Кіріспе

Ченнаи, Үндістан қаласындағы өсімдіктер мен жануарлар

Ченнаи өсімдіктері мен жануарлары – бұл Ченнаи қаласындағы өсімдіктер мен жануарлардың жиынтығы.

Жағажайлар

Марина жағажайы – елдің ең ұзын қалалық жағажайы, оның 13 шақырымдық ұзындығы көбінесе ыңғайлырақ бөліктерге бөлінеді. Жағажайдың солтүстік бөлігі (Кум өзенінен оңтүстікке қарай) жай ғана Марина деп аталады, одан кейін Адьяр өзенінің құйылысының солтүстігінде орналасқан Сантхоме жағажайы келеді. Ченнаи маяғы Марина жағажайында орналасқан. Адьярдың оңтүстігіндегі алғашқы бөлік Эллиот жағажайы немесе Бесант Нагар жағажайы деп аталады, одан кейін Тируванмиур жағажайы, Котивиаккам жағажайы және Нилангарай жағажайы орналасқан. Көптеген адамдар жағажайға кешкі және түнгі уақытта, теңізден соққан желдің күші зейінге толарлық болғанда барады. Сондай-ақ, таңертең жүгірушілер үшін де тамаша орын. Мадрас порты салынар алдында Марина жағажайы тек лайлы жолақ болған, оның ішінде лайда жүзуге бейім балықтар көптеп мекендеген.

Флора мен фауна

Бұрынғы Мадрастағы өсімдіктер туралы ең алғашқы құжаттама 1853 жылға дейін барады, сол кездегі орман сақтаушысы Хью Клегорнның «Hortus Madraspatensis» атты кітабында жазылған. Қаладағы жасыл жамылғы 4%-ды құрайды, ал штаттың орманды аумағы 19,65%-ды құрайды. Қаланың оңтүстігіндегі Гинди ұлттық паркі – 2,76 км² аумақты қамтитын елдегі ең кішкентай ұлттық парк. Бұл үлкен қаланың ішінде орналасқан сирек кездесетін ұлттық парк. Онда бұталы орман және хитал, қара қарақұс, көптеген жылан түрлері, құстар, жәндіктер және т.б. сияқты жануарлар мекендейді. Жақын жердегі Анна университетінің кампусында да шағын бұғылар кездеседі. Гинди ұлттық паркі мен оған іргелес Мадрас технология институтының кампусы қаланың атмосферасын тазалауда маңызды рөл атқарады және жаз айларында қаладан бірнеше градус салқын болады. Адьяр экологиялық паркі, сондай-ақ Толькаппия пунга деп те аталады, Тамил Наду үкіметімен Адьяр сағасы мен бұғазының нәзік экожүйесін қалпына келтіру және қорғау үшін құрылған. Ол экологиялық туризмді дамытуға бағытталған. Аригнар Анна зоологиялық паркі (көбінесе Вандалур зообағы деп танылады) қаланың оңтүстік-батысында орналасқан және 5,1 км² аумақты алып жатыр. Бұрын бұл зообақ Парк-Таун ауданында «Мадрас зообағы» деген атпен орналасқан және елдегі ең көне зообақ (1854 жылы құрылған) болды. 1980 жылы қазіргі қала маңына көшірілді. Онда шамамен сексен түрдің өкілдері бар, соның ішінде арыстан сафариі және екі құс үйі бар. Жағалаудың оңтүстік бөлігі, Тируванмиурдан Нейлангарайға дейін, Тамил Наду мен Одишадағы басқа да жағалаулар сияқты, құрып бара жатқан зәйтүн қыртыстық тасбақалардың әр жылғы қыста жұмыртқа салуына қолайлы орын. Осы уақытта көптеген еріктілер жағажайда түнде жұмыртқаларды қорғауға немесе оларды шайқау орталығына көшіруге жұмыстандырылады. Шағын тасбақалар әдетте наурыз немесе сәуір айларында теңізге жіберіледі. Қаланың оңтүстігінде, Шығыс жағалау жолының бойында Мадрас крокодилдер сенім қоры орналасқан, онда тұщы және тұзды су крокодилдері, аллигаторлар, гариалдар, сондай-ақ тасбақалар мен жыландар бар. Ол герпетологиялық зерттеулер үшін маңызды институт саналады және жылан уын антидот дайындау үшін алу сияқты қызметтерді жүзеге асырады. Кум және Адьяр өзендерінде ірі қара балық, көлдік балық және басқа да су құстарын көптеп кездестіруге болады. Сонымен қатар, Үндістан үкіметі Адьяр сағасын қорғалатын экожүйе ретінде жариялауды жоспарлап отыр. Жыл сайын 75 мыңға жуық құс Ченнаиге көшіп келеді. Палликаранай сияқты батпақты жерлер де муссон және қыс айларында көшіп-қонушы құстарға пана болады. Бұл Тамил Надудағы басымдылыққа ие ылғалды жерлердің бірі. Өкінішке орай, бұл ылғалды жерлер ластану мен қоқыс тастаудың салдарынан бұзылып, тұрғын үйлерге, теміржол станцияларына, мекемелерге және т.б. айналдырылуда, олардың жануарлар дүниесі мен экожүйелік құндылықтарына ешқандай назар берілмейді. Алайда, бұл батпақты қалпына келтіру үшін шаралар қолға алынуда. Қаланың ылғалды жерлеріндегі туаздардың жартысына жуығы соңғы жылдары жоғалып кетті. 1970 жылға дейін 85%-ы су өсімдіктерімен жабылған қалада қазір тек 25%-ы осындай өсімдіктермен жабылған. Мадрас табиғаттанушылар қоғамының мүшелері 1978 жылы қоғам құрылғаннан бері қала мен оның маңында 300-ден астам құс түрін тіркеген. Қоғамның мақсаты – қала тұрғындарының, әсіресе студенттердің қаладағы жабайы табиғаттың маңыздылығы және оны сақтау туралы хабардарлығын арттыру. Олар ай сайын тұрақты жиналыстар өткізеді және ай сайынғы бюллетень мен тоқсан сайынғы «Blackbuck» журналын жариялайды. Сонымен қатар, олар мүшелері үшін экскурсиялар мен лагерьлер ұйымдастырады. 1980 жылдарға дейін Ченнаи маңында жолбарыстар, барс, пантералар және тіпті гепардтардың қыбырлағаны туралы жазбалар бар. Түлкілер, шақалдар, хитал (тақылжың бұғы), қара қарақұстар, маймылдар және басқа да сирек кездесетін жануарлар түрлерін Мадрастағы Үндістан технология институтында әлі де кездестіруге болады.

Аригнар Анна зоологиялық паркі

Ченнай қаласы Үндістандағы алғашқы зообақтың 1855 жылға дейін ашылғанын мәртебелеп тұр. Алғашқы зообақ Мур базарында, Рипон ғимаратының жанында орналасқан. Көлік қозғалысының шуының күшеюі және басқа да қызметтер үшін Халық саябағы жеріне деген сұраныс 1976 жылы зообақты көшіруге себеп болды. 1979 жылы Тамил Наду орман шаруашылығы департаменті оны Вандалур қорығына көшірді. Зообақтың ауданы 510 гектарды құрайды, ол құрғақ мәңгі жасыл орманды, көлбеу және жайпақ жерді, жануарлар үшін табиғи ортаны имитациялау үшін арнайы жасалған жабық және ашық жайларды қамтиды. 1985 жылы зообақ ашылғаннан кейін, ол жаңа жануарларды қабылдап, көбейту жұмыстары жүргізіліп, жақсартулар жасалды. Бүгінде зообақта 81 қоршау бар – алты түрлі бұғы: құс бұғы, самбар, қара бұғы, нилгай, сангай, шошқа бұғы. Нилгири лангурынан бастап, құрып бара жатқан арыстанқұйрықты макакқа дейін әртүрлі маймыл түрлері, бабуин, Хануман лангуры және жапырақ басқан лангур, қасқыр, шакал, гиена, лама, сусар, Ведантангал құстарына арналған вольер және Point Calimere құстарына арналған тағы бір вольер, сондай-ақ жолбарыс, арыстан, пантера және ягуар сияқты ірі жыртқыштарға арналған қоршаулар, сонымен қатар пілдер, жирафтар және түйелер сияқты шөп жейтін жануарлар бар. Әрбір қоршаудың жанында жануардың зоологиялық атауы, тамақтану, жұптасу және көбейту әдеттері мен маусымдары, сондай-ақ оның туған жері туралы мәліметтер жазылған тас тақталар орнатылған. Ағаштардың жанында олардың ботаникалық атаулары мен басқа да егжей-тегжейлі ақпараттары бар тақтайшалар ілінген. Кітапхана дүйсенбі және жұма күндері жұмыс істейді. Зообақ аптаның 6 күні сағат 9:00-дан 18:00-ге дейін ашық, бірақ билет сату сағат 17:00-де тоқтатылады, ал сейсенбі күні демалыс. Зообақтың ішіндегі ұзақ саяхат сізге қиындық тудырса, сіз ақы төлеп, ішкі батериялық көліктермен жүре аласыз. Қоршаған ортаны қорғау және білім беру зообақтың қызметінің маңызды бөлігін құрайды. Олар студенттерге (мектепке дейінгі, бастауыш, орта және жоғары білім беру) және мұғалімдер мен басқа да келушілерге арналған білім беру бағдарламаларын іске қосты. Сонымен қатар, қазір зообақта еріктілер бағдарламасы жұмыс істеп жатыр, онда кез келген адам қатыса алады. Бұған қоса, «Студенттер зообағы» клубының мүшелері жануарлар дүниесін басқару, қорғау, жануарлардың мінез-құлқы, олардың тіршілік ортасы, экожүйелер, эволюция, жануарлардың бейімделуі, көбеюі, тамақтануы, жануарларды ұстау және мал шаруашылығы туралы білім алып, тәжірибе жинақтайды. Мүшелікке қатысу мерзімі 2 жылды құрайды, одан кейін сертификат беріледі. Қазіргі уақытта клубта 150-ге жуық мүше бар.