жылдары мормондар Ютадан көшіп кетуді бастады, бұл үрдіс Ұлы депрессиямен күшейді, себебі мормондар жұмыс табу үшін барлық мүмкіндікті пайдаланды. Мормондардың таралуымен бірге, шіркеу басшылары мормон мәдениетінің біртұтастығын сақтауға көмектесетін бағдарламаларды құрды. Апталық құлшылықтан басқа, мормондар түрлі бағдарламаларға қатысты, мысалы, ізгіліктер қозғалысы, жас қыздар ұйымы, шіркеу ұйымдастырған би кештері, аудандық баскетбол, кемпингтер, қойылымдар, жастар мен колледж студенттеріне арналған діни білім беру курстары. Ұлы депрессия кезінде шіркеу мұқтаж мүшелеріне көмек көрсету үшін әлеуметтік қызмет бағдарламасын бастады, ол кейіннен апат құрбандарына көмек көрсететін гуманитарлық бөлімшеге дейін кеңейді. ХХ ғасырдың соңында мормондар арасында консервативтік бағытты ұстанатын және «ерекше халық» статусын қайтаруға тырысқан қозғалыс пайда болды. 1960-1970 жылдардағы әйелдердің бостандығы және азаматтық құқықтар қозғалысы сияқты өзгерістер болғанымен, мормон басшылары дәстүрлі құндылықтардың ыдырауы, сексуалдық революция, есірткілердің кең таралғаны, моральдық релятивизм және отбасыға зиян келтіретін деп санайтын басқа да күштерден алаңдады. Осыған қарсы тұру үшін мормондар отбасылық өмірге, діни білімге және миссионерлік қызметке ерекше мән берді, соның салдарынан консервативтенді. Нәтижесінде, бүгінгі мормондар 1960 жылдардың басындағыдан американдық қоғаммен азырақ байланысты болуы мүмкін. Джозеф Смит заманынан бері қара нәсілді адамдар мормон қауымдарының мүшелері болғанымен, 1978 жылға дейін қара нәсілді мүшелердің саны аз болды. 1852 жылдан 1978 жылға дейін ЛДС шіркеуі қара африкалық текті еркектердің шіркеудің діни қызметкерлеріне бекітілуіне шектеу қоятын саясатты жүзеге асырды. Шіркеу азаматтық құқықтар қозғалысы кезінде осы саясаты үшін қатты сынға ұшырады, бірақ саясат 1978 жылға дейін күшінде болды, Бразилиядағы аралас нәсілді жамағаттар туралы сұрақтар осы өзгеріске ықпал етті. Жалпы алғанда, мормондар бұл өзгерісті қуанышпен және жеңілдеумен қарсы алды. Қара мүшелердің саны, әсіресе Батыс Африкада, едәуір өсті, онда екі храм салынды. Кейбір қара мормондар «Жаратылыс» тобының мүшелері, бұл шіркеу тарапынан қолдау алатын және діни қызметкерлерге тыйым салуға дейін құрылған қара мүшелердің ұйымы. ЛДС шіркеуі Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қарқынды өсіп, миссионерлерді бүкіл әлемге жіберу арқылы жаһандық ұйымға айналды. Шіркеудің мүше саны 15-20 жыл сайын еселеді, 1996 жылға қарай АҚШ-тан тыс жерде тұратын мормондардың саны АҚШ-тағыдан көп болды. 2012 жылы мормондардың саны 14,8 миллионға жететіні болжалды, оның шамамен 57 пайызы АҚШ-тан тыс жерлерде тұрады. Шамамен 4,5 миллион мормон – барлық мүшелердің шамамен 30 пайызы – тұрақты түрде құлшылыққа қатысады. АҚШ-тағы мормондардың көп бөлігі ақ нәсілді және испандық емес (84 пайыз). Мормондардың көп бөлігі Солтүстік және Оңтүстік Америкада, Тынық мұхитының оңтүстігінде және Батыс Еуропада шоғырланған. Мормондардың дүниежүзілік таралуы ұйымның штаб-пәтерінен (Юта штаты) таралған байланыс үлгісіне ұқсайды. Шіркеу жалпы доктриналық біртектілікті сақтайды, барлық құрлықтағы қауымдар бірдей ілімдерді үйретеді және халықаралық мормондар мормон мәдениетінің көп бөлігін сіңіруге бейім, мүмкін шіркеудің жоғарыдан төменге қарайғы иерархиясы мен миссионерлік қатысуының нәтижесінде. Алайда, халықаралық мормондар көбінесе өздерінің мұраларының бөліктерін шіркеуге әкеледі, шіркеудің рәсімдерін жергілікті мәдениеттерге бейімдейді. 2019 жылдың желтоқсанына қарай ЛДС шіркеуінің бүкіл әлемде 16 565 036 мүшесі бар екені хабарланды. Чили, Уругвай және Тынық мұхитының оңтүстігіндегі бірнеше аймақтарда мормондардың үлесі АҚШ-тан жоғары (шамамен 2 пайыз). Мормондардың 10 пайыздан астамы тұратын Оңтүстік Тынық мұхиты елдері мен олардың тәуелді аумақтарына Америка Самоасы, Кук аралдары, Кирибати, Ниуэ, Самоа және Тонга кіреді.
During the early 20th century, Mormons began reintegrating into the American mainstream. In 1929, the Mormon Tabernacle Choir began broadcasting a weekly performance on national radio, becoming an asset for public relations. Mormons emphasized patriotism and industry, rising in socioeconomic status from the bottom among American religious denominations to the middle class. In the 1920s and 1930s, Mormons began migrating out of Utah, a trend hurried by the Great Depression, as Mormons looked for work wherever they could find it. As Mormons spread out, church leaders created programs to help preserve the tight knit community feel of Mormon culture. In addition to weekly worship services, Mormons began participating in numerous programs such as Boy Scouting, a Young Women organization, church sponsored dances, ward basketball, camping trips, plays, and religious education programs for youth and college students. During the Great Depression, the church started a welfare program to meet the needs of poor members, which has since grown to include a humanitarian branch that provides relief to disaster victims. During the later half of the 20th century, there was a retrenchment movement in Mormonism in which Mormons became more conservative, attempting to regain their status as a "peculiar people". Though the 1960s and 1970s brought changes such as Women's Liberation and the civil rights movement, Mormon leaders were alarmed by the erosion of traditional values, the sexual revolution, the widespread use of recreational drugs, moral relativism, and other forces they saw as damaging to the family. Partly to counter this, Mormons put an even greater emphasis on family life, religious education, and missionary work, becoming more conservative in the process. As a result, Mormons today are probably less integrated with mainstream society than they were in the early 1960s. Although black people have been members of Mormon congregations since Joseph Smith's time, before 1978, black membership was small. From 1852 to 1978, the LDS Church enforced a policy restricting men of black African descent from being ordained to the church's lay priesthood. The church was sharply criticized for its policy during the civil rights movement, but the policy remained in force until a 1978 reversal that was prompted in part by questions about mixed race converts in Brazil. In general, Mormons greeted the change with joy and relief. Black membership has continued to grow substantially, especially in West Africa, where two temples have been built. Some black Mormons are members of the Genesis Group, an organization of black members that predates the priesthood ban and is endorsed by the church. The LDS Church grew rapidly after World War II and became a worldwide organization as missionaries were sent across the globe. The church doubled in size every 15 to 20 years, and by 1996, there were more Mormons outside the United States than inside. In 2012, there were an estimated 14.8 million Mormons, with roughly 57 percent living outside the United States. It is estimated that approximately 4.5 million Mormons – approximately 30% of the total membership – regularly attend services. A majority of U. S. Mormons are white and non Hispanic (84 percent). Most Mormons are distributed in North and South America, the South Pacific, and Western Europe. The global distribution of Mormons resembles a contact diffusion model, radiating out from the organization's headquarters in Utah. The church enforces general doctrinal uniformity, congregations on all continents teach the same doctrines, and international Mormons tend to absorb a good deal of Mormon culture, possibly because of the church's top down hierarchy and missionary presence. However, international Mormons often bring pieces of their own heritage into the church, adapting church practices to local cultures. As of December 2019, the LDS Church reported having 16,565,036 members worldwide. Chile, Uruguay, and several areas in the South Pacific have a higher percentage of Mormons than the United States (which is at about 2 percent). South Pacific countries and dependencies that are more than 10 percent Mormon include American Samoa, the Cook Islands, Kiribati, Niue, Samoa, and Tonga.
Мәдениет және тәжірибе
Юта штатындағы оқшаулану мормондарға өздерінің мәдениетін құруға мүмкіндік берді. Діні дүниежүзіне тараған сайын, оның ерекше дәстүрлері де тарады. Мормон дінін қабылдағандар өмір салтын өзгертуге, күнәларына өкініп, кейде қалыптыдан өзгеше мінез-құлық ережелерін қабылдауға шақырылады. Мормондар Иса Мәсіхтің үйреткен қағидаларына, атап айтқанда, жеке адалдыққа, ізгілікке, заңға бағынуға, некеден тыс тазалық сақтауға және некеде адалдыққа ерекше мән береді. 2010 жылы мормондардың 13–14 пайызы Юта штатында тұрды, ол мормонизмнің мәдени ықпалының орталығы. Ютадағы мормондар (сондай-ақ Тауаралық Батыста тұратындар) АҚШ-тың басқа да дамыған қалаларында тұратындарға қарағанда мәдени және саяси тұрғыдан консервативті болып келеді. Юта тұрғындарының өзін мормон деп жариялағандары басқа штаттардағы мормондарға қарағанда шіркеуге жиі барады. (Дегенмен, олар Юта штатында немесе АҚШ-тың басқа жерінде тұрса да, мормондар басқа АҚШ діни топтарының мүшелеріне қарағанда мәдени және саяси тұрғыдан консервативті болып табылады.) Юта мормондары көбінесе мормон пионерлерінің мұрасын, халықаралық мормондарға қарағанда көбірек бағалайды, олар әдетте мормон пионерлерінің ұрпақтары емес. ИСШ шіркеуінің мүшелері өз уақытын және қабілеттерін кедейлерге көмектесуге және шіркеуді құруға жұмсауға міндетті. Шіркеу жергілікті жерлер бойынша "қауымдар" деп аталатын жиналыстарға бөлінеді, бірнеше қауым немесе филиалдар "аудандарды" құрайды. Көптеген шіркеу басшылығы лауазымдары қосымша жұмыс емес, ал шіркеу басшылары аптасына 10–15 сағат ақысыз қызмет ете алады. Мормондар сондай-ақ табысының 10 пайызын шіркеуге ондық ретінде береді. Ондық төлеу – мормон ғибадатханаларына кірудің алғышарттарының бірі. Көптеген жас жігіттер, қыздар және егде жастағы ерлі-әйелдер уақыттарын шіркеуге ақысыз арнап, жаңа мүшелерді іздеу миссиясына қатысады. Шіркеу мүшелері көбінесе гуманитарлық көмекке қатысады. Мормондар "Денсаулық Ережесін" сақтайды, ол темекі, алкоголь, кофе және шайды пайдалануға тыйым салатын, сонымен қатар шөптерді, дәнді дақылдарды, жемістерді пайдалануға және етті шамалы мөлшерде тұтынуға кеңес беретін денсаулық заңы немесе кодексі. Денсаулық Ережесі басқа да зиянды және тәуелділік тудыратын заттар мен әрекеттерге, мысалы, есірткілерді пайдалануға және дәрі-дәрмектерді теріс пайдалануға тыйым салады. Мормондар бір жылдық азық-түлік пен қаржылық резервтерді сақтауға шақырылады. Мормондар порнографияны қарау және құмар ойындар сияқты әрекеттерге де қарсы. Көптеген мормондар апта сайын Отбасылық Кештерді өткізеді, онда кеш отбасылық байланыс, оқу, дұға және басқа да пайдалы деп санайтын іс-шараларға арналады. Діни қызмет атқаратын соңғы күндердің қасиетті әкелері балаларына туғаннан кейін көп ұзамай атауын қойып, бата береді. Мормон ата-аналары балаларының "Евангелияға" куәлік алуын үміттенеді және олар ғибадатханада өсіп, үйленуге мүмкіндік алады деп дұға етеді. Мормондар қатаң тазалық заңын сақтайды, ол некеден тыс жыныстық қатынастан бас тартуды және некеде адалдықты талап етеді. Некеден тыс барлық жыныстық қатынас (гетеросексуалдық және гомосексуалдық) ауыр күнә болып саналады, ал неке тек ер адам мен әйелдің арасындағы одақ ретінде танылады. Бір жынысты некелер ИСШ шіркеуімен жасалмайды және қолдау таппайды. Шіркеу мүшелері үйленуге және балалы болуға шақырылады, ал соңғы күндердің қасиетті отбасылары орташадан үлкен болады. Мормондар жүктілік инцест немесе зорлау нәтижесінде болған жағдайларды қоспағанда, абортқа қарсы, сондай-ақ ананың өмірі немесе денсаулығы қауіпті жағдайда. Көптеген мормондар діни келісімдерді еске түсіретін және оларды қарапайым киінуге шақыратын киімдерді киеді. Соңғы күндердің қасиеттілері жыныстық қатынас пен зорлық-зомбылықты бейнелейтін ақпарат құралдарына қатысудан аулақ болуға кеңес береді. Татуировкалар мен денеге пирсинг жасауға көбінесе қарсылық білдіріледі. ЛГБТ мормондары гомосексуалистік қатынастан бас тартып, тазалық заңын сақтаса, шіркеуде жақсы қалыпта қалады. Ресми сандар жоқ болса да, ИСШ Отбасылық қызметтері әр ИСШ қауымының төрт немесе бес мүшесі бір жынысты тартылуды сезінеді деп есептейді. Family Fellowship ұйымының бұрынғы президенті Гэри Уотс гомосексуалдардың тек 10 пайызы ғана шіркеуде қалады деп есептейді. Олардың көптегені әртүрлі қолдау топтары немесе веб-сайттар арқылы өздерінің гомосексуалистік тартымдылығы мен шіркеу мүшелігі туралы айтты.
Isolation in Utah had allowed Mormons to create a culture of their own. As the faith spread worldwide, many of its more distinctive practices followed. Mormon converts are urged to undergo lifestyle changes, repent of sins, and adopt sometimes atypical standards of conduct. Mormons also emphasize standards they believe were taught by Jesus Christ, including personal honesty, integrity, obedience to the law, chastity outside marriage, and fidelity within marriage. In 2010, around 13–14 percent of Mormons lived in Utah, the center of cultural influence for Mormonism. Utah Mormons (as well as Mormons living in the Intermountain West) are on average more culturally and politically conservative than those living in some cosmopolitan centers elsewhere in the U. S. Utahns self identifying as Mormon also attend church somewhat more on average than Mormons living in other states. (Nonetheless, whether they live in Utah or elsewhere in the U. S., Mormons tend to be more culturally and politically conservative than members of other U. S. religious groups.) Utah Mormons often emphasize pioneer heritage more than international Mormons, who generally are not descendants of the Mormon pioneers. LDS Church members have a responsibility to dedicate their time and talents to helping the poor and building the church. The church is divided by locality into congregations called "wards", with several wards or branches to create a "stake". Most church leadership positions are lay positions, and church leaders may work 10 to 15 hours a week in unpaid church service. Observant Mormons also contribute 10 percent of their income to the church as tithing. Paying tithing is one of the prerequisites for entrance into Mormon temples. Many LDS young men, women, and elderly couples choose to serve a proselytizing mission, during which they dedicate all of their time to the church without pay. Members are often involved in humanitarian efforts. Mormons adhere to the Word of Wisdom, a health law or code that is interpreted as prohibiting the consumption of tobacco, alcohol, coffee and tea, while encouraging the use of herbs, grains, fruits, and a moderate consumption of meat. The Word of Wisdom is also understood to forbid other harmful and addictive substances and practices, such as the use of illegal drugs and abuse of prescription drugs. Mormons are encouraged to keep a year's supplies, including food and financial reserves. Mormons also oppose behaviors such as viewing pornography and gambling. Many Mormons hold weekly Family Home Evenings, in which an evening is set aside for family bonding, study, prayer, and other activities they consider to be wholesome. Latter day Saint fathers who hold the priesthood typically name and bless their children shortly after birth to formally give the child a name. Mormon parents hope and pray that their children will gain testimonies of the "gospel" so they can grow up and marry in temples. Mormons have a strict law of chastity, requiring abstention from sexual relations outside opposite sex marriage and strict fidelity within marriage. All sexual activity (heterosexual and homosexual) outside marriage is considered a grave sin, with marriage recognized as only between a man and a woman. Same sex marriages are not performed or supported by the LDS Church. Church members are encouraged to marry and have children, and Latter day Saint families tend to be larger than average. Mormons are opposed to abortion, except in some exceptional circumstances, such as when pregnancy is the result of incest or rape or when the life or health of the mother is in serious jeopardy. Many practicing adult Mormons wear religious undergarments that remind them of covenants and encourage them to dress modestly. Latter day Saints are counseled not to partake in any form of media that is obscene or pornographic in any way, including media that depicts graphic representations of sex or violence. Tattoos and body piercings are generally discouraged. LGBT Mormons remain in good standing in the church if they abstain from homosexual relations and obey the law of chastity. While there are no official numbers, LDS Family Services estimates that, on average, four or five members per LDS ward experience same sex attraction. Gary Watts, former president of Family Fellowship, estimates that only 10 percent of homosexuals stay in the church. Many of these individuals have come forward through different support groups or websites discussing their homosexual attractions and concurrent church membership.
Мормондық топтар
Төмендегі санаттар өзара қарым-қатынаста болуы мүмкін.
Note that the categories below are not necessarily mutually exclusive.
Соңғы күндердің қасиеттілері ("LDS")
ЛДС шіркеуінің мүшелері, сонымен қатар Соңғы күндердің қасиеттілері деп те аталатындар, мормондардың 95 пайызынан астамын құрайды. ЛДС мормондарының нанымдары мен іс-әрекеттері көбінесе ЛДС шіркеуінің басшыларының үйретулерімен басшылыққа алынады. Дегенмен, бірнеше кіші топтар түрлі жағынан «басты» мормонизмнен айтарлықтай өзгешеліктерді көрсетеді. Дінге қатысуға немесе шіркеулік қызметтерге белсенді түрде қатыспайтын ЛДС шіркеуінің мүшелері көбінесе «активтілігі төмен» немесе «активті емес» деп аталады (басқа діни топтардың мүшелеріне қатысты қолданылатын, осыған ұқсас сипаттамалар бар). ЛДС шіркеуі шіркеу қызметінің статистикасын жарияламайды, бірақ АҚШ-тағы мормондардың шамамен 40 пайызы және бүкіл әлем бойынша 30 пайызы діни қызметтерге тұрақты түрде қатысады. Активтіліксіздіктің себептері негізгі нанымдарды қабылдамау, шіркеу тарихы, өмір салтының доктриналық үйретулермен үйлеспеуі немесе әлеуметтік интеграциямен байланысты мәселелер болуы мүмкін. Активтілік деңгейі жасқа байланысты өзгереді және 16-25 жас аралығында жиі азаяды. 1998 жылы шіркеу мәлімдемесінде, көптеген активтілігі төмен мүшелер өмір бойы шіркеу қызметіне оралғаны айтылды. 2017 жылға қарай, ЛДС шіркеуі мыңжылдықтар буынының мүшелерін жоғалтып жатты, бұл ЛДС шіркеуі үшін ерекше емес құбылыс. Дінінен бас тартқысы келетін бұрынғы Соңғы күндердің қасиеттілері көбінесе «экс-мормон» деп аталады.
Members of the LDS Church, also known as Latter day Saints, constitute over 95 percent of Mormons. The beliefs and practices of LDS Mormons are generally guided by the teachings of LDS Church leaders. However, several smaller groups substantially differ from "mainstream" Mormonism in various ways. LDS Church members who do not actively participate in worship services or church callings are often called "less active" or "inactive" (akin to the qualifying expressions non observant or non practicing used in relation to members of other religious groups). The LDS Church does not release statistics on church activity, but it is likely that about 40 percent of Mormons in the United States and 30 percent worldwide regularly attend worship services. Reasons for inactivity can include rejection of the fundamental beliefs, history of the church, lifestyle incongruities with doctrinal teachings or problems with social integration. Activity rates tend to vary with age, and disengagement occurs most frequently between age 16 and 25. In 1998, the church reported that most less active members returned to church activity later in life. As of 2017, the LDS Church was losing millennial age members, a phenomenon not unique to the LDS Church. Former Latter day Saints who seek to disassociate themselves from the religion are often referred to as ex Mormons.
Фундаменталистік мормондар
Көп әйел алу мәселесі бойынша LDS шіркеуінен бөлінген секталардың мүшелері фундаменталистік мормондар деп белгілі болды; бұл топтар негізгі мормондықтан, ең алдымен, көп әйел алуға сенулері мен оны іске асыруларымен ерекшеленеді. Фундаменталистік секталардың саны 20 000 мен 60 000 аралығында деп саналады (мормондардың 0,1–0,4 пайызы), олардың шамамен жартысы көп әйел алумен айналысады. Көптеген фундаменталистік секталар бар, олардың ең ірілері – Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіхтің Фундаменталистік шіркеуі (FLDS Church) және Апостолдық Біріккен бауырластар (AUB). Көп әйел алудан басқа, осы топтардың кейбіреулері христиандық қауымдастықтың бір түрін де қолданады, ол құлшылық ету заңы немесе Біріккен тәртіп деп аталады. LDS шіркеуі мұндай көп әйелділік топтардан алшақтауға тырысады, егер олардың мүшелері оны ұстанатыны немесе үйрететіні анықталса, оларды қауымнан шығарып жібереді, және бүгінде көптеген мормон фундаменталистері ешқашан LDS шіркеуінің мүшелері болған емес.
Members of sects that broke with the LDS Church over the issue of polygamy have become known as fundamentalist Mormons; these groups differ from mainstream Mormonism primarily in their belief in and practice of plural marriage. There are thought to be between 20,000 and 60,000 members of fundamentalist sects (0.1–0.4 percent of Mormons), with roughly half of them practicing polygamy. There are many fundamentalist sects, the largest two being the Fundamentalist Church of Jesus Christ of Latter Day Saints (FLDS Church) and the Apostolic United Brethren (AUB). In addition to plural marriage, some of these groups also practice a form of Christian communalism known as the law of consecration or the United Order. The LDS Church seeks to distance itself from all such polygamous groups, excommunicating their members if discovered practicing or teaching it, and today, a majority of Mormon fundamentalists have never been members of the LDS Church.
Либералды мормондар
Либералды мормондар, сондай-ақ прогрессивті мормондар деп те аталады, ЛДС ілімдері мен жазбаларын түсіндіру арқылы қарастырады. Осы топтың мүшесі кейде негізгі шіркеудегілер тарапынан қате түрде "Джек Мормон" деп есептелуі мүмкін, бірақ бұл термин көбінесе дәстүрлі емес жолмен Евангелиені өмір сүруге тырысатын, мүлдем басқа себептері бар топты сипаттау үшін қолданылады. Либералды мормондар дұрыс сенуден гөрі жақсылық жасау мен басқа адамдарды сүюді маңыздырақ деп санайды. Кейбір жағдайларда, шағын прогрессивті бөлінген топтардың мүшелері де осы атауды қабылдаған.
Liberal Mormons, also known as Progressive Mormons, take an interpretive approach to LDS teachings and scripture. A person in this group is sometimes mistakenly regarded by others within the mainstream church as a Jack Mormon, although this term is more commonly used to describe a different group with distinct motives to live the gospel in a non traditional manner. Liberal Mormons place doing good and loving fellow human beings above the importance of believing correctly. In a separate context, members of small progressive breakaway groups have also adopted the label.
Мәдени мормондар
Мәдени мормондар – LDS шіркеуінің нақты доктриналарына немесе амалдарына сенбесе де, мормондық этникалық тобының мүшесі екенін мойындайтын адамдар. Көбінесе, бұл LDS дінінде тәрбиелену немесе көп жыл бойы LDS шіркеуінің белсенді мүшесі болу нәтижесінде болады. Мәдени мормондар LDS шіркеуімен белсенді қатысы болуы да, болмауы да мүмкін. Кей жағдайларда, олар LDS шіркеуінің мүшесі емес болуы да мүмкін.
Cultural Mormons are individuals who may not believe in certain doctrines or practices of the institutional LDS Church yet identify as members of the Mormon ethnic identity. Usually, this is a result of having been raised in the LDS faith or having converted and spent a large portion of one's life as an active member of the LDS Church. Cultural Mormons may or may not be actively involved with the LDS Church. In some cases, they may not be members of the LDS Church.
Нанымдар
Мормондық қағидалар Киелі кітаптан (Ескі және Жаңа өсиеттер), Мормон кітабынан және Жозеф Смиттен келген «Діни ілімдер мен келісімдер» және «Ұлы құндылықтар» деп аталатын аяндар мен жазбалар жинағынан тұрады. Дегенмен, мормондардың Киелі жазбалар туралы түсінігі салыстырмалы түрде ашық. Егер пайғамбар шабыттанған күйде сөйлесе немесе жазса, ол Құдайдың сөзі деп есептеледі. Осылайша, пайғамбарлар мен елшілер жазған Киелі кітап, дұрыс аударылған болса, Құдайдың сөзі болып табылады. Мормон кітабы да ежелгі пайғамбарлар жазған деп сеніледі және Киелі кітапқа толықтыру ретінде қарастырылады. Осы тұрғыдан алғанда, Смиттен кейінгілердің үйретулері де Киелі жазба ретінде қабылданады, бірақ олар әрқашан Киелі жазбалардың канонымен салыстырылады және одан көп нәрсені алады. Мормондар «достық ғалам» бар екеніне сенеді, оны өз балаларын мәңгілік өмірге жеткізуді мақсат тұтқан Құдай басқарады. Мормондардың Құдайдың мәні, адамның шығу тегі және өмірдің мағынасы туралы ерекше көзқарастары бар. Мысалы, мормондар адамдар Құдайдың рухани балалары ретінде дүниеге келмес бұрын бар екеніне және Құдай олардың өсуіне және Оған ұқсауына мүмкіндік беретін құтқарылу жоспарын ұсынғанына сенеді. Бұл жоспарға рухани жандардың жер бетінде денеге ие болуы және білім алу, өсу және «толық қуанышқа» ие болу үшін сынақтардан өтуі кіреді. Ең жоғары патшалыққа қабылданған адам, сенім, тәубе және дұға сияқты рәсімдер арқылы Мәсіхті толық қабылдауы керек. Мормондардың айтуынша, христиан дінінің бастапқы қағидаларынан ауытқу, олар «Ұлы тайып кету» деп атаған, Иса Мәсіхтің көкке көтерілгеннен кейін грек және басқа да философиялардың христиан іліміне араласуымен болды. Мормондар елшілердің шейіт болуы шіркеуді басқару және оның рәсімдерін орындау үшін діни биліктің жоғалуына әкелді деп мәлімдейді. Мормондар Құдайдың Жозеф Смит арқылы алғашқы христиан шіркеуін қалпына келтіргеніне сенеді. Атап айтқанда, мормондар Петір, Жақып, Жохан, Жақын, Мұса және Илия сияқты періштелер Смит пен басқаларға көрініп, оларға түрлі діни биліктер бергеніне сенеді. Мормондар өз шіркеуінің Смит арқылы қалпына келтірілген құдайлық билігінің арқасында «бірден-бір нағыз және тірі шіркеу» екеніне сенеді. Мормондар өздерін христиандар деп жариялайды, бірақ көптеген христиандар, әсіресе евангелистік протестанттар, бұл пікірмен келіспейді. Мормондар басқа діндердің де шындыққа жақын, жақсы амалдар жасайтынын және құндылығы бар екенін мойындайды. LDS шіркеуі жоғарыдан төменге қарай иерархиялық құрылымға ие, онда президент-пайғамбар бүкіл шіркеу үшін аяндарды жариялайды. Күнделікті мормондар да шабытқа ие болуға қабілетті деп есептеледі және жеке аяндарын іздеуге ынталандырылады. Мормондар Жозеф Смиттен келген Бірінші көріністі аспанның ашық екенін және Құдай дұғаларға жауап беретінінің дәлелі деп санайды. Олар бірдеңе шындыққа сай келе ме, жоқ па, білу үшін «Құдайдан сұрауға» ерекше мән береді. Мормондардың көпшілігі Смит сияқты көктегі көріністер көрмегенін, бірақ Құдайтың Киелі Рух арқылы олардың жүректері мен саналарына сөйлейтініне сенеді. Мормондардың кейбір нанымдары қазіргі заманғы әлемде ерекше болып көрінсе де, олар өз нанымдарына адал болып қалады, себебі Құдай олармен сөйлескенін сезінеді.
Mormons have a scriptural canon consisting of the Bible (both Old and New Testaments), the Book of Mormon, and a collection of revelations and writings by Joseph Smith known as the Doctrine and Covenants and Pearl of Great Price. Mormons, however, have a relatively open definition of scripture. As a general rule, anything spoken or written by a prophet, while under inspiration, is considered to be the word of God. Thus, the Bible, written by prophets and apostles, is the word of God, so far as it is translated correctly. The Book of Mormon is also believed to have been written by ancient prophets and is viewed as a companion to the Bible. By this definition, the teachings of Smith's successors are also accepted as scripture, though they are always measured against and draw heavily from the scriptural canon. Mormons believe in "a friendly universe" governed by a God whose aim is to bring his children to immortality and eternal life. Mormons have a unique perspective on the nature of God, the origin of man, and the purpose of life. For instance, Mormons believe in a pre mortal existence where people were literal spirit children of God and that God presented a plan of salvation that would allow his children to progress and become more like him. The plan involved the spirits receiving bodies on earth and going through trials in order to learn, progress, and receive a "fullness of joy". To be accepted into the highest kingdom, a person must fully accept Christ through faith, repentance, and through ordinances such as baptism and the laying on of hands. According to Mormons, a deviation from the original principles of Christianity, referred to by them as The Great Apostasy, occurred after the ascension of Jesus Christ, marked by the corruption of Christian doctrine by Greek and other philosophies, Mormons claim the martyrdom of the apostles led to a loss of priesthood authority to administer the church and its ordinances. Mormons believe that God restored the early Christian church through Joseph Smith. In particular, Mormons believe that angels such as Peter, James, John, John the Baptist, Moses, and Elijah appeared to Smith and others and bestowed various priesthood authorities on them. Mormons believe that their church is the "only true and living church" because of the divine authority restored through Smith. Mormons self identify as being Christian, while many Christians, particularly evangelical Protestants, disagree with this view. Mormons view other religions as having portions of the truth, doing good works, and having genuine value. The LDS Church has a top down hierarchical structure with a president–prophet dictating revelations for the entire church. Lay Mormons are also believed to have access to inspiration and are encouraged to seek their own personal revelations. Mormons see Joseph Smith's First Vision as proof that the heavens are open and that God answers prayers. They place considerable emphasis on "asking God" to find out if something is true. Most Mormons do not claim to have had heavenly visions like Smith's in response to prayers but feel that God talks to them in their hearts and minds through the Holy Ghost. Though Mormons have some beliefs that are considered strange in a modernized world, they continue to hold onto their beliefs because they feel God has spoken to them.