Кіріспе

Органикалық химия саласындағы деректер қоры – Beilstein деректер қоры, органикалық химия саласындағы деректер қоры, онда қосылыстар олардың Beilstein тіркеу нөмірімен бірегей анықталады. Бұл деректер қоры 1771 жылдан қазіргі уақытқа дейінгі ғылыми әдебиетті қамтиды және миллиондаған химиялық реакциялар мен заттар туралы ғылыми жарияланымдардағы тәжірибелік тұрғыдан расталған ақпаратты ұсынады. Электрондық деректер қоры 1881 жылы Фридрих Конрад Бейльштейн құрған *Handbuch der Organischen Chemie* (Бейльштейннің органикалық химия жөніндегі нұсқаулығы) негізінде құрылған, бірақ ол бірнеше түрлі атаулармен, соның ішінде Crossfire Beilstein, онлайн режимінде пайда болды. 2009 жылдан бастап мазмұны "Reaxys" өнім атауымен Франкфурт қаласындағы Elsevier Information Systems компаниясымен сақталып, таратылуда. Деректер қорында реакциялар, заттар, құрылымдар және қасиеттер туралы ақпарат бар. Әр зат үшін балқу температурасы, сындыру көрсеткіші сияқты химиялық және физикалық деректерді қамтитын 350-ге дейін өріс қолжетімді. Реакция немесе зат туралы деректер келтірілген әдебиеттер де ұсынылады. Reaxys арқылы қолжетімді Beilstein мазмұны Gmelin деректер қорына (Gmelin деректер қорына қол жеткізуді қамтамасыз етеді) қол жеткізу арқылы алынған органометалдық және бейорганикалық ақпараттың кең көлемімен, сондай-ақ Патенттік химия деректер қорынан алынған ақпаратпен толықтырылады. Reaxys тіркелген тауар белгісі мен деректер қоры Elsevier Properties SA-ға тиесілі және лицензия бойынша пайдаланылады.

Тарих

Beilstein органикалық химия саласындағы неміс тіліндегі стандартты анықтамалық еңбек ретінде құрылды және "Chemisches Zentralblatt" мазмұнын толықтыру мақсадында болды. Неміс химиясының халықаралық ғылымдағы жетекші рөлін ескере отырып, Бейльштейннің анықтамалығы әлем жүзінде стандартты анықтама ретінде тез танымал болды. Оның "Handbuch der organischen Chemie" атты алғашқы басылымы 1881 және 1883 жылдары екі томдық түрінде жарық көрді, онда шамамен 2200 бетке 15000 қосылыс туралы мәліметтер келтірілген. Екінші басылымы 1885 жылдан 1889 жылға дейін үш томдық, 4080 беттік түрінде, ал үшінші басылымы 1892 жылдан 1899 жылға дейін төрт томдық, 6844 беттік түрінде жарық көрді. 1896 жылы анықтамалықтың жаңа басылымдарын дайындау Неміс химиялық қоғамына тапсырылды, ол алдымен 3-ші басылымның қосымша томдарын, ал 1918 жылдан бастап төртінші басылымдарын жариялады. 5-ші қосымшадан бастап, неміс тілінің орнына ағылшын тілі ғылымдағы ең маңызды тіл ретінде қабылдануына байланысты, анықтамалық ағылшын тілінде жарық көре бастады.

Танымал мәдениетте

Айзек Азимовтың 1956 жылғы "Ата-жөні қандай?" атты әңгімесінде органикалық химияның Бейльштейн анықтамалығы маңызды сюжеттік элемент ретінде пайда болды.