Лакота тайпасының батыры Итэ Омажажу туралы деректер
Rain-in-the-Face
Жаңбыр Бет (Ité Omáǧažu) – Лакота тайпасының батыры, 1876 ж. Little Big Horn шайқасында жеңіске жеткен. Өмірі, тегі, қатысқан шайқастар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Лакота тайпасының батыры (1835–1905)
Warchief of the Lakota tribe of Native Americans (1835 1905)
Жаңбыр Бетінде (Lakota: Ité Omáǧažu) (шамамен 1835 – 15 қыркүйек 1905) – Лакота тайпасының батыры. Оның анасы Дакота тайпасынан, әйгілі бас әскербасы Инкпадутаның жасағымен туысқан. Ол 1876 жылы лейтенант-полковник Джордж Армстронг Кастер басқарған АҚШ-тың 7-ші кавалерия полкін жеңген Литтл Биг Хорн шайқасына қатысты.
Rain in the Face (Lakota: Ité Omáǧažu in Standard Lakota Orthography) (c. 1835 – September 15, 1905) was a warchief of the Lakota tribe of Native Americans. His mother was a Dakota related to the band of famous Chief Inkpaduta. He participated in 1876 in the Battle of Little Big Horn that defeated the U. S. 7th Cavalry Regiment under Lt. Colonel George Armstrong Custer.
Өмірбаян
1835 жылы Шаен өзенінің салаларының жанындағы Дакота аймағында дүниеге келген Rain in the Face – Лакота тайпасының Хункпапа руынан шыққан. Оның аты бала кезінде болған төбелес салдарынан туған болуы мүмкін, онда оның беті шайен қарсыласының қанымен жаңбыр секілді шашырап кеткен. Өмірінің соңында басшы, жас кезінде Грос-Вентр тайпасымен ауыр жаңбыр кезінде болған шайқастан кейін атының бекітілгенін айтты. Ұзақ созылған шайқастың соңында оның беті соғыс суреттерімен сызылған еді. Ол алғаш рет 1866 жылдың жазында ақтарға қарсы күресті, қазіргі Солтүстік Дакотадағы Форт-Тоттенге шабуылға қатысты. 1868 жылы, қазіргі Вайоминг штатындағы Форт-Фил-Керни маңындағы Феттерман шайқасында АҚШ армиясымен қайтадан шайқасты. 1873 жылы Хонсингер Блаф шайқасына қатысып, армиялық ветеринар дәрігері Джон Хонсингерді, әскердегі қарапайым сарбазды және тағы бір азаматты қазіргі Монтана штатындағы Майлс-Сити маңында тұтқынға алып өлтірді. Ол Стендинг-Рок резервациясына оралды, бірақ 1874 жылы генерал Джордж А. Кастердің бұйрығымен капитан Томас Кастер Хонсингерді өлтіргені үшін тұтқындалды. Ол Линкольн фортына жеткізіліп, түрмеге қамалды. Бірақ ол қашып кетті (немесе оны мейірімді үнді полициясы босатты) және резервацияға оралды, содан кейін Паудер өзеніне қашты. 1876 жылдың көктемінде Отырған Бұқаның тобына қосылып, маусымның басында Кіші Үлкен Мүйіз өзеніне дейін сапарлады. 25 маусымда 1876 жылы Кіші Үлкен Мүйіз шайқасында Кустер төбесінде болған шайқаста Rain in the Face Томас Кастердің жүрегін кесіп алған деген айып тағылды, бұл ерлігі америкалық ақын Генри Уодсворт Лонгфеллоудың «Жаңбыр Бетінің Кек алуы» поэмасында кеңінен танымал болды. Аңыз бойынша, Rain in the Face 1874 жылы капитан Томас Кастердің оны әділетсіз түрмеге қамағаны үшін кек алуға берген уәдесін орындады. Кейбір замандас деректерде соғыс басшысы Джордж Кастерді де жеке өлтіргені айтылған, бірақ шатасқан шайқаста осындай мәлімдемелер басқа жауынгерлерге де жатқызылған. Өмірінің соңында, жазушы Чарльз Истменмен сөйлескенде Rain in the Face Джордж Кастерді өлтіргенін немесе Том Кастерді қиратқанын жоққа шығарды. Rain in the Face басқа Хункпапа тайпаларымен бірге Канадаға қашып, келесі бірнеше жылды жер аударылуда өткізді. 1880 жылы ол өз тайпасын қайтадан басқарып, келесі жылы Стендинг-Рок агенттігіне ауыстырылды. 1881 жылдың қыркүйегінде Стендинг-Рокта Лакота тайпасының санағында Rain in the Face тайпасының 39 отбасы немесе 180 адамнан тұратыны тіркелді. Rain in the Face Стендинг-Рок резервациясындағы Буллхед станциясындағы үйінде ұзақ аурудан кейін қайтыс болды. Өлім төсегінде ол миссионерге Кустерді өлтірген шығар деп ойлағанын мойындады, оны осылай жақыннан атқаннан кейін оның бетінде оқ ұнтағының іздері қалған.
Born in the Dakota Territory near the forks of the Cheyenne River about 1835, Rain in the Face was from the Hunkpapa band within the Lakota nation. His name may have been a result of a fight when he was a boy in which his face was splattered like rain with his Cheyenne adversary's blood. Late in his life, the chief related that the name was reinforced by an incident when he was a young man where he was in a battle in a heavy rainstorm with a band of Gros Ventres. At the end of the lengthy combat, his face was streaked with war paint. He first fought against the whites in the summer of 1866 when he participated in a raid against Fort Totten in what is now North Dakota. In 1868, he again fought the U. S. Army in the Fetterman Fight near Fort Phil Kearny in present day Wyoming. He again was involved in fighting in 1873 when he took part in the Battle of Honsinger Bluff where he ambushed and killed an army veterinarian Dr. John Honsinger, an army private and another civilian near present day Miles City, Montana. He returned to the Standing Rock Reservation, but was arrested by Captain Thomas Custer in 1874 on orders of General George A. Custer for the murder of Honsinger. He was taken to Fort Abraham Lincoln and incarcerated. However, he escaped (or was freed by sympathetic Indian policemen) and returned to the reservation, then fled to the Powder River. In the spring of 1876, he joined Sitting Bull's band and traveled with him to the Little Big Horn River in early June. During the subsequent fighting at the Battle of Little Big Horn on Custer Hill on June 25, 1876, Rain in the Face is alleged to have cut the heart out of Thomas Custer, a feat that was popularized by American poet Henry Wadsworth Longfellow in "The Revenge of Rain in the Face". According to the dubious legend, Rain in the Face was fulfilling a vow of vengeance because he thought Captain Thomas Custer had unjustly imprisoned him in 1874. Some contemporary accounts also claimed that the war chief had personally dispatched George Custer as well, but in the confused fighting, a number of similar claims have been attributed to other warriors. Late in his life, in a conversation with writer Charles Eastman, Rain in the Face denied killing George Custer or mutilating Tom Custer. Rain in the Face joined other Hunkpapa as they fled north into Canada, spending the next several years in exile. He finally led his band in to surrender in 1880 and was transferred to the Standing Rock Agency the following year. In a census of the Lakota taken at Standing Rock in September 1881, Rain in the Face's band is recorded as numbering 39 families or 180 people. Rain in the Face died in his home at the Bullhead Station on the Standing Rock Reservation after a lengthy illness. On his deathbed he reputedly confessed to a missionary that he thought that he might have killed Custer, shooting him from so close as to leave powder marks upon his face.