Кіріспе
Шошқа түрі Үлкен ат айқасы (Rhinolophus ferrumequinum) - Rhinolophus тұқымдасына жататын жәндік жейтін шошқа. Оның таралуы Еуропа, Солтүстік Африка, Орталық Азия және Шығыс Азияны қамтиды.
The greater horseshoe bat (Rhinolophus ferrumequinum) is an insectivorous bat of the genus Rhinolophus. Its distribution covers Europe, Northern Africa, Central Asia and Eastern Asia.
Сипаттама
Үлкен ат жегісі бар жарғақ - Еуропадағы ең үлкен ат жегісі бар жарғақ. Оның ерекше тұмсық жапырағы бар, оның жоғарғы бөлігі тік, ал төменгі бөлігі ат тұмсығы тәрізді. Оның ат астынан шыққан мұрын жапырағы "көріп" жатқан ультрадыбысты бағыттауға көмектеседі. Үлкен ат астындағы жарғақтың тістері мен сүйектері басқа ринолофидтерден ерекшеленеді. Оның жоғарғы жақ сүйегіндегі бірінші премоляр тістер қатарынан шығып тұрады. Басқа ат асты бүркітқұйрық жарғақтарда бұл премоляр өте кішкентай немесе мүлдем жоқ. Сондай-ақ, трагус та жоқ. Үлкен ат астындағы жарғанақтың ұзындығы орташа есеппен a және a аралығында; Түрдің түгі жұмсақ және түкті, түк негізінің түсі ашық сұр, арқа жағындағы түк сұр қоңыр, ал іш жағындағы сұр ақ, жас жарғанақтар көбірек күл сұр түске ие. Қанаттың қаптамасы мен құлақтары ашық сұр қоңыр түсті. Үлкен ат астындағы жарғанақтың салмағы - 30 кг, ал өмір сүру ұзақтығы - 30 жылға дейін жетеді.
Тарату
Үлкен ат астындағы жарғанақ Солтүстік Африка мен Оңтүстік Еуропадан Оңтүстік-Батыс Азияға, Кавказға, Иранға, Ауғанстанға, Пәкістанға және Гималай тауларына дейін, Оңтүстік-Шығыс Қытайға, Кореяға және Жапонияға дейін таралған. Ең солтүстікке қарай орналасқан жері Уэльсте. Нидерландының оңтүстік бөліктеріне, Германияға, Польшаға және Украинаға дейін жетеді. Жалпы, жарғақтар теңіз деңгейінен 800 м жоғары өмір сүреді, бірақ ол да өмір сүреді, қораның болуына және ылғалдылығына байланысты, Кавказда 3000 м жоғары. Қыста жылқының тұмсығы жер астындағы суық жерлерде қыстап жатады. Шошқалар белгілі бір температура мен ылғалдылық деңгейін талап етеді, бірақ бұл жас, жынысы мен жағдайына байланысты өзгеруі мүмкін. Сонымен қатар, қыран жарғақтары Оңтүстік Азиядағы Гималай таулары мен аңғарларындағы таулық ормандарда өмір сүреді. әсіресе, түнтілер. Мысалы, бұл түр кішірек шамыраңқы шыбын-шіркейді жұптасу үшін жиі шақыратын шыбын-шіркейді анықтай отырып, ол үшін жем болады. Колеоптерлер (құрттар) тамақтың шамамен 33% құрайды, қалған тамақ гименоптер мен диптер түрлерінен, сондай-ақ үңгір аранайынан тұрады. Кейбір әйелдер бес жасқа дейін көбеймейді. Жұптасудың көпшілігі күзде, бірақ кейбіреулері көктемде болады. Бұл түрдің көбею үрдісі егжей-тегжейлі зерттелген. Жұптасу кезінде аналықтардың ұясына кішкентай үңгірлер кіреді. Жұптау жүйесі көп әйелділік деп сипатталады, онда бірнеше әйел еркектерге барады. Алайда, генетикалық дәлелдер кейбір әйел үлкен ат қойғыш жарғанақтың бірнеше жылдар бойы бір еркекпен бірге болып, жұптасып отыратынын көрсетті, бұл моногамияны немесе жұптың адалдығын көрсетеді. Бір қызығы, туысқан әйелдердің жыныстық серіктестерін бөлісетіндігі анықталды, бұл колониядағы туыстық қарым-қатынас пен әлеуметтік үйлесімділікті арттыруға көмектесуі мүмкін. Жұптасқаннан кейін ұрық сұйықтығы аналық еркек жынысты қуысында тұнба болып қалады, бұл басқа еркектердің жұптасуын болдырмау үшін немесе ұрық жыныс мүшелерінің сәтті ұрықтандыру үшін сақталуы мүмкіндігін арттыру үшін жұмыс істейді.
Британиядағы мәртебесі
Бұл түр Ұлыбританияда сирек кездеседі, ол аз сандағы жерлерде ғана кездеседі. Оның таралуы туралы Ұлттық биологиялық әртүрлілік веб-сайтынан табуға болады. Оның көбейетін жерлері: Бристольдің маңында Брокли Холл қоралары, Бат қаласына жақын Айфорд Манор және Дин орманындағы Литтлдин Холл. Қысқы ұйқыға түсуге арналған жерлерге Мендип тауларында Банвелл үңгірлері мен Комптон Мартин Охр кеніші, Уилтширдегі Чилмарк карьерлері және Бат қаласына жақын Комб Даун және Батемптон Даун кен орындары жатады. Дорсетте бұл түр Брайанстон, Крик Грандж және Белл Вью карьерінде тұрады. Бұл түр де девонның Берри-Хед қаласында кездеседі және Стродтың Вудчестер ханшайында бақыланатын ұяшығы бар. Ол Уэльсте, оның ішінде Felin Llwyngwair, SSSI-де кездеседі. Бұл түр Ұлыбританиядағы бұрынғы таралу аймағының жартысынан астамынан жоғалып кетті, оның 1% -ы тірі қалды. Барлық ат асты бүркітқұйрық секілді, ол да қоқыс қоздырғыштарға сезімтал және оған инсектицидтер қолдану және ауыл шаруашылығының өзгеруіне байланысты кеміргіштердің жойылуы қауіп төндіреді. Соңғы зерттеулердің нәтижесі бойынша Ұлыбританияда жарғанақтың он жеті түрі тіркелген. Үлкен ат астындағы жарғақ - ең сирек кездесетіндердің бірі. Қазіргі уақытта 35 материнстволық және жыл бойына жұмыс істейтін ұялар мен 369 қыстау орындары бар. Қазіргі уақытта 4000-6600 адам деп бағалануда. Үлкен Horseshoes көптеген себептермен азайды, олар агрохимиялық заттарды (әсіресе Ивермектин) пайдаланудан бастап тіршілік ортасының жоғалуына және шаруашылық әдістерінің артық болуына дейін. Авермектин жәндіктердің личинкаларын өлтіреді, осылайша Horseshoes үшін азық-түліктің мол болуы азаяды, олардың алыс сапарға шығуына және қауіптіліктерге ұшырауына себеп болады. Өркендіктер жойылуы негізінен қалыптасқан тік қоршаулардың және жапырақты орман жайылымдарының экотонналарының жоқтығынан болып отыр. Қазіргі заманғы шаруашылық әдістері мал жайылымдарының азаюына әкелді, бұл бұған дейін құрт-құрттарды тартымды етіп, олардың тұрақты популяциясын қамтамасыз етіп, олжаларына тұрақты популяция бергенін анықтаған Horseshoes-ке әсер етті.
Дәйексөз келтірілген әдебиеттер
Кордес, Н., Энгквист, Л., Шмолл Т., Рейнхольд, К. 2014. Жыныстық сигнал беру: тартымды күбәләктер үлкен қауіпке ұшырайды. Әдептік экология. 25(2): 409414. Csorba G. P., Ujhelyi P., Thomas, N. 2003. Әлемнің тұмсықты жарғақтары. Алана Букс, Шропшир, Англия. Де Паз, О., Фернандес, Р., Бензал, Дж. 1986 жыл. 1977-1986 жылдар аралығында Иберия түбегінің ортасындағы қырықпырлардың жойылуы. Орталық экология станциясының бюллетені. 30:113138 Джонс, Г. 1990. Үлкен ат айқасы секілді жарғақтың (Rhinolophus ferrumequinum) жемін таңдау: Эхолокация арқылы оңтайлы азық табу? Жануарлар экологиясы журналы. 59:587 602. (Қол соғу) Купман, К. 1994. Хироптера: жүйелілік. Нью-Йорк: Уолтер де Грюйтер. Обрист, М. К., Боеш, Р., Флюкигер, П. Ф. 2004. Швейцарияның 26 балдырма түрінің эхолокациялық шақыру дизайнының өзгергіштігі: Синергиялық үлгілерді тану әдісімен автоматтандырылған далалық сәйкестендірудің салдары, шектері және мүмкіндіктері. сүтқоректілер. 684) 30732 Hutson A. M., Mickleburgh S. P., Racey P. A. (Қазақстан Республикасының ресми тілінде) 2001 жыл. Микрохироптерлер: жарғанақтың жаһандық жағдайы және оны қорғау жөніндегі іс-қимыл жоспары. IUCN/SSC Chiroptera Specialist Group, Gland, Switzerland and Cambridge, U.K. Parsons, S. & Jones, G. 2000. Эхолокациялы жарғанақтың он екі түрін дыбыстық сәйкестендіру, дискриминациялық функцияларды талдау және жасанды нейрондық желілер арқылы. "Эксперименталды биология журналы". 2000 203: 26412656 жыл. Молур, С., Маримутху, Г., Шринивасулу, С., Мистри, С. Хатсон, А. М., Бейтс, П. Дж. Дж., Уокер, С., Падмаприя, К. және Бинуприя, А. Р. 2002. Оңтүстік Азиялық хироптералардың жағдайы: қорғауды бағалау және басқару жоспары (C. A. M. P.) Zoo Outreach Organization/CBSG South Asia, Coimbatore, India. (Үздік ақпараттар: http://www.zoo.gov.kz/) Nature English, 1998 жыл. Үлкен ат астындағы жарғақтың пейзаждарын басқару. Ruddocks (Lincoln) Ltd. Nowak, R. 1994 жыл. "Әлемнің шұжықтары". Балтимор, Мэриленд: Джонс Хопкинс университетінің баспасы. Рейси, П. 1982. Шошқаның көбею экологиясы. pp. 5793 Т. Круз, ред. Шошқалардың экологиясы. Нью-Йорк: Пленум Пресс. Рэнсом, Р. Д. 1995 жыл. Ертерек көбейту үлкен ат астындағы жарғалақтың әйелінің өмірін қысқартады. Корольдік қоғамның философиялық операциялары B. 350:153161. (Қол соғу) Росситер, С., Джонс, Дж., Рэнсом, Р., Баррат, Е. 2000. Өлу қаупі төнген үлкен ат айқасы Rhinolophus ferrmequinum ұялы жарғағының генетикалық өзгерісі мен популяциялық құрылымы. Молекулалық экология. 9:11311135 Росситер С., Рэнсом, Р. Д., Фолкс, К. Г., Ле Комбер, С. Л., Джонс, Г. 2005. Үлкен ат қойны жарғалдақтарындағы жұптық адалдық және туыстық полигиния. Табиғат 437:408411 Росситер, С., Рэнсом, Р. Д., Фолкс, К. Г., Доусон, Д. А., Джонс, Г. 2006. Үлкен ат айқасы ұрғашыларындағы ұзақ мерзімді репродуктивті ауытқу. Молекулалық экология 15:30353043 Шобер, В., Э. Гриммбергер. 1997 жыл. Еуропа мен Солтүстік Американың жарғақтары: оларды білу, анықтау, қорғау. Нью-Джерси: TFH Publications Inc.
Jones, G. 1990. Prey selection by the greater horseshoe bat (Rhinolophus ferrumequinum): Optimal foraging by echolocation? Journal of Animal Ecology. 59:587–602. Koopman, K. 1994. Chiroptera: Systematics. New York: Walter de Gruyter. Obrist, M. K., Boesch, R., Flückiger, P. F. 2004. Variability in echolocation call design of 26 Swiss bat species: Consequences, limits and options for automated field identification with a synergic pattern recognition approach. Mammalia. 68(4) 307–32
Hutson A. M., Mickleburgh S. P., Racey P. A. 2001. Microchiropteran Bats Global Status Survey and Conservation Action Plan. IUCN/SSC Chiroptera Specialist Group, Gland, Switzerland and Cambridge, U. K.
Parsons, S. & Jones, G. 2000. Acoustic identification of twelve species of echolocating bat by discriminant function analysis and artificial neural networks. The Journal of Experimental Biology. 2000 203: 2641–2656. Molur, S., Marimuthu, G., Srinivasulu, C., Mistry, S. Hutson, A. M., Bates, P. J. J., Walker, S., Padmapriya, K. and Binupriya, A. R. 2002. Status of South Asian Chiroptera: Conservation Assessment and Management Plan (C. A. M. P.) Workshop Report. Zoo Outreach Organization/CBSG South Asia, Coimbatore, India. Nature English, 1998. Managing Landscapes For The Greater Horseshoe Bat. Ruddocks (Lincoln) Ltd.
Nowak, R. 1994. Walker's Bats of the World. Baltimore, Maryland: The Johns Hopkins University Press. Racey, P. 1982. Ecology of Bat Reproduction. pp. 57–93 in T. Kruz, ed. Ecology of Bats. New York: Plenum Press. Ransome, R. D. 1995. Earlier Breeding Shortens Life in Female Greater Horseshoe Bats. Philosophical Transactions of the Royal Society B. 350:153–161. Rossiter, S., Jones, J., Ransome, R., Barratt, E. 2000. Genetic variation and population structure in the endangered greater horseshoe bat Rhinolophus ferrmequinum. Molecular Ecology. 9:1131–1135
Rossiter S., Ransome, R. D., Faulkes, C. G., Le Comber, S. L, Jones, G. 2005. Mate fidelity and intra lineage polygyny in greater horseshoe bats. Nature 437:408–411
Rossiter, S., Ransome, R. D., Faulkes, C. G., Dawson, D. A., Jones, G. 2006. Long term reproductive skew in male greater horseshoe bats. Molecular Ecology 15:3035–3043
Schober, W., E. Grimmberger. 1997. The Bats of Europe and North America: Knowing Them, Identifying Them, Protecting Them. New Jersey: TFH Publications Inc.