Кіріспе
Лос-Анджелестегі, Калифорния штатындағы бұрынғы қоғамдық көлік агенттігі, 1964 жылдан 1993 жылға дейін қызмет еткен автобус компаниясы. Оңтүстік Калифорнияның жылдам транзит ауданы (көбінесе RTD немесе сирек SCRTD деп аталады) 1964 жылы Лос-Анджелес агломерациясына қызмет ету үшін құрылған қоғамдық көлік агенттігі болды. Ол алғашқы Лос-Анджелес қалалық көлік басқармасының (MTA) мұрагері еді. Калифорния штатының сенаторы Томас М. Рис (Д Беверли-Хиллс) RTD құру туралы заң жобасын ұсынды, ол LAMTA-ның кейбір кемшіліктерін жоюға бағытталған және 1964 жылдың 5 қарашасында MTA жүзеге асырған барлық автобус тасымалдауын өз мойнына алды. 1993 жылы RTD Лос-Анджелес округінің қалалық көлік басқармасына қосылды.
the bus company which operated from 1964 until 1993
The Southern California Rapid Transit District (almost always referred to as RTD or rarely as SCRTD) was a public transportation agency established in 1964 to serve the Greater Los Angeles area. It was the successor to the original Los Angeles Metropolitan Transit Authority (MTA). California State Senator Thomas M. Rees (D Beverly Hills) sponsored the bill that created the RTD, which was meant to correct some deficiencies of the LAMTA, and took over all of the bus service operated by MTA on November 5, 1964. RTD was merged into the Los Angeles County Metropolitan Transportation Authority in 1993.
Жасау
RTD 1964 жылғы 18 тамызда Лос-Анджелес округі, Сан-Бернардино округі, Ориндж округі және Риверсайд округін қамтитын Оңтүстік Калифорнияның қалалық аймағына қызмет ету үшін құрылды. RTD Лос-Анджелес қалалық көлік басқармасы болған бұрынғы негізгі мемлекеттік мекемені алмастырды және Оңтүстік Калифорния аймағындағы тағы он бір тоқыраған автобус компаниясы мен қызметтерін өзіне қабылдады. RTD Оңтүстік Калифорния үшін жоғары өткізу қабілетті теміржол қоғамдық көлік жүйесін құруға және автобус қызметін жақсартуды жоспарлауға жауапты болды. 1974 жылы Эль-Монте автобус магистралі ашылды, ол бастапқыда тек автобустарға арналған жолақ болды (кейіннен жоғары жүк көлемі бар көліктерге арналған жолаққа айналдырылды). 1973 жылы RTD Лос-Анджелес округінің шегінен тыс жерлердегі қызметтерінің бір бөлігін басқа агенттіктерге берді, оның ішінде сол кезде құрылған Ориндж округінің көлік ауданы (қазіргі Ориндж округінің көлік басқармасы), «Омнитранс» және Риверсайд көлік агенттігі. Бірақ RTD LACMTA құрылғанға дейін Риверсайд және Сан-Бернардиноға қаларалық қызмет көрсетуді жалғастырды.
Қала орталығындағы терминал
1967 жылдан 1982 жылға дейін RTD 6-шы және Лос-Анджелес көшелеріндегі Greyhound автобус терминалының жертөлесіндегі негізгі қалалық терминалын басқарды. Greyhound оны 1991 жылға дейін пайдаланды, содан кейін 7-ші көшедегі қазіргі терминалына көшті. Бір ғана кіру/шығу жолындағы айналардың орналасуына байланысты автобустар жолға сол жағынан кірді (Америкада стандартты тәжірибе – жүргізушінің оң жағынан немесе жолдан жүру). Төменде шам автобустың 15 тұрақты орынның қайсына тоқталу керектігін көрсететін. Жүргізуші солға бұрылып, терминалдың ортасындағы автобус тұрағының айналасын айналып өтетін. Бұл автобустардың соқтығысу қаупіне ұшырауына жол бермеді, себебі автобустар терминал ішінде әрқашан сағат тілі бойынша жүретін, ал Америкада көлік оң жақтан жүреді және айналма жолдарда қозғалыс сағат тіліне қарсы бағытта жүреді. Терминалда автобустарда қолма-қол ақша қабылдамайтын ереже болды, ол автобус тұрақтарына апаратын барлық белгілерде көрсетілген. Адамда айлық билет болуы керек немесе билетті бір қабат жоғарыдағы (автобус аймағынан бір қабат жоғары) қабатта сатып алуы керек еді. Билеттер 10 центтен 1 долларға дейінгі стандартты қағаз купондар болды және оларды автобусқа отырғанда ғана емес, кез келген уақытта сатып алуға болады. Билеттер барлық RTD бағыттарында әрқашан қабылданатын, және оларды аймақтың әртүрлі жерлерінде сатып алуға болады, бірақ RTD автобустарында қолма-қол ақша қала орталығынан шыққаннан басқа барлық жерде қабылданатын. RTD 1980-жылдардың соңында Greyhound автобус терминалын пайдалануды тоқтатты және қала орталығындағы әртүрлі көшелерде автобус байланыстарын қайта жаңартты. Ұқсас тәжірибе Лонг-Бичте де оның қалалық аймағынан шыққан шағын бағыттар үшін орын алды. RTD Оушен бульварында шағын кеңсе ашты, билеттерді сол жерде немесе алдын ала сатып алуды талап етті және Лонг-Бич қалалық терминалының алдындағы аялдамадан шыққан автобустар үшін қолма-қол ақша төлеуге тыйым салды. Лонг-Бич қаласы біріктірілген транзиттік сауда орталығын енгізген кезде, RTD өзінің терминалын пайдалануды тоқтатты және адамдарға Лонг-Бич транзиттік сауда орталығынан шыққан автобустарда қолма-қол ақша төлеуге рұқсат берді. RTD Лос-Анджелес қаласындағы барлық қызметтерді және көршілес қалаларға қызметтердің бір бөлігін жүзеге асырды. Облыста жұмыс істейтін көптеген жергілікті автобус агенттіктері (барлығы муниципалитетке тиесілі немесе оның атынан жұмыс істейтін) RTD-мен «бір-біріне көңіл көрсету» немесе ашық жауыздасу қарым-қатынасында болды. Ең қатыгез бәсекелестік Лонг-Бич Транзит пен RTD арасында болды. RTD Лонг-Бич Транзит операцияларының барлығын немесе бір бөлігін өз бақылауына алуды қалады. Алайда, RTD, мүмкін, ірі аймақтарды ("жақсыларын") қамтумен шектеліп, Лос-Анджелестің кейбір кедей аудандары (мысалы, Уоттс) автобустық қызмет алуда қиындықтарға тап болғандықтарын ескере отырып, кірісі аз аймақтардағы қызмет көрсетуді тоқтатуы мүмкін еді. Осы алауыздық салдарынан екі агенттік арасында ұсақ-түйекке дейін барушылық пайда болды. Мысалы, Лос-Анджелес округінде жұмыс істейтін барлық автобус желілері: Лонг-Бич, Норвок, Серритос, Торранс Транзит, Санта-Моника қаласы, Калвер-Сити қалалық транзиті, Оранж округі транзиті және RTD, осы агенттіктердің барлығы бір-бірінің қызметкерлеріне форма кигенде (немесе агенттіктері берген куәлігі болғанда) тегін жүруге рұқсат берсе, RTD және Лонг-Бич бір-бірінің жүргізушілеріне өздерінің автобустарында тегін жүруге рұқсат бермейтін.
Шектеулер мен кеңейту
Оңтүстік Калифорниядағы көлік жүйесінің екі ерекшелігі – жергілікті шектеу және Уиллоу көшесінің оңтүстігіндегі Лонг-Бич қаласындағы тыйым салу болды. Жергілікті шектеу Greyhound немесе Continental Trailways сияқты жеке тасымалдаушыларға RTD қызмет көрсететін аймақтағы екі пункт арасында бір бағытты немесе қатар-қайта билет сатуға тыйым салды. Мысалы, Greyhound Лонг-Бич пен Валенсиядағы Magic Mountain ойын-сауық паркіне (қазір Six Flags Magic Mountain) билет сатты, ал клиент сол билетке паркке кіру құқығын қосымша сатып ала алатын. Бұл клиенттің Лос-Анджелес қаласының орталығында Валенсияға бағытталған автобусқа ауысуын және кері сапарда да осылай істеуін қажет етті, бірақ Greyhound адам RTD қызмет көрсету аймағынан тыс жерде сапарламайынша Лонг-Бич пен Лос-Анджелес арасында билет сата алмайтын. Уиллоу көшесінің оңтүстігіндегі тыйым салу RTD мен Лонг-Бич Транзит арасындағы даудың нәтижесінде туындады. Оған сәйкес, Лонг-Бич Транзитіне ғана Уиллоу көшесінің оңтүстігіндегі Лонг-Бич қаласының ішінде жолаушыларды алып, қаланың солтүстігіндегі немесе қаладан тыс жерлерге тасымалдауға рұқсат берілді. RTD (және Лонг-Бич Транзитінен басқа барлық көлік операторларына) Уиллоу көшесінің оңтүстігінде жолаушыларды отырғызуға және түсіруге тыйым салынды. Жалпы, қаланың Уиллоудан оңтүстік жағындағы кез келген түсіру орны Уиллоудан солтүстікке немесе қаладан тыс жерге бару үшін болуы керек еді. Уиллоу көшесінің оңтүстігіне кіретін автобустар жолаушыларды ғана түсіре алатын, ал олар Уиллоудан солтүстікке немесе Лонг-Бичтен тыс жерге сапарды жалғастырмайынша жолаушыларды отырғыза алмайтын, сондай-ақ жолаушылар Уиллоудан солтүстікке немесе қаладан тыс жерге дейін автобустан түсе алмайтын. Мысалы, Лонг-Бич бульварының бойында RTD-ге Уиллоу көшесінің оңтүстігіндегі Лонг-Бич бульварының бойындағы кез келген жерде жолаушыларды түсіруге рұқсат етілмеді. Оңтүстікке қарай бағытталған автобустар Уиллоудан оңтүстікке қарай тек түсіру үшін, ал Уиллоу көшесінің оңтүстігінде солтүстікке қарай тек отырғызу үшін жұмыс істеуі керек еді. Осы жылдар ішінде RTD қызмет аймағын кеңейту үшін бірқатар стратегиялық сатып алулар мен сауда-саттықтар жасады. Лонг-Бич пен Санта-Моника арасындағы бастапқы автобус маршрутын 1923 жылдан 1974 жылға дейін Western Greyhound Lines жүргізді, содан кейін RTD оны сатып алды. RTD маршрутты екіге бөлді, Лонг-Бичтен Лос-Анджелес халықаралық әуежайына (LAX) дейінгі бөлігін сақтап қалды, ал LAX-тан Санта-Моникаға дейінгі бөлігін Санта-Моника қалалық автобус компаниясына сатты немесе айырбастады, бұл оларға Лос-Анджелес қаласының орталығынан Санта-Моникаға автобус қатынасын жүргізу құқығын берді. Нәтижесінде, Лонг-Бичтен Санта-Моникаға саяхаттайтын адамдар Лонг-Бичтен LAX-қа RTD автобусына мініп, әуежайда Санта-Моника қалалық автобусына ауысуы керек болды. 1970 жылдары 440-шы маршрут ретінде нөмірленген Пасаденадан Помонаға дейінгі жергілікті маршрут 187-ші маршрутқа айналды, ал Дуарте қаласынан Монровия, Аркадия, Пасадена (JPL), Ла Канада Флинтридж арқылы батысқа қарай, содан кейін Глендейл қаласының орталығына баратын параллель маршрут (434-ші нөмірленген) 177-ші маршрутқа қайта нөмірленді. Бәлкім, RTD маршруттарының қайда бағытталатынын нақтылаудағы табысына байланысты, Лонг-Бич Транзиті де өзінің нөмірлеу жүйесін өзгертуге көшті. Футхилл Транзит RTD-ден, кейіннен Лос-Анджелес округінің қалалық көлік басқармасынан мұрагерлік алған маршрут нөмірлерін сақтап қалды.
Лос-Анджелес округінің көлік комиссиясы
Лос-Анджелес округінің көлік комиссиясы (LACTC) 1976 жылы штаттың барлық округтері жергілікті көлік комиссияларын құруға міндеттелгенінің нәтижесінде құрылды. Оның басты мақсаты Лос-Анджелес округі үшін барлық көлік қаржысын, соның ішінде қоғамдық көлікті және тас жолдарды қорғау болды. LACTC-нің құрылуы RTD-ны өкілеттігінің бір бөлігімен бөлісуге мәжбүр етті. LACTC басқару құрылымы SCRTD-ге ұқсас болды, бірақ Лос-Анджелес қаласы SCRTD басқармасындағы екі мүшеге қарағанда, он бір мүшеден үш мүшеге ие болды. Заң бойынша комиссия құрамына Лос-Анджелес қаласының мэрі, мэр тағайындаған қалалық кеңес мүшесі, мэр тағайындаған жеке азамат, барлық бес округ әкімдері, Лонг-Бич қалалық кеңесінің мүшесі және Лос-Анджелес филиалы сайлаған басқа муниципалитеттерден екі қалалық кеңес мүшесі кірді. Әрбір мүше үшін тағайындалған орынбасар болды.
Метро темір жолы
1980 жылы сайлаушылар «А» ұсынысын қабылдады, ол аймақтық көлік жүйесі үшін жарты центтік салықты қарастырды. 1968 және 1974 жылдары жасалған ұсыныстар сәтсіз аяқталғаннан кейін бұл шара қабылданды. Бұрынғы SCRTD жоспарлау директоры Гэри Спивакқа сәйкес, бастамаға қоса берілген картада он көлік дәлізі көрсетілген, ал Уилшир метро желісі жүйенің «негізгі тасы» болды. Лос-Анджелес округінің басқарушысы Кеннет Хан бұл ұсыныстың авторы болды және «Мен пойызды қайтаруға ниеттеніп отырмын» деді. Лос-Анджелес округінің көлік комиссиясының алғашқы жеңіл рельстік желісі Лос-Анджелестен Лонг-Бичқа дейінгі ескі Лонг-Бич «Қызыл вагон» бағытында салынды, ол Ханның округінен өтті (кейіннен бұл Metro Blue Line болады). 1982 жылы Caltrans бұрынғы Pacific Electric желілерінің жағдайын тексерді. 1985 жылдың 11 қыркүйегінде АҚШ өкілі Генри Ваксман Федералдық көлік бюджетіне түзету енгізіп, Фэрфакс округіндегі метан жарылысынан кейін туннель қауіпсіздігіне байланысты барлық метро құрылысына бөлінетін қаражатты алып тастады. 1986 жылы RTD президенті Ник Патсаурастың соңғы сәттегі ықпалының арқасында Ваксман мен өкіл Джулиан Диксон арасында келісімге қол жеткізілді. Келісімге сәйкес, қаржыландыру Wilshire дәлізінен өтпесе ғана мақұлданатын болды. Wilshire дәлізіне тыйым салынғандықтан, Metro Red Line қайта басымдыққа ие болды және солтүстікке қарай Вермонтқа, ең жоғары жолақы күтілетін келесі дәліз арқылы Голливудқа бағытталды. Бағыттың өзгеруіне байланысты, Вилширде Вермонт пен Уэстерн арасындағы 1 миль (2 км) ұзындықтағы желі 2025 жылы D Line Extension ашылғанға дейін сақталады. 2005 жылдың 27 қазанында тәуелсіз сарапшылар тобы метан жарылысымен байланысты ешқандай маңызды мәселе жоқ екенін мәлімдеді. Конгрессмен Ваксман Wilshire дәлізінде метро құрылысына қатысты федералдық тыйымды алып тастау туралы заң жобасын ұсынды, ол қабылданды. 2007 жылға қарай бұл тыйымның алынуы, сондай-ақ көлік қадағалауы, нәсілдік дискриминацияның азаюы, прогрессивті және экологиялық көзқарастар сияқты бірнеше факторлар Metro Purple Line деп аталатын жобаға қызығушылықты жаңартты. Алайда, Лос-Анджелесте жергілікті деңгейде қабылданған басқа да шарада «жаңа метро құрылысына» Метроның жергілікті салық кірістерін пайдалануға тыйым салынды. Бұл Метроны жер асты құрылысын салудан тоқтатты. Алайда, Metro E Line Eastside Extension жеңіл рельстік желісінің 1,8 миль (3 км) бөлігі жер астынан өтеді. Келесі жылдары бірнеше жеңіл рельстік және метро желілері ашылды. 1990 жылы RTD аймақтың алғашқы заманауи жеңіл рельстік желісі Metro Blue Line ашты. 1993 жылы ауыр рельстік Red Line-ның бірінші сегменті (Минималды жұмыс істейтін 1-сегмент үшін MOS 1 деп белгіленген) Union Station-нан MacArthur Park-қа дейін ашылды. Үш жылдан кейін Red Line Кореатаундағы Wilshire/Western станциясына дейін ұзартылды. RTD баламалы отынмен жұмыс істейтін автобустарды сынауды бастады, бұл Transit Coalition ұйымы тарапынан «айдың отын клубы» деп аталды. Metro құрылған кезде этанол, метанол, дизель, төмен күкіртті (таза) дизель және СГҚ отынымен жұмыс істейтін автобустар болды. Батареямен жұмыс істейтін автобустар мен троллейбустар ұсынылды, бірақ олар тұрақты қызметте пайдаланылмады.
Бірігу
RTD-ның ізбасары – Лос-Анджелес округінің қалалық көлік басқармасы ("LACMTA"). LACMTA, RTD мен Лос-Анджелес округінің көлік комиссиясының (LACTC) қосылуы нәтижесінде құрылды. RTD және LACTC 1993 жылғы 1 сәуірде ресми түрде бірікті. Бастапқыда агенттік бұрынғы агенттіктердің Лос-Анджелес қаласының орталығындағы орналасқан жерлерін сақтап қалды, бірақ кейіннен 1995 жылы тарихи Юнион станциясының жанындағы 25 қабатты Gateway Plaza ғимаратына көшірілді. Құрылыста қолданылған қымбат итальяндық мәрмәр туралы жергілікті БАҚ хабарлағаннан кейін, ғимаратты әжуалы түрде "Тадж-Махал" деп атады. Ғимарат ішінде Дороти Грей атындағы көлік кітапханасы орналасқан, ол көлік тақырыбындағы кітаптардың, бейнематериалдардың және басқа да материалдардың толық жинағы болып саналады және елдегі ең ірі кітапханалардың бірі деп есептеледі. Кітапхана жалпы қолдануға ашық.