Кіріспе

Джеймс Лей, Марлбороның 1-ші графы (шамамен 1552–1629 жж.) – ағылшын саясаткері және судьясы, 1597 мен 1622 жылдар аралығында әртүрлі уақытта Парламенттің Төменгі палатасында отырған. Ол Ирландияда, содан кейін Англияда Корольдің тақтасының бас судьясы болды және 1624–1628 жылдары Лорд-бас қазынашы қызметін атқарды. 1624 жылдың 31 желтоқсанында Джеймс I оны Девон графтығындағы Лей бароны деп жариялады, ал 1626 жылдың 5 ақпанында Карл I оны Марлборо графы етіп көтерді. Екі лауазым да 1679 жылы 4-ші Марлборо графының қайтысымен тоқтатылды.

Ерте өмір

Джеймс Лей 1552 жылы Уилтширдегі Теффонт-Эвиас қаласында дүниеге келген солдат және жер иесі Генри Лейдің (1574 жылы қайтыс болған) кіші ұлы болды. Оның анасы Дионисия де Сент-Майн, немесе Сент-Мор, Уолтер Сент-Мордың қызы. Ол Кембридж және Оксфорд университеттерінде білім алып, 1574 жылы Оксфордтың Брассеноз колледжін бітірді. Кейін ол заңгерлік мамандық алды, Линкольн қонақүйінің төрешісі және Фурниваль қонақүйінің оқырманы болды. Лейдің ағасы Мэтью (шамамен 1545-1636) Вестбери округінен парламент депутаты болды.

Мемлекеттік қызмет

Лей 1597 жылы Вестбери округінен парламент мүшесі болып сайланды. 1603 жылы ол Кармартен аймағының судьясы болып тағайындалды. Сол жылдың қараша айында ол заң сержанты болды, ал желтоқсанда I Джеймс оны рыцарь атағына ие етті: король оның қабілеттерін жоғары бағалады. 1604 жылы ол Вестбериден тағы да депутат болып сайланды, содан кейін король Джеймс оны Ирландиядағы Корольдің тақтасының бас судьясы ретінде Дублинге жіберді. Ол сондай-ақ Ирландияның құпия кеңесінде қызмет етті және 1605 жылы Ирландияның Ұлы мөрінің комиссары болды. 1607 жылы ол дерлік тоқтатылған Корольдік үйлерге кірді және оның кәсіби беделін қайта жаңғыртуға көп еңбек етті. Ол өзінің қызметтік міндеттерін адал орындады және Уиклоуда сот отырысын өткізген алғашқы судья болды. Ол ағылшын тіліндегі «Ортақ дұғалар кітабының» ирланд тіліне аударылуын ұйымдастырды және ирландтық католик аристократиясының протестанттық шіркеулерге қатысуын талап етті. Осының салдарынан ол өте жақтырмас болды және Англияға оның басқаруының қаталдығы туралы көптеген шағымдар түсті. 1608 жылы Лей Англияға қайта шақырылды, формальды түрде Ольстердің бекітілуі туралы ағылшын құпия кеңесіне есеп беру үшін. Содан кейін ол «Істер жөніндегі соттың» бас прокуроры болып тағайындалды. Одан әрі жоғарылаулар баяу болды. Ол 1609–1614 жылдары Вестбери үшін парламент мүшесі болды және 1614 жылы Бат үшін депутат болып сайланды. 1619 жылы ол баронет атағын алды. 1621 жылы ол лорд-бас судья болған кезде Вестминстердегі ағылшын судьясы болды. Ол 1621 жылы Вестбериден қайта сайланды, бірақ Фрэнсис Бэконның жағдайы нашарлағаннан кейін Лордтар палатасында төрағалық етуге міндеттелді, бірақ ол, 10 000 фунт кеңсеге ұсынғанына қарамастан, Лорд-канцлер болып тағайындалмады. Сол жылы ол үшінші әйелі Джейн Ботелерге, патшаның сүйіктісі Бэкингемнің немересіне үйленді. 1624 жылдың соңында Бэкингемнің ықпалымен Лей Кранфилдтің орнына Лорд-Жоғары қазынашы болып тағайындалды, сонымен қатар ол құпия кеңесші ретінде ант берді. Ол Лей бароны, ал 1626 жылы Марлборо графы атанды. Оның қазынашылығы I Чарльздың қаржылық қиындықтарымен және қаржы саласындағы тәжірибесінің болмауымен қиындыққа тап болды. 1628 жылы ол осы қызметтен зейнеткерлікке шықты, ал сол жылдың шілдесінен желтоқсан айына дейін ол Кеңестің Лорд-президенті болды. Алайда ол көп ұзамай Линкольн үйіне көшіп, келесі наурыз айында қайтыс болды. Ол нашар мемлекет қайраткері, бірақ қабілетті және бейтарап судья ретінде есте қалды.

Басқа жетістіктер

Лей Антикварлар қоғамының негізін қалаушы мүшесі болды. Оның құқық және антиквариат тақырыптарындағы еңбектерінің ешқайсысы оның өмірінде жарияланбады, бірақ оның немересі Джеймс Лей, Марлбороның 3-ші графы, 1642 жылы қамқоршылық туралы трактатын және 1659 жылы сот есептерінің жинағын жариялады. Оның Антикварлар қоғамына ұсынған төрт мақаласы Томас Хернның "Қызықты әңгімелер жинағында" (1720) жарияланды.