Кіріспе

Американдық саясаткер Эдвард Росс Ройбал (10 ақпан 1916 жыл - 24 қазан 2005 жыл) – мексикалық-американдық саясаткер. Демократ, ол 1949 жылдан 1962 жылға дейін Лос-Анджелес қалалық кеңесінің мүшесі, ал 1963 жылдан 1993 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі болды.

Өмірбаян

Ройбал 1916 жылдың 10 ақпанында Мексикалық отбасында Альбукерки, Нью-Мексико қаласында дүниеге келді. Оның әулетінің тамыры Санта-Фе қаласының іргесі қаланбас бұрын осы аймаққа қоныстанған Ройбалдарға дейін жүзделген. 1922 жылы теміржол ереуілі оның әкесінің жұмыс істеуіне кедері келтірді, ал 6 жасар Ройбал отбасымен бірге Шығыс Лос-Анджелес ауданы Бойл Хайтске көшірілді, онда ол 1934 жылы Рузвельт орта мектебін бітірді. Бітірген соң Ройбал Азаматтық консервациялық корпусқа қосылды. CCC-де қызметтен кейін Ройбал UCLA-да бизнес, ал Southwestern Law School-де құқық білімін оқыды. Ройбал 2005 жылдың 24 қазанында 89 жасында Пасаденадағы Хантингтон ауруханасында пневмония асқынуынан туындаған тыныс жетіспеу салдарынан қайтыс болды. Одан кейін әйелі Люсиль және балалары Люсиль Ройбал Аллард, Лилиан Ройбал Роуз және Эдвард Ройбал кіші қалды. Қоштасу рәсімі Әулие Анамыздың кафедралық соборында өтті, ал жерлеу Шығыс Лос-Анджелестегі Кальварий зиратында болды.

Қауымдастық

1942 жылы Ройбал Калифорния туберкулезі қауымдастығында қоғамдық денсаулық сақтау жөніндегі педагог ретінде жұмыс істей бастады. Үйіне оралғаннан кейін ол Лос-Анджелес округінің туберкулез және денсаулық сақтау қауымдастығының денсаулық білімі директоры болып жұмыс істей бастады, ол 1949 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1949 жылы Ройбал жергілікті ұйымдастырушы Фред Росс және Энтони "Тони" П. Риоспен бірлесіп, оның бұрынғы сайлау науқанына қолдау көрсеткен адамдар тобынан жергілікті дискриминациямен күресу үшін түрлі діни, саяси және ұйымдасқан еңбек ұйымдарын біріктірген Қоғамдық қызмет ұйымын (CSO) құрды. Дауыс беруге шақыру науқандарын ұйымдастырған ұйым нақты кандидаттарды ашық түрде қолдамады, бірақ Ройбалдың ұйым президенті ретіндегі қатысуы және оның көптеген мүшелерінің жеке қолдауы Ройбалдың жеңісіне үлкен үлес қосып, қолдаудың кең ауқымын қалыптастыруға көмектесті. 1960 жылы Ройбал Мексикалық-американдық саяси қауымдастығын (MAPA) ұйымдастыруға көмектесті және 1960 жылдан 1962 жылға дейін оның бірінші президенті болды. Конгрестен зейнетке шыққаннан кейін Ройбал Люсиль және Эдвард Р. Ройбал қорын құрды, ол денсаулық сақтау саласында мансапты жоғары деңгейде жалғастыруға ниеттенген латиноамерикандық студенттерге стипендиялар тағайындайды. Эдвард Р. Ройбал өмірінің соңына дейін Калифорния штатының Пасадена қаласында жергілікті және ұлттық саясаттағы тәжірибелі саясаткер ретінде өмір сүрді, аймақ бойынша өткен сайлауларда бірнеше кандидаттарды қолдады.

Мемлекеттік деңгейдегі

Қалалық кеңесте жұмыс істеген кезінде Ройбал, белгілі жас демократ ретінде, жоғары лауазымға үміткер болуға ынталандырылды. 1954 жылы ол вице-губернаторлыққа кандидат болды, бірақ республикашыл Харольд Дж. Пауэрстен жеңіліс тапты. Пауэрс бұл лауазымға Гудвин Найт вице-губернатор болып, ал Эрл Уоррен АҚШ Бас судьясы болып тағайындалғаннан кейін тағайындалған болатын. Дауыс беру нәтижесі: 1 764 035 (44,66%) – Ройбалға, 2 185 918 (55,34%) – Пауэрске. 1958 жылы Лос-Анджелес округі Бақылаушылар кеңесіне Эрнест Э. Дебспен сайысқан Ройбал, қызу бәсекеде сайлау түнінде аз ғана артықшылыққа ие болды, бірақ төрт рет дауыстар қайта санағаннан кейін сайлау Дебске берілді.

АҚШ Конгресі

Соған қарамастан, Ройбал 1962 жылы Конгресске үміткер болып, 25-ші округте сайлауда жеңіске жетті. Бұл аймаққа оның туған жері Бойл-Хайтс, үлкен Шығыс Лос-Анджелес аймағы, қаланың орталық бөлігі (Downtown) және Голливудтың бір бөлігі кірді. 1963 жылы өкілеттігін бастаған ол 1879 жылы Ромуальдо Пачеко сайланғалы бері Калифорниядан шыққан алғашқы латиноамерикандық конгрессмен болды. Конгрессмен ретінде Ройбал аса жарнама жасамайтын, шамалы әрекеттермен ерекшеленетін заң шығару стилімен танылды. Бірінші мерзімінде ол Ішкі істер және аралдық мәселелер комитеті мен Пошта комитетінде қызмет етті. Келесі мерзімінде ол Сыртқы істер комитеті мен Ардагерлер істері комитетіне мүше болды. 1971 жылдан бастап ол екі он жылдан астам уақыт бойы Палатаның Ассигнованиелер комитетінде жұмыс істеді және көптеген заң жобаларын жазды, олардың көпшілігі баршаға ұнамаған, бірақ ол құқықтары шектеулі деп санайтын топтарға қолдау көрсетті; оның көптеген іс-әрекеттері ардагерлер, қарттар және мексикалық-американдықтар үшін жасалды. 1967 жылы ол иммигранттар үшін арнайы тілдік оқытуды ұйымдастыру арқылы екі тілді білім беруді мемлекеттік деңгейде қолдауды көздейтін алғашқы заң жобасын жазды. Қартаю мәселелері жөніндегі Палаталық комиссия төрағасы ретінде ол қарт адамдарға арналған төмен бағалы медициналық қызметтерді және қарттарға арналған кеңейтілген қоғамдық тұрғын үй бағдарламасын қайта қаржыландыру үшін 15 миллион долларлық сәтті науқанға жетекшілік етті. 1982 жылы ол "Meals on Wheels" бағдарламасын сақтау және ардагерлерге жұмысқа орналасудағы артықшылықтарды қорғау үшін жұмыс істеді. 1980 жылдардың басында ол көптеген сайлаушыларының пікіріне қарамастан, ЖИТС (СПИД) зерттеулерін қаржыландыруды ұлғайтуды қолдады. 1976 жылы ол Конгресс латиноамерикандық қауымдастығының (CHC) негізін қалаушылардың бірі болды және кейіннен Латиноамерикандық сайланған және тағайындалған лауазымды тұлғалардың ұлттық қауымдастығын құрды. 1986 жылы Конгресс латиноамерикандық қауымдастығының төрағасы ретінде ол Симпсон-Маззоли заңына қарсы сәтсіз оппозиция ұйымдастырды.

Корея қақпасы

1978 жылы Ройбал Кореягейт деп аталатын дауыс сатып алуға қатысты тергеуге тартылды, онда ол Оңтүстік Корея лоббисінің өкілі Тонгсун Парктен алған 1000 долларлық сыйлықты Палатаның Этика комитетіне тиісінше хабарламады. Этика комитетінің тергеуі кезінде Ройбал Паркпен ешқашан кездеспегенін қате айтты. Кейін Парк төрт жыл бұрын Ройбалмен екі минуттан да аз уақыт кездескенін және оны жақсы есіне алмағанын мәлімдеді. Сонымен қатар, Ройбал Паркке пайда әкелер еді деген барлық заң жобаларына қарсы дауыс берді, осылайша дауыс сатып алу схемасы туралы айыптаулардың негізсіздігін көрсетті. Испан тілдес көшбасшылардың өтініштері, өкілдер Рональд Деллумс пен Филипп Бертонның жағдай туралы куәліктері, сондай-ақ Этика комитетінің айыптау ұсынысына қарсы сөйлеген көптеген өкілдердің салдарынан, айыптау мүмкіндігі сөгіске дейін төмендетілді (сол іске қатысқан басқа екі өкілге де осындай жаза берілді). 1978 жылғы 29 қарашадағы хатында Қоғамдық адалдық бөлімінің бастығы Томас Хендерсон: «Палата комитеті 1978 жылғы 25 сәуірдегі оқиғаға қатысты куәліктердің өзгеруі және басқа да фактілер бастапқыда айтылғандай, қасақана жалған емес екенін анықтады» деді. Бұл жағдайға қарамастан, Ройбал сол жылы қайта сайлауға түсіп, дауыстардың 70 пайызын жеңіп алды. Ройбал 1993 жылы отыз жылдық қызметтен кейін зейнетке шықты. Сол жылы, аумақтарды қайта бөлуден кейін, оның қызы Люсиль Ройбал Аллард Ройбалдың округінің бір бөлігін қамтитын 33-ші округтің өкілі болды, ал Ксавье Бесера Ройбалдың қолдауымен Ройбалдың бұрынғы 25-ші округінің көп бөлігін қамтитын 30-шы округте сайлауда жеңіске жетті.

Мұра

Ол қайтыс болған кезде Лос-Анджелесте оның атымен аталған ғимараттардың саны басқа ешбір адамның атымен аталған ғимараттардан көп болды. Ройбалдың есімімен аталған ғимараттардың қатарында Калифорниядағы оның туған ауданында орналасқан Эдвард Р. Ройбал федералды ғимараты және Атланта, Джорджиядағы Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтарының бас кампусы бар. Оңтүстік Калифорния университетінде Эдвард Р. Ройбал қарттану институты орналасқан. 2008 жылдың 25 наурызында Лос-Анджелес бірыңғай мектеп округінің білім беру кеңесі №11 Орталық Лос-Анджелес орта мектебін (бұрынғы Белмонт оқу орталығы) Эдвард Р. Ройбал оқу орталығы деп атауға дауыс берді. Мектеп 2008 жылдың 3 қыркүйегінде есігін ашты. 2022 жылдың тамызында Эдвард Р. Ройбал оқу орталығында Ройбал кино және теледидар өндірісіне бағытталған мектеп ашылды. Оның мақсаты – жарықтандыру, операторлық және монтаж сияқты салаларда кино және теледидар секторында жұмыс іздеуде қиындықтарға тап болған студенттерге мүмкіндік беру. Бұл мектеп Джордж Клуни мен Грант Хесловтың бастамасымен құрылды. Әр ақпан айында, Ройбалдың туған күніне немесе оған жақын күндері, Ұлттық латиноамерикандық сайланған және тағайындалған лауазымды тұлғалар қауымдастығы (NALEO) Вашингтон қаласында Эдвард Р. Ройбал мұрасы галасын өткізеді. Бұл шара оның елге, NALEO-ға және NALEO білім беру қорына жасаған үлесіне құрмет көрсету үшін ұйымдастырылады, ол қорының негізін қалаушысы еді. Metro Gold Line Edward R. Roybal Linea de Oro Eastside Extension 2009 жылдың қараша айында ашылды. Ол Шығыс Лос-Анджелес арқылы Юнион Станциясынан Атлантикке дейін созылады. 2014 жылдың 24 қарашасында президент Барак Обама оған өмір бойы жетістіктері үшін Президенттік Азаттық медалін табыс етті.