Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австриялық қару-жарақ бизнесмені (1900–1977)
Austrian armaments businessman (1900–1977)
Фридрих Александр Мария "Фриц" Мандл (9 ақпан 1900 – 8 қыркүйек 1977) – әкесі Александр Мандл құрған жетекші австриялық қару-жарақ фирмасы Hirtenberger Patronen Fabrik компаниясының төрағасы. Мандл белгілі фашист болған, австрофашизм мен итальяндық бағыттарына жақын тұрған және нацизмге қарсы болған. 1930 жылдары ол Австрия ұлтшыл әскерінің ("Heimwehr") қолбасшысы, ханзада Эрнст Рюдигер Стархембергке жақын болды және оны қару-жарақ пен оқ-дәрімен жабдықтады. Ламарр өзінің "Экстази және мен" атты автобиографиясында Мандлді өте қатаң бақылаушы деп сипаттады. Ол одан қашып, қызметші кейпінде Парижге қашып, ажырасып кеткенін жазды. Кейін Кислер Хеди Ламарр ретінде танылып, Голливудтың ірі жұлдызына айналды. Герта Мандл (құрметті аты – Врани; 1911 жылы Штейермаркта туған – қайтыс болған күні белгісіз). (LaVoz мақаласында ол Шнайдер деген атпен де белгілі болған және 1938 жылы Буэнос-Айресте онымен бірге болған. Қалған мүлігі тәркіленді.)
Friedrich Alexander Maria "Fritz" Mandl (9 February 1900 – 8 September 1977) was chairman of Hirtenberger Patronen Fabrik, a leading Austrian armaments firm founded by his father, Alexander Mandl. A prominent fascist, Mandl was attached to the Austrofascism and Italian varieties and an opponent of Nazism. In the 1930s he became close to Prince Ernst Rüdiger Starhemberg, the commander of the Austrian nationalist militia ("Heimwehr"), which he furnished with weapons and ammunition. In her autobiography, Ecstasy and Me, Lamarr described Mandl as extremely controlling. She wrote that she escaped from him by disguising herself as a maid and fleeing to Paris, where she obtained a divorce. Kiesler would later become known as Hedy Lamarr and became a major star in Hollywood. Herta Mandl (née Wrany; born 1911, Steiermark – unknown date of death). (The LaVoz article suggests she was also known as Schneider, and was with him in Buenos Aires in 1938. The remaining property was seized.
Қалған жері
1940-жылдардың ортасында Мандл Бразилияға, содан кейін Аргентинаға көшіп барды. Ол Аргентинаға "босқын" ретінде, өзінің Rolls Royce машинасымен, оны күтіп ұстаушылар тобымен және бір тонна алтынмен келді. Ол азаматтыққа қабылданып, 1951 жылы қайтадан үйленді. Аргентинада ол перонизм кезеңінде зауыттар мен компаниялар ашты. Ол француз суретшісі Жан Мишель Франкпен тығыз байланыста жұмыс істеді, ол сол кезде Comte S. A. компаниясының көркемдік директоры болып, Мандлдің жиһаздарының көп бөлігін жасады.
Some time in the mid 1940s, Mandl moved to Brazil and then to Argentina. He arrived in Argentina as a "refugee", with his Rolls Royce automobile, a court of maintainers, and a ton of gold bullion. He became a citizen and remarried in 1951. In Argentina, he opened factories and companies during Peronism. He worked closely with French designer Jean Michel Frank, who was then artistic director of Comte S. A., who produced most of Mandl's furnishings.
Австрияға оралу
Мандл американдықтардың оны нацист деп күдіктенуі салдарынан Аргентинадағы бизнесін жабуға мәжбүр болды. Ол 1977 жылы Венада қайтыс болды. Оның өлімінен кейін, оның мұрасы бойынша ұзақ жылдарға созылған дау туды.
Mandl had to close his businesses in Argentina when Americans harassed him on suspicion of his being a Nazi. He died in Vienna in 1977. After his death, a dispute broke out over his inheritance that took years to resolve.
Жалпы сілтемелер
Билл, Рамон. Солотхурн қару фабрикасы. Швейцарияның қару-жарақ өнеркәсібінің неміс қаруландыру өнеркәсібіндегі қызметі. In: Schriftenreihe des Kantonalen Museums Altes Zeughaus Solothurn, 14-ші том. Солотурн, 2002.
Хуг, Питер. Швейцария қару-жарақ өнеркәсібі және ұлттық социализм кезеңіндегі қару-жарақ саудасы. Кәсіпорын стратегиялары – нарық дамуы – саяси бақылау. Цюрих: Chronos Verlag, "Тәуелсіз сарапшылар комиссиясының басылымдары" сериясының 11-томы, 2002.
Керекес, Лайош. Демократияның кеш батқан сәті. Муссолини, Гёмбёс және "Хаймвер". Вена, Франкфурт, Цюрих: Europa Verlag, 1966.
Луса, Антонио. Конспираторлар және контрабандистер. Португалия нацизм жылдарындағы қару-жарақ және валюта контрабандасында. 1933–1945. Лиссабон: Oficina do Livro, 2005.
Ханауска, Фриц. Хиртенберг қаласының тарихы. Хиртенберг қалалық әкімдігі, Хиртенберг, 1980.
Bill, Ramón. Waffenfabrik Solothurn. Schweizerische Präzision im Dienste der deutschen Rüstungsindustrie. In: Schriftenreihe des Kantonalen Museums Altes Zeughaus Solothurn, Heft 14. Solothurn, 2002
Hug, Peter. Schweizer Rüstungsindustrie und Kriegsmaterialhandel zur Zeit des Nationalsozialismus. Unternehmensstrategien – Marktentwicklung – politische Überwachung. Zurich: Chronos Verlag, Band 11 der Publikationen der Unabhängigen Expertenkommission, 2002. Kerekes, Lajos. Abenddämmerung einer Demokratie. Mussolini, Gömbös und die Heimwehr. Wien Frankfurt Zürich: Europa Verlag, 1966. Louçã, António. Conspiradores e traficantes. Portugal no tráfico de armas e de divisas nos anos do nazismo. 1933–1945. Lisbon: Oficina do Livro, 2005. Hanauska, Fritz. Heimatbuch der Marktgemeinde Hirtenberg. Marktgemeinde Hirtenberg, Hirtenberg 1980