Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінен (LDS Church) бөлініп шыққан секта.
Breakaway sect of The Church of Jesus Christ of Latter day Saints (LDS Church)
Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіхтің Шын және Тірі Шіркеуі (TLC) – Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінен (LDS Church) бөлініп шыққан секта. Оның бас кеңсесі АҚШ-тың Юта штатындағы Манти қаласында орналасқан, және 2004 жылғы мәліметтер бойынша 300-500 жақтасы болған. Шіркеу Манти қаласында мәжіліс үйіне ие, сонымен қатар бұрын Қызыл кірпіш дүкені де оның меншігінде болған.
The True and Living Church of Jesus Christ of Saints of the Last Days (TLC) is a breakaway sect of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints (LDS Church). It is headquartered in Manti, Utah, United States, where as of 2004 it maintained a membership of 300 to 500 adherents. The church has a meetinghouse in Manti, and in the past also owned the Red Brick Store.
ТМК ілімдері мен ілімдері
Шіркеуді ұйымдастырғаннан кейін көп ұзамай Хармстон "Модельдер" деп аталатын жартылай жеке семинарлар өткізді, олар Мормонның алғашқы ілімдерін сақтау қажеттілігін талқылады. Көп әйел алу және құлшылыққа бағышталу заңынан басқа, ТКК "көптеген өлімге ұшыраған сынақтарды" үйретеді, яғни реинкарнацияның бір түрі, оның көлемі адамның жынысы мен түріне ғана шектелген, яғни адам еркектері адам еркектері ретінде, ал әйелдер әйелдер ретінде қайта туылады. Бұл ілімді ЛДС шіркеуі мен кейбір мормондық фундаменталистік топтар жалған деп санайды. ТКК сонымен қатар "жиналуды" үйретеді, бұл ертедегі мормондыққа таныс ілім және Соңғы күнгі қасиеттілердің жазбасында көптеген рет айтылған. "Жиналу" дегеніміз, Израильдің барлық "сайланғандары" жиналуы керек дегенді білдіреді. TLC шіркеуіне бұл жиналыс негізінен Мантиде болады деп ойланады, бірақ Юта штатының Санпете округінде басқа жерде де болуы мүмкін. Хармстон өзінің Джозеф Смиттің реинкарнациясы екенін және оны Мұса тағайындағанын үйретті. Ол 2004 жылдан бұрын басталатын толқу кезеңін болжады және ол және 300 ізбасары сол кезеңде тұратын тірі қалу қауымдастығын құрды. Олар қару-жарақпен және азық-түлікпен қамтамасыз етілді. Бірнеше бұрынғы секта мүшелері $250,000 қайтару үмітімен Хармстонды сотқа берді. Секта мүшелері "Армагеддонға тым көп көңіл бөлгендері" үшін ЛДС шіркеуінен шығарылды. TLC-нің алғашқы жылдары миссионерлік қызмет кеңінен жүргізілген болса, 2000 жылдың наурызына қарай миссионерлік қызмет тоқтатылды. Бұл, бір жағынан, Хармстонның аянға және уәдесіне байланысты болды: Мәсіх 2000 жылдың 25 наурызында пайда болып, құтқарылу рәсімін орындайды және жер бетіндегі тәртіпті (немесе Мыңжылдықты) бастайды. Бұл уәде мүшелердің адал болуына байланысты болды, бірақ ол орындалмаған кезде кейбір мүшелер Хармстонның пайғамбарлығы дұрыс емес деп ойлады. Бұл Бірінші Президенттік және Он екі елшілердің Кворумы (Рэнди Модсли, Джефф Хэнкс, Кент Брэдди, Барт Малстром және Джон Харпердің барлығы кетіп қалды немесе қауымнан шығарылды) бірнеше мүшелерінің кейіннен жолдан тайуына себеп болды. Кейіннен Он екі елшінің кворумы мен Бірінші Президенттік қайта құрылды. Шіркеудің жақсы прозелитизм құралы болған веб-сайты, аз уақыттан кейін "жұрттықтардың күні" аяқталғанын жариялаған аянға байланысты мүлдем жабылды, яғни мүше еместерге (жұрттықтарға) уағыз айту тоқтатылуы керек. ТКК веб-сайтының CD-ROM нұсқасы ТКК-ға қатысуға мүдделі адамдарға пошта арқылы жіберіле берді. TLC қоғамдық миссионерлік қызметіне қатысты офлайн күйінде қалуды шешсе де, бұрынғы мүшелерімен талқылау форумдары бар және TLC веб-сайтындағы материалдардың кэштегі архивтері интернетте қол жетімді. "Жұрттықтардың күні" аяқталуы бұрынғы аяндарға, әсіресе Дін мен Келісімдерге сілтеме жасайды, Иса Мәсіхтің ізгі хабары алдымен жұрттықтарға, содан кейін яһудилерге ("Израиль үйіне") жетеді. Бұл саясат, жоғарыда аталған факторларға қоса, TLC-нің ашық миссионерлік жұмыс немесе қайтадан дінге кіргізуге тырысу саясатын тоқтатты. Білімі бар немесе мүшелікке шыққандар кейде кездесулерге қатысуға немесе Соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысының алғашқы кездеріндегі ілімдер мен басқа да ақпаратты зерттеуге бағытталды. TLC көптеген ертедегі ЛДС шіркеуінің ілімдерін өздерінің ілімі деп есептегенімен, TLC-нің өзі құрылғаннан бері ілімдік түсіндірудің кейбірін өзгерткені атап өтілді. TLC тек ілімнің түсінігі өзгерді деп үйретеді, ал нақты іргелі материал сақталады. TLC-де скаутингке қатысатын жастардың күшті бағдарламасы бар, оның ішінде жас ерлер мен жас әйелдердің қатысуына мүмкіндік беретін Venturing Scout бағдарламасы бар.
Soon after organizing the church, Harmston taught a number of semi private seminars known as "the Models," discussing the necessity of following early Mormon doctrines. Besides the doctrines of plural marriage and the law of consecration, the TLC also teaches "multiple mortal probations," a form of reincarnation limited in scope to one's own gender and species, i. e., human men are reincarnated as human men and human women as human women. This doctrine is considered false by the LDS Church and some Mormon fundamentalist groups. The TLC also teaches "the gathering," a doctrine familiar to early Mormonism and referenced numerous times in Latter Day Saint scripture. "The gathering" is the idea that all the "elect" of Israel should gather together. To the TLC church, this gathering is thought to be primarily to Manti, but can be elsewhere in Sanpete County, Utah. Harmston taught he was the reincarnation of Joseph Smith and that he had been ordained by Moses. He predicted a period of upheaval beginning before 2004, and began a survivalist community where he and 300 followers would stay during that period. They would be armed and would have food stored beforehand. Several former sect members sued Harmston, hoping to recover $250,000. Members of the sect were excommunicated by the LDS Church for "undue preoccupation with Armageddon." While proselytizing was heavily pursued during the infancy of the TLC, all missionary work ceased by March 2000. This was in part due to a revelation and promise by Harmston that Christ would appear on March 25, 2000, perform the ordinance of deliverance, and begin the terrestrial order (or, Millennium). This promise was conditional upon the faithfulness of the members, but when it was not fulfilled, some members felt Harmston had prophesied inaccurately. This precipitated the subsequent apostasy of several members of the First Presidency and Quorum of Twelve Apostles (Randy Maudsley, Jeff Hanks, Kent Braddy, Bart Malstrom and John Harper all either left or were excommunicated). The Quorum of the Twelve and the First Presidency were subsequently reorganized. One of the church's better proselytizing tools, its website, shut down completely a short time later due to a revelation declaring that "the day of the Gentile" had ended, meaning preaching to non members (gentiles) must cease. A CD ROM version of the TLC website has continued to be mailed to persons interested in joining the TLC. While the TLC has decided to remain offline in regards to their public missionary work, discussion forums do exist with former members, and cached archives of TLC website material is available on the internet. The end of "the day of the Gentile" is a reference to previous revelations, particularly in the Doctrine and Covenants, that the gospel of Jesus Christ would first go to the Gentiles and then to the Jews ("the House of Israel"). This policy, in addition to the above factors, discontinued the TLC's policy of open missionary work or attempts at conversion. Those seriously seeking knowledge or membership have been directed at times to attend meetings or research doctrine and other information from the early Latter Day Saint movement. While the TLC has claimed many early LDS Church doctrines as its own, it has been noted that the TLC itself has changed some of its doctrinal interpretation since its formation. The TLC teaches that only the perception of doctrine has changed, and the actual foundational material remains. The TLC has a strong youth program heavily involved in Scouting, including the Venturing Scout program which allows participation of both young men and young women.
Сот ісі
1998 жылы екі наразы мүше Исаны көрмегендіктен Хармстонды алаяқтыққа ұқтырды. 2002 жылы сот оларға 300 000 доллар өтемақы берді, бірақ бұл шешім кейіннен күштен шығарылды. 2005 жылы апелляциялық сот екі бұрынғы мүшеге жаңа сот отырысын өткізуге рұқсат берді. Шіркеудің қаржылық жағдайының нашарлауына байланысты өтемақы соңында 60 000 долларға дейін төмендетілді.
In 1998, two disaffected members accused Harmston of fraud when they failed to see Jesus. In 2002, a court awarded them $300,000, but the award was later overturned. An appeals court in 2005 granted the two former members the right to a new trial. The settlement was later reduced to $60,000 due to the church's financial hardship.
Медиа қамту
1996 жылы сәуір айында Ұлттық қоғамдық радионың "Бұл американдық өмір" бағдарламасында "Соңғы күндердің қасиеттілері" атты жиырма минуттық аудио деректі фильм көрсетілді. Онда ТЛК ресми түрде құрылмас бұрын тарап кеткен зерттеу тобының ыдырауы талқыланды. ТЛК-ның өзі 1999 жылы A&E Network арнасындағы "Inside Polygamy" (AAE #17685) деректі фильмінде кеңінен көрсетілді. 2006 жылы Хармстонның екі әйелі (Полин және Рейчел Стронг) туралы естеліктер жинағы жарық көрді. Көп әйелділікке қарсы көптеген кітаптарда ТЛК-ның "жарияланымдары" бар. 2007 жылы Мормон фундаменталистерінің тобын сынаған "Полигамияның құпиясын ашу" деректі фильмінде бұрынғы ТЛК мүшесімен сұхбат жүргізілді. 2010 жылы көп әйелділікке қарсы телебағдарлама "Полигамия: Бұл махаббаттың қандай түрі?" де ТЛК-ның бұрынғы мүшесімен сұхбат берді. Сенімсіз дерек көзі: көрсетілген уақыт - 2012 жылдың қаңтары.
A twenty minute audio documentary, "Saints of the Last Days", aired on National Public Radio's program This American Life in April 1996. It discussed the breakup of the study group that preceded the TLC, which occurred prior to the formal organization of the TLC. The TLC itself was heavily profiled in a 1999 A&E Network documentary, Inside Polygamy (AAE #17685). A book containing the accounts of two of Harmston's wives (Pauline and Rachel Strong) was published in 2006. Numerous other anti polygamy books include "exposés" of the TLC. A 2007 documentary critical of Mormon fundamentalist groups, Lifting the Veil of Polygamy, included interviews with a former TLC member. In 2010, the anti polygamy TV program Polygamy: What Love Is This? also aired an interview with a former TLC member. Unreliable source: date=January 2012
Кейбір бұрынғы мүшелер (оның ішінде Бірінші Президенттіктің бұрынғы бір мүшесі) шіркеу туралы ақпаратты блогтарында жариялап жүрді.
Some ex members (including one former member of the First Presidency) have maintained blogs with information about the church.
Терминология және соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысы арасындағы қарым-қатынас
"Мормон фундаменталисті" термині 1940 жылдары ЛДС шіркеуінің елшісі Марк Э. Петерсен қолданған көрінеді. Мормон фундаменталистері, соның ішінде ТЛК мүшелері өздерін "мормон" деп атаса да, ЛДС шіркеуі бұл атауды тек өз мүшелеріне ғана қолданылады деп санайды, бірақ соңғы күндердің қасиеттілері қозғалысының басқа секталарының мүшелеріне емес. Сондықтан ЛДС шіркеуі "мормондық фундаменталист" деген нәрсе жоқ, сондай-ақ "мормондық секталар" та жоқ деп мәлімдейді. ЛДС шіркеуі бұл оқшау топтарды сипаттаудың дұрыс термині "көп әйелділік секталар" деп санайды. ЛДС шіркеуі мормондық фундаменталистермен байланысы жоқ екенін бірнеше рет атап өтті. Егер ЛДС шіркеуінің мүшелері көп әйел алумен айналысатыны анықталса, олар қауымнан шығарылады. ТЛК-ны діни қызметкерлік шежіресі 1886 жылғы Аян арқылы (Джон В. Вулли шежіресі) немесе Бенджамин Ф. Джонсонның мәлімдемелеріне сенетіндер (ЛеБарон отбасы шежіресі) арқылы іздейтін тарихи мормондық фундаментализмнен де ажыратуға болады. ТЛК 1886 жылғы аян заңды деп үйретеді және Джон Тейлордың (аянға сәйкес) Джозеф Смит пен Иса Мәсіхпен кездескенін санайды. Джеймс Хармстонның Джозеф Смиттен туған қайта жаратылған тұлға екеніне сенгендіктен, оның доктриналық тұрғыдан қалай түсіндірілетіні әлі нақты емес. ТЛК – соңғы күндердің қасиеттілері қозғалысының негізін қалаушы Джозеф Смиттен қалған бастапқы кілттер жолдан таю арқылы жоғалды және оларды қайта қалпына келтіру қажет болды деп санайтын, қайта жаңартушы қозғалыс. ТЛК басқа жаңа діни ағымдармен, соның ішінде Эдгар Кейсимен және Саммит маяк үйімен көп ілімдік ортақ негізді бөліседі. Мормон фундаментализмі мен ТЛК ілімдері арасында да айырмашылықтар бар. Мысалы, ТЛК Джозеф Смит қалпына келтірген бастапқы сыйлықты ұсынса да, "тірі сыйлық" – яғни кілттерді бір уақытта емес, мүмкін бөлек сессияларда беру – тірілерге қажет, ал өлгендерге сыйлық жасау ЛДС дінінің негізгі ағымы мен басқа да мормон діндері сияқты орындалады. ТЛК сондай-ақ 1844 жылы шейіт болғанға дейін Джозеф Смитқа ашылғаннан басқа ғибадатхананың рәсімдерін ұсынады. ТЛК даналық сөзіне шикі азық-түлік диетасы кіреді деп үйретеді және доктор Питер Д'Адамоның "Сіздің түріңізді дұрыс тамақтаныңыз" кітабынан кейбір идеяларды енгізді. Қант, бал және ет жеуге тыйым салынады. Хармстон былғары немесе басқа жануарлардан жасалған бұйымдар бар киімдерден бас тартты, бұл оның вегетариандық өмір салтын қабылдағанын көрсетеді. Қалған мүшелердің де осылай өмір сүретініне қатысты бұрынғы мүшелердің пікірлері әртүрлі. 2005 жылы "уақытша шіркеудің" президенті Дэн Симмонс қантты ксилитолға ауыстырды, бірақ басқа мүшелердің тәжірибесі де белгісіз. Бір кезде ТЛК-ның Фэрвьюде (Юта штаты) "сыйлық үйі" болған, бірақ бұл үйдің иесі (шіркеудің Бірінші президенттігінің мүшесі) ТЛК-дан кеткен кезде жоғалды. Олар шіркеудің үш мәртеге бөлінетін міндетіне сәйкес, "өлгендерді құтқаруға" қатысы бар, Фэрвивтің сыйлық үйісіз тірілер мен өлгендер үшін ғибадатханалық рәсімдерді ұсынуды жалғастырды. Мормондықтардың тарихы бойынша, тірі адамдар үшін рәсімдер сыйлық үйлерінде орындалуы мүмкін, ал өлгендер үшін рәсімдер ғибадатханада орындалуы керек.
The term "Mormon fundamentalist" appears to have been coined in the 1940s by LDS Church apostle Mark E. Petersen. While Mormon fundamentalists, including members of TLC, call themselves "Mormon", the LDS Church considers the designation to apply only to its members and not to members of other sects of the Latter Day Saint movement. The LDS Church therefore claims that there is no such thing as a "Mormon fundamentalist", nor that there are any "Mormon sects". The LDS Church suggests that the correct term to describe these splinter groups is "polygamist sects". The LDS Church has repeatedly emphasized that it is not affiliated with Mormon fundamentalists. If members of the LDS Church are found to be engaging in polygamy, they are excommunicated. The TLC may also be distinguished from historical Mormon fundamentalism which traces priesthood lineage either through the 1886 Revelation (John W. Woolley line) or those who believe Benjamin F. Johnson's claims (the LeBaron family line). The TLC does teach that the 1886 revelation is legitimate and believes that (as stated in the revelation) John Taylor met with Joseph Smith and Jesus Christ. It has not been made clear how it doctrinally understands the existence of a resurrected Joseph Smith, since James Harmston was believed to be his reincarnation. The TLC is a re restorationist movement in that it holds that the original keys passed down from Joseph Smith, the founder of the Latter Day Saint movement, were lost through apostasy and a re restoration was necessary. The TLC shares much doctrinal common ground with other new religious movements, including Edgar Cayce and The Summit Lighthouse. Some doctrinal distinctions also exist between Mormon fundamentalism and TLC teachings. For example, while the TLC does offer the original endowment Joseph Smith restored, it is understood that a "living endowment"—or administration of keys not all at the same time, but possibly during separate sessions—is necessary for the living, while endowments for the dead are performed in the same manner as the mainstream LDS faith and some other Mormon faiths. The TLC also provides temple ordinances beyond those revealed to Joseph Smith prior to his martyrdom in 1844. The TLC teaches that the Word of Wisdom involves a raw food diet and has also incorporated some ideas from the "Eat Right 4 Your Type" books by Dr. Peter D'Adamo. Sugar, honey, and meat are forbidden. Harmston gave up clothing with leather or other animal products, suggesting he may have adopted a vegan lifestyle. Whether or not the rest of the membership is living the same is the subject of speculation by some former members. In 2005, the President of the "temporal church" Dan Simmons changed from using sugar to using xylitol, but again the practice of other members is unclear. At one time, the TLC had an "endowment house" in Fairview, Utah, but this was lost when the property owner (a member of the church's First Presidency) left the TLC. They have continued to offer temple ordinances for the living and the dead without the Fairview endowment house, consistent with the threefold mission of the church, which includes "redeem the dead". Historically in Mormonism, ordinances for living people could be performed in endowment houses whereas ordinances for the dead required a temple.
Хармстонның өлімі
2013 жылдың 27 маусымында Хармстон Санпете аңғары ауруханасында жүрек талмасынан қайтыс болды. Хармстонның жүрек ауруларының тарихы болған, бірақ оның өлімі күтпеген еді.
Harmston died of a heart attack Thursday, June 27, 2013, at Sanpete Valley Hospital. Harmston had a history of heart trouble, but his death was unexpected.