Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мезомасштабты конвекциялық кешен (МКК) – инфрақызыл спутниктік суреттерде көрінетін ерекшеліктерімен анықталатын мезомасштабты конвекциялық жүйенің ерекше түрі. Олар ұзаққа созылады, көбінесе түнгі уақытта қалыптасады және жиі ауыр жаңбыр, жел, градус, молния және тіпті торнадоға алып келуі мүмкін.
A mesoscale convective complex (MCC) is a unique kind of mesoscale convective system which is defined by characteristics observed in infrared satellite imagery. They are long lived, often form nocturnally, and commonly contain heavy rainfall, wind, hail, lightning, and possibly tornadoes.
Өлшемі
Мезомасштабты конвекциялық кешен бұлттың жоғарғы бөлігінің ауданы 100 000 км² немесе одан жоғары болса, температурасы -32°C-қа тең немесе одан төмен, немесе бұлттың жоғарғы бөлігінің ауданы 50 000 км² болса, температурасы -52°C-қа тең немесе одан төмен болуы керек. Мөлшеріне қатысты анықтамалар 6 сағат немесе одан көп уақыт бойы сақталуы тиіс. Оның ең үлкен көлемі бұлт жамылғысы ең үлкен аумаққа жеткен кезде анықталады. Оның эксцентриситеті (кіші ось / үлкен ось) ең үлкен көлемде 0,7-ден жоғары немесе оған тең болуы керек.
A mesoscale convective complex has either an area of cloud top of 100,000 km2 or greater with temperature less than or equal to −32 °C, or an area of cloud top of 50,000 km2 with temperature less than or equal to −52 °C. Size definitions must be met for 6 hours or greater. Its maximum extent is defined as when cloud shield reaches maximum area. Its eccentricity (minor axis/major axis) is greater than or equal to 0.7 at maximum extent.
Даму
МКК көбінесе найзағайлардың бірігуінен пайда болады, олар ақырында МКК критерийлеріне сай келеді. Сонымен қатар, кейбір МКК қалыптасуы Колорадо жазығынан Роки тауларына дейін бақыланады. Бұлар "орогендік" кешендер деп аталады. МКК қалыптасатын метеорологиялық ортаның ерекшеліктері: оңтүстік бағытты төменгі қабаттағы жел ағыны (желдің максималды жылдамдығы), қалыптасу ортасының ылғалдылығын арттыратын күшті ылғал көтерілісі, жер бетіне жақын ауаның жинақталуы және жоғары қабаттағы ауаның таралуы. Бұл жағдайлар жоғарғы тропосфералық ойықтың алдында ең айқын байқалады. Жүйелер түстен кейін шашыраңқы найзағайлар ретінде басталып, желдің жылдамдығы мен бағытының биіктікке қарай өзгеруі (жел қисылуы) кезінде түнде ұйымдасады. Қатты ауа райының пайда болу ықтималдығы қалыптасудың алғашқы кезеңдерінде, түстен кейін ең жоғары болады. МКК түні және таңертеңгі сағаттардағы ең дамыған және күшті кезеңінде стратиформды жауын-шашынмен сипатталады (найзағайлармен қатар жүретін конвективті жауын-шашыннан өзгеше). МКК әдетте таңертеңгі сағаттарда ыдырай бастайды. Ыдырағаннан кейін, мезомасштабты конвективті айналым деп аталатын ортаңғы қабаттағы айналым, күнінің соңында тағы бір найзағайлар циклын тудыруы мүмкін.
MCCs commonly develop from the merging of thunderstorms into a squall line which eventually meet the MCC criteria. Furthermore, some MCC formation can be tracked from the plains in Colorado back to the Rocky Mountains. These are called "orogenic" complexes. The characteristics of the meteorological environment that MCCs form in are strong warm air advection into the formation environment by a southerly low level jet stream (wind maximum), strong moisture advection which increases the relative humidity of the formation environment, convergence of air near the surface, and divergence of air aloft. These conditions are most prominent in the region ahead of an upper level trough. The systems begin in the afternoon as scattered thunderstorms which organize overnight in the presence of wind shear (wind speed and direction changes with height). The probability for severe weather is highest in the early stages of formation, during the afternoon. The MCC persists at its mature and strongest stage overnight and into the early morning in which the rainfall is characterized as stratiform rainfall (rather than convective rainfall which occurs with thunderstorms). Dissipation of the MCC commonly occurs during the morning hours. After dissipation, a remnant mid level circulation known as a mesoscale convective vortex can initiate another round of thunderstorms later in the day.
Құрылымы
МКК құрылымын үш қабатқа бөлуге болады. МКК-ның төменгі қабаттары жер бетіне жақын, тропосфераның ортаңғы қабаттары тропосфераның ортасында, ал жоғарғы қабаттары жоғарғы тропосферада орналасқан. Жер бетіне жақын МКК жоғары қысымды көрсетеді, ал оның алдыңғы шетінде ағын шекарасы немесе мезомасштабты суық фронт болады. Бұл жоғары қысым жауын-шашынның булануынан ауаның салқындауы нәтижесінде пайда болады (көбінесе суық шоғыр деп аталады). Ортаңғы қабаттарда (тропосфераның ортасында) МКК циклоникалық (Солтүстік жартышарда сағат тіліне қарсы) айналатын төмен қысымды көрсетеді, ол айналағы ортамен салыстырғанда жылырақ болады (жылы ядро деп аталады). Бұл ортаңғы қабаттағы айналым мезомасштабты конвективті құйын деп аталады. Жоғарғы қабаттарда антициклоникалық (Солтүстік жартышарда сағат тілімен) айналатын жоғары қысым бар, ол ауаның таралу белгісі. Бұл жоғары қысым айналағы ортамен салыстырғанда суық. Жоғарғы қабаттардағы осы таралу және суық шоғырдың ағын шекарасындағы ауаның бетте жиналуы көтерілу қозғалысын тудырады, бұл МКК-ны сақтауға көмектеседі.
The structure of an MCC can be separated into three layers. The low levels of the MCC near the surface, the mid levels in the middle of the troposphere, and the upper levels in the upper troposphere. Near the surface, the MCC exhibits high pressure, with an outflow boundary, or mesoscale cold front, at its leading edge. This high pressure is caused by the cooling of the air from the evaporation of rainfall (commonly referred to as a cold pool). In the mid levels (mid troposphere), the MCC exhibits a cyclonic (counterclockwise in the Northern Hemisphere) rotating low pressure which is warm compared to the surrounding environment (referred to as a warm core). This mid level circulation is referred to as a Mesoscale Convective Vortex. The upper levels contain an anti cyclonic (clockwise in the Northern Hemisphere) rotating high pressure which is a sign of divergence of air. This high pressure is colder relative to its surrounding environment. This divergence at upper levels and convergence of air at the surface along the cool pool's outflow boundary results in rising motion which aids maintenance of the MCC.
Эффекттер мен климаттық
МКК қатты жауын-шашын тудырады, ол су тасқынына және басқа да гидрологиялық салдарларға әкелуі мүмкін. МКК АҚШ-та көктем және жаз айларында (жылы маусымда), Үндістан муссондық аймағында, Батыс Тынық мұхитында, сондай-ақ Африка мен Оңтүстік Американың барлық аймақтарында кездеседі. Атап айтқанда, АҚШ-тағы жылы маусымдағы жауын-шашынның маңызды бөлігін МКК-дан түскен қатты жаңбыр құрайды. Жылы маусым өте барымен, МКК пайда болуына қолайлы аймақтар АҚШ-тың оңтүстік жазықтарынан солтүстікке қарай жылжиды. Шілде және тамыз айларында солтүстік-орталық штаттар ең қолайлы болып табылады. МКК-ның орта деңгейдегі төмен қысым аймақтары кейбір тропикалық дауылдардың пайда болуына дейін із тастады, ал сирек жағдайларда тропикалық дауылдар МКК-ны тудыруы мүмкін.
MCCs produce heavy rainfall which can lead to flooding and other hydrological impacts. MCCs are found in the United States during the spring and summer months (warm season), the Indian monsoon region, the West Pacific and throughout Africa and South America. In particular, the heavy rainfall from MCCs accounts for a significant portion of the precipitation during the warm season in the United States. As the warm season progresses, the favorable regions for MCC formation shift from the southern plains of the United States northward. By July and August, the north central states become the most favorable. The mid level low pressure areas of MCCs have also been tracked to the origin of some tropical cyclones, and on rare occasions, tropical cyclones can generate MCCs.
Ерекше МКК
Ең көзге түсетін МКК-ның бірі 1977 жылғы 19 шілдеде түнде Пенсильвания штатының батысында болды. МКК салдарынан қатты жаңбыр жауып, Пенсильвания штатының Джонстаун қаласындағы апатты су тасқынына әкеп соқты. Бұл құрама 96 сағат бұрын Оңтүстік Дакотаға дейін қадағаланып, Джонстаун қаласында рекордты жаңбыр жауғанша АҚШ-тың солтүстігінде мол жаңбыр жаудырды. Тағы бір маңызды МКК 1995 жылғы 15 шілдеде Оңтүстік Онтарио, Нью-Йорк штатының солтүстігі, Вермонт, Массачусетс, Коннектикут және Род-Айленд штаттарына құлдиргі желдер әкелді. МКК 160 км/сағ-тан астам жылдамдықпен жел шығарды, жеті адамның қаза болуына, Адирондак және Беркшир тауларындағы орманның кең аумақта жойылуына және 500 миллион доллардан астам мүліктің зақымдануына себеп болды. 1993 жылғы сәуірден шілдеге дейінгі түндердің көп бөлігінде шамамен бір аймақта ірі МКК-лардың пайда болуы және олардың келесі күнге дейін сақталу қабілеті сол жылы АҚШ-тың орталық бөлігіндегі су тасқынының басты себептерінің бірі болды.
One of the most notable MCCs occurred overnight on 19 July 1977, in western Pennsylvania. The MCC resulted in heavy rainfall which led to the disastrous flooding of Johnstown, Pennsylvania. The complex was tracked 96 hours back to South Dakota and produced copious amounts of rain throughout the northern United States before producing up to of rain in Johnstown. A second notable MCC brought destructive straight line winds to southern Ontario, Upstate New York, Vermont, Massachusetts, Connecticut, and Rhode Island on the morning of 15 July 1995. The MCC produced winds in excess of 160 km/h (100 mph) and was responsible for seven deaths, widespread destruction of forests in the Adirondack and Berkshire Mountains, and over $500 million in property damage. The formation of large MCCs over the same general area for a large percentage of the nights in April to July 1993 and their tendency to persist well into the next day was a large part of the cause for the flooding in much of the central United States that year.