Кіріспе

Испан музыканты Хоакин Рамон Мартинес Сабина (12 ақпан 1949 жылы туған) – испан музыканты, әнші, композитор және ақын. Оның әндері көбінесе махаббат, жүрек ауруы және қоғам туралы, барокко әдебиеті стиліне ұқсас әдеби образдарды жиі пайдаланады. Ол он төрт студиялық альбом, екі концерттік альбом және үш жинақ альбом шығарды. Оның ең танымал әндері: "Calle Melancolía" ("Меланхолия көшесі"), "19 días y 500 noches" ("19 күн мен 500 түн"), "Quién me ha robado el mes de Abril" ("Кім менің сәуір айымды ұрлады?"), "Pongamos que hablo de Madrid" ("Мадрид туралы айтайын десем"), "Y sin embargo" ("Дегенмен"), "Contigo" ("Сенбен") немесе "Peces de ciudad" ("Қалалық балықтар").

Ол жеке және топпен бірге концерттік альбомдары үшін өнер көрсетті, Хавьер Крахе мен Альберто Переспен бірге "La mandrágora" тобында, 1986 жылғы концертте "Viceversa" тобымен және Жоан Мануэль Серратпен "Dos pájaros de un tiro" (Бір тастан екі құс) атты жобада өнерлесті. Сабина 2001 жылы инсульт алды, физикалық жағдайы жақсарғанмен, төрт жылға созылған концерттік үзіліске әкелген терең депрессияға түсті. Ол жазылып, 2005 жылдың қарашасында "Alivio de Luto" атты он сегізінші альбомын, ал 2009 жылы "Vinagre y rosas" альбомын шығарды. 2012 жылы Жоан Мануэль Серратпен бірлесіп "La Orquesta Del Titanic" атты соңғы альбомын жарыққа шығарды. 2020 жылдың 29 маусымында Сабина Мадридте өткен жеке салтанатта Химена Коронадоға үйленді.

Алғашқы жылдар

Хоакин Сабина Жаэн провинциясындағы Убеда қаласында дүниеге келген. Ол Адела Сабина дель Кампо мен Джеронимо Мартинес Галлегоның екінші ұлы. Әкесі полиция қызметкері болған. Ол кармелиттер бастауыш мектебінде оқыды және 14 жасында алғашқы өлеңдерін жаза бастады, сонымен қатар музыка шығара бастады. Ол "Merry Youngs" тобының құрамында болды, ол Элвис Пресли, Чак Берри және Литтл Ричард сияқты әншілерді, олардан өзге де көптеген музыканттарды үлгі етті. Ол Дон Боско салезиандары басқаратын орта мектепте білім алды және осы кезеңде Фрай Луис де Леон, Хорхе Манрике, Хосе Иерро, Марсель Пруст, Джеймс Джойс және Герберт Маркузе еңбектерін оқуға кірісті. Орта мектепті бітірген соң, әкесі оның соңынан еріп, полиция қызметкері болуын қалаған, бірақ ол гитараны көбірек жақсы көретінін айтып, бас тартты. "La del pirata cojo" әнінде ол түрлі өмірлерді бастан кешіру туралы арманда ететінін айтады, бірақ полиция қызметкері болу туралы тіпті әзілде де айтпайды.

Лондонға жер аударылу

Содан кейін Гранада университетіне филология факультетіне оқуға түсті. Ол жерде Пабло Неруда мен Сесар Вальехоның поэзиясын оқыды. Сабина алдымен Лесли есімді әйелмен бірге тұрып, дипломдық жұмысын дайындауға кірісті. Оның революциялық идеологиясы оны антифашистік топтармен байланыстырды. 1970 жылы «Poesía 70» журналымен ынтымақтаса бастады, Карлос Кано мен Луис Эдуардо Аутемен бірге жарияланды, содан кейін университеттен шығып, Франсиско Франко үкіметінен қуғын-сүргіннен қашу үшін, жалған паспортпен Мариано Зугасти деген атпен Лондонға жер аударылды – бұл үкімет ғимаратына Молотов коктейлін лақтырғаннан кейін болды. Сол жылы оның әкесі Франкоға қарсы көзқарастары үшін Сабинаны қамауға бұйрық алды. 1975 жылы Сабина ән жазып, жергілікті барларда орындауға кірісті. «Мексикано тавернасы» деген жергілікті барда Сабина Джордж Харрисонның туған күнін тойлаған кезде өнер көрсетті. Бұрынғы «Beatles» мүшесі Сабинаға бес фунттық сыйлық берді, оны Сабина бүгінге дейін сақтап келеді. 1975 жылы Франконың диктатурасы аяқталғаннан кейін Сабина Испанияға оралып, әскерге қатарына қосылды, бірақ өзін түрмеде сезініп, казармадан тыс жерде ұйықтау үшін үйленді.

Қайтудан кейін

Сабинаның Inventario (Inventory) атты алғашқы альбомы 1978 жылы кішкентай Movieplay лейблі арқылы жарық көрді. Ол бұл альбомды "өзінің өлім металл нұсқасы" деп сипаттады, бірақ альбом көбінесе назарсыз қалды. Содан кейін ол күшті CBS (қазіргі Sony) компаниясына көшті және Malas Compañías (Жаман компаниялар) альбомын шығарды. Бұл альбом Сабинаға "Pongamos que hablo de Madrid" (Мен Мадрид туралы айтып отырмын) атты бірінші хит-синглін сыйлады және әртіс кеңінен танылды. Ол Javier Krahe және Alberto Pérez есімді әріптестерімен бірге "La mandrágora" (The Mandrake) атты концерттік альбомын шығарды. Үштік телебағдарламаға қатысқандарының арқасында үлкен танымалдылыққа ие болды. "La Mandrágora" әнінің ашық және саяси мазмұнына байланысты дау тудырды. Сабина 1984 жылы үшінші альбомын, "Ruleta Rusa" (Орыс рулеткасы) шығарды. Бұл альбомда әнші әдеттегі әнші-күйші стилінен Rock музыкасына өтті, дыбысы күштірек болды және электр гитарасы сияқты жаңа аспаптар пайда болды. Альбомның ең танымал әндерінің бірі "Pisa el acelerador" (Айналымды жылдамдат) болды, ол осы альбомның алғашқы макси-синглі еді.

Жетістік

1985 жылы Сабина CBS компаниясынан кетіп, бұл жолы Ariola лейблы астында, Viceversa тобының жетекшісі Панчо Варонамен бірлесіп, төртінші студиялық альбомын – «Juez y Parte» (Төреші және тарап) шығарды. Панчо Варона оның ең жақын достарының біріне айналып, Сабинаның көптеген келешек альбомдарының продюсері болды. Синтезаторлар мен клавишалардың қолданылуы арқасында көбірек заманауи дыбысқа ие болған бұл альбомда «Princesa» (Принцесса) атты тағы бір танымал ән болды, оны осы альбомның ең сәтті әні деп санауға болады. Оның саяси көзқарастары оны НАТО-ға қарсы қозғалысқа қатысуға итермеледі. Кейін ол өзінің алғашқы тікелей концерттік альбомын шығарды, ол оның коммерциялық табысына үлкен үлес қосты. Мадридтегі Саламанка театрында жазылған бұл альбомда Хавьер Крахе, Хавьер Гурручага және Луис Эдуардо Ауте сияқты әншілермен де жұмыс істеді. 1987 жылы Сабина өзінің бесінші студиялық альбомын – «Hotel, Dulce Hotel» (Қонақ үй, тәтті қонақ үй) шығарды, ол Испанияда 400 000 дана сатылды. Бұл альбомдағы ең танымал әндердің бірі – «Así estoy yo sin ti» («Сенсіз мен осындаймын») болды, оған оның мансабындағы алғашқы промо-видеосы түсірілді. Бұл сәттілік оның келесі альбомы – «El Hombre del Traje Gris» («Сұр костюмдегі адам») шығуына себеп болды, онда ол жаңа серіктесі және жақын досы Антонио Гарсия де Диегомен жұмыс істеді. Бұл альбомды шығарғаннан кейін Сабина Латын Америкасы бойынша сәтті гастрольдік сапар жасады. 1990 жылы осы альбомнан кейін «Mentiras Piadosas» («Ақ пейілді өтіріктер») альбомы жарық көрді. Екі жыл өткен соң, 1992 жылы, орындаушы «Física y Química» («Физика және химия») альбомымен жаңа сатылым рекордын орнатты, ол бір миллионнан астам дана сатылды. Бұл табысқа «Y nos dieron las diez» («Бізге сағат онды берді») әні себеп болды, ол жазғы махаббат туралы әңгімелейтін және мексикалық дәстүрлі музыканың әсеріндегі ән. Бұл ән Латын Америкасының көптеген әншілерімен орындалды. Осы сәттіліктен кейін ол Америкаға тағы бір сәтті гастрольдік сапар жасады. Оның келесі альбомдары – «Esta boca es mía» («Осы ауыз менікі»), «Yo, mi, me, contigo» («Мен, менің, мен, сенімен») және «19 Días y 500 Noches» («19 күн және 500 түн») оған кең танылуды және бірнеше платиналық альбомдарды сыйлады. Инсульттің салдарынан емделгеннен кейін, ол 2002 жылы «Dímelo en la Calle» («Маған көшеде айт немесе оны сыртта айтуға батылыңыз») әнімен сахнаға оралды. Кейін ол өзінің бұрынғы альбомы мен 12 жаңа әнін, сондай-ақ өзі салған суреттермен бірге «Diario de un peatón» («Жаяу жүргіштің күнделігі») атты қос альбом шығарды. 2005 жылы Сабина «Alivio de luto» («Қайғыдан құтылу») атты жаңа альбомын шығарды. Альбоммен бірге интервьюлер, музыкалық бейнелер, әндердің акустикалық нұсқалары және үйде жазылған материалдардан тұратын DVD де жарық көрді. 2007 жылы ол испан әншісі Жоан Мануэль Серратпен бірлесіп «Dos Pájaros de un Tiro» («Бір тастан екі құс») атты гастрольдік сапар жасады және осы гастрольдің CD-ін жазды, оған концерттің DVD-сі мен деректі фильм кірді. 2009 жылы ол Мадрид қаласының сыйлығын қала әкімі Альберто Руис Галлардоннан алды, ол оның қаланың беделін жақсартуға үлкен үлес қосқан ең маңызды тұлғалардың бірі екенін айтты. Сол жылы ол өзінің 15-ші студиялық альбомын – «Vinagre y Rosas» («Сирке және раушан гүлдері») шығарды, онда ол өзінің продюсерлері Панчо Варона және Антонио Гарсия де Диегомен, сондай-ақ Pereza тобымен бірлесіп жұмыс істеді. Альбомның бірінші синглы – «Tiramisu de limón» («Лимонды тирамису») әні болды, ол Pereza тобының мүшелері Рубен мен Лейвамен бірге орындалды. Промо-видеоға актриса және әнші Моника Молина шақырылды. Альбом 14 желтоқсанда жарық көрді және испандық альбомдар тізімінде бірден көшбасшы болды. 2022 жылы «Sintiéndolo mucho» («Шынайы сезіммен») атты деректі фильм Сан-Себастьян кинофестивалінде көрсетілді. Бұл фильмді испан режиссері Фернандо Леон де Араноа түсірді, ал Pereza тобының бұрынғы мүшесі Лейва саундтрек авторы болды. Бұл фильмде Леон де Араноа Хоакин Сабинаның күнделікті өмірінің әртүрлі жақтарын көрсетеді, ол Жаэн қаласынан келген суретшіні бірнеше жыл бойы бақылап, оның өмірбаянының жасырын жақтарын ашады. Фильмде әнші-күйшінің пәтерінде жиналған достары мен Мексика арқылы жасаған гастрольдік сапарынан алынған кадрлар да бар.

Құрмет альбомдары

Dónde más duele (Ең көп ауыртатын жерде) (2002), Мария Хименестің Сабинаның әндерінен жасалған туындысы. Entre todas las mujeres (Барлық әйелдер арасында) (2003) 12 әйел әртіс орындаған Сабинаның әндерінен жасалған туындысы. La Habana canta a Sabina (Хабана Сабинаға ән салады) (2011) Кубалық әртістер орындаған Сабинаның әндерінен жасалған туындысы. Más de cien mentiras. El musical (Жүзден астам өтірік. Мюзикл) (2011) Сабинаның осы аттас мюзиклдегі әндерінен жасалған туындысы. Ni tan joven ni tan viejo (Кем емес, жас та емес, қарт та емес) (2020) әртүрлі әртістер орындаған Сабинаның әндерінен жасалған туындысы.

Сыйлықтар мен жетістіктер

Андалусия медалі (1989). Ең үздік испан әртісі үшін Ондас сыйлығы (1999). «19 días y 500 noches» әні үшін Ондас сыйлығы (1999). Көркем өнерге сіңірген қызметі үшін алтын медаль (2000). Мадрид қаласының алтын медалі (2009). Убеда қаласының құрметті ұлы медалі (2017). Латын Грэмми сыйлығы – өмірлік жетістіктері үшін (2021).