Кіріспе

1916 жылы Вашингтон штатының Эверетт қаласында кәсіподақ мүшелері мен полиция арасындағы атыс – Эверетт трагедиясы, сондай-ақ Қанды жексенбі деп белгілі, – жергілікті билік пен Әлемдік өнеркәсіп жұмысшылары (IWW) кәсіподағының мүшелері арасындағы қарулы қақтығыс болды, олар көбінесе "Wobblies" деп аталады. Оқиға 1916 жылғы 5 қарашада Вашингтон штатының Эверетт қаласында болды. Бұл оқиға Тынық мұхитының солтүстік-батыс айманының еңбек тарихындағы жаңа шиеленіс кезеңін бастады.

Өмірбаян

1916 жылы Вашингтон штатындағы Эверетт қаласы ауыр экономикалық дағдарысқа тап болды. Бизнес, коммерциялық мүдделер, жұмысшылар және кәсіби одақтар арасында үнемі қақтығыстар болып тұрды. Көшелерде жұмысшылар тарапынан бірнеше митингілер мен сөздер айтылды. Бұған бизнестің жағында тұрған жергілікті құқық қорғау органдары қарсылық көрсетті. IWW ұйымдастырушылары шифер жұмысшыларының бес айға созылған ереуілін қолдау үшін Эвереттке барды. Олар қалаға келген кезде, бизнес өкілдері ұйымдастырған қарақшылар оларды балта саптарымен ұрып, қаладан қуды. Сондықтан Сиэтл IWW ереуілдегі шифер жұмысшыларына қолдау көрсету үшін Эвереттке көптеп барып, митинг өткізуге шешім қабылдады.

Кемежайдағы жанжал

1916 жылғы 5 қарашада 300-ге жуық IWW мүшесі Сиэтлдегі IWW залында бас қосып, содан кейін кемежайға қарай шеру тартты. Олар солтүстікке қарай Эвереттке бет алған Verona және Calista кемелеріне мінді. Verona, Calista-дан бұрын Эвереттке жетті. Кемежайға таңертең жақындағанда, Вобблилер "Фортты ұстаңыз" атты күрес әнін айтты. Жергілікті бизнес өкілдері Вобблилердің келе жатқанын білгендіктен, кемежайға және American Tug Boat Company компаниясына тиесілі Edison аталған, кем дегенде бір буксирге қарулы адамдарды орналастырды. Бұрынғы еңбек демонстрацияларында болғандай, жергілікті кәсіпкерлер құқық қорғау органдарының да көмегін алды, оның ішінде Снохомиш округінің шерифі Дональд МакРей, ол Вобблилерді кездейсоқ тұтқындаулар мен ұрып-соғуға мақсат еткенімен белгілі болды.

Атыс

200-ден астам "қорғаушылар" немесе "азаматтар депутаттары" Снохомиш округінің шерифі Макрейдің ресми билігімен "анархистерді" тарату үшін жиналды. "Верона" кемесі докқа келгенде, кемедегі біреу арқанды тіреуге арналған қаруға лақтырған сәтте, Макрей алға шығып: "Балалар, сіздердің жетекшіңіз кім?" - деп сұрады. IWW мүшелері күліп, келекеледі, "Біздің бәріміз жетекшіміз" деп жауап берді және олар пандусты түсіре бастады. Макрей тапаншасын шығарып, ол шериф екенін, заңды қорғап жүргенін және олардың мұнда түсуіне рұқсат жоқ екенін айтты. Бір сәт үнсіздік орнады, сосын IWW мүшесінің біреуі алға шығып: "Біз түсе алмаймыз деуіңіздің қандай дәлелі бар?" - деп айғайлады. Содан бір оқ атылып, одан кейін шамамен он минут бойы қарқынды атыс болды. Атыстың көп бөлігі доктағы қорғаушылардан болды, бірақ "Веронадан" да атыс болды, әйтсе де жолаушылардың көпшілігі қарусыз еді. Бірінші оқ қайықтан немесе доктан атылғанын анықтау мүмкін болмады. "Верона" кемесіндегі жолаушылар кеменің қарамалы жағына жүгіріп, кеменің құлауына айналды. Кеменің қоршауы бұзылып, бірнеше жолаушы суға түсті, кейбіреулері суға батып қайтыс болды, бірақ қаншасы екені белгісіз, сондай-ақ атылған адамдар да суға түсіп кетті ме жоқ па белгілі емес. Ұшқыш кабинасына 175-тен астам оқ тиді, ал "Верона" капитаны Ченс Уиман кемедегі сейфтің артына тығылып, оқтан құтылды. IWW ресми түрде 5 адамның қаза тапқанын және 27 адамның жараланғанын хабарлады, бірақ 12 IWW мүшесінің қаза тапқан болуы мүмкін деген болжам бар. Доктағы кейбір құрбандардың IWW-ның кемеден атуынан емес, Эдисоннан келген оқтардың салдарынан туындаған оқ жарылысынан болған болуы мүмкін. Жергілікті Эверетт Вобблилері көшедегі митингілерін бастады, нәтижесінде Макрейдің депутаттары оларды ұстап түрмеге жіберді. Оқ жарысынан кейін Вашингтон штатының губернаторы Эрнест Листер тәртіпті сақтауға көмектесу үшін Эверетт пен Сиэтлге милиция бөлімдерін жіберді.

Салдары

Сиэтлге оралғаннан кейін, "Эверетт қырғынының" тікелей салдарынан 74 Wobblies, оның ішінде IWW жетекшісі Томас Х. Трейси тұтқындалды. Олар Эвереттегі Снохомиш округінің түрмесіне жеткізіліп, екі қазынашыны өлтіргені үшін айыпталды. Екі айлық сот процесінен кейін, 1917 жылдың 5 мамырында Трейси қазылар алқасымен ақталды. Содан кейін қалған 73 айыпталушыға тағылған барлық айыптар алынып, олар түрмеден босатылды.