Кіріспе
Food Emporium – Нью-Йорк және Нью-Джерси штаттарындағы азық-түлік дүкендерінің желісі. Бұл супермаркет бренді Shopwell Inc. компаниясымен құрылған, оның тарихы 1919 жылы құрылған Daitch Crystal Dairies компаниясына дейін жетеді. 1986 жылы Shopwell Inc. компаниясын The Great Atlantic & Pacific Tea Company (A&P) сатып алды, сол кезде компания Нью-Йорк қаласы және оның маңында, Вестчестер округі (Нью-Йорк штаты) және Фэрфилд округі (Коннектикут штаты) аймақтарында жоғары сапалы, деликатес тағамдарымен сауда жасайтын дүкендерді басқарды. 1990 жылдары Food Emporium желісі өсіп, Нью-Йорк аймағындағы көптеген A&P дүкендерін Food Emporium дүкендеріне айналдырып, желісін Нью-Джерсиге дейін кеңейтті. 2000 жылдары Нью-Йорк аймағында бәсекелестік күшейді, нәтижесінде желі қысқарып, көбінесе Манхэттенге дейін шектелді. 2015 жылы A&P компаниясы таратылған кезде Food Emporium-ның 11 дүкені болды. 2015 жылдың соңында банкрот болған A&P компаниясынан бұл бренд Key Food Stores Co op, Inc. компаниясы сатып алынды, қазіргі таңда Food Emporium дүкендерінің он үшін басқарады.
Ертедегі өмір
Food Emporium тарихы 1919 жылы Луи Дайч Daitch Crystal Dairies компаниясын құрған кезде басталды. Ол бірнеше жыл бойы Нью-Йорк қаласы ауданында май мен жұмыртқа сататын дүкендер ашты. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Daitch Crystal Dairies жаңа супермаркет форматында үлкен өсімді басынан кешірді және 1950 жылдары маңызды тізбекке айналды. 1955 жылы Daitch және оның 34 дүкені (Нью-Йорк, Нассау және Саффолк округтерінде, сондай-ақ Коннектикут штатында) Shopwell Foods компаниясының 18 Вестчестер округіндегі супермаркеттер желісімен бірікті. Shopwell-ді Зигмунд Розенгартен құрды, ол ет сатушы ретінде супермаркет бизнесіне қадам басқан. Daitch және Shopwell атауларымен белгілі болған супермаркеттер желісі айтарлықтай кеңейту кезеңінен өтті. Бір жыл ішінде жеті жаңа дүкен ашылды және Diamond K желісін сатып алу арқылы тағы тоғыз дүкен қосылды. Daitch супермаркеттерінің желісі 1962 жылы 103 дүкенге жетті, бірақ компанияның өсуі нақты бағытталмаған еді. Ол Shop Quik деп аталатын ыңғайлы дүкендер желісін іске қосуға тырысты және 1970 жылы Коннектикут штатының Вестпорт қаласында Shopwell Plaza сауда орталығын ашты, онда Daitch-тің спирттік сусындар дүкенін ашуға жасаған әрекеті де болды. 1973 жылы Daitch өзінің атын Shopwell Inc. деп өзгертті, енді оны Розенгартеннің ұлы Мартин Розенгартен басқарды, оған оның ұлдары Джей мен Глен көмектесті. Бір жылдан кейін компания Вермонт және Массачусетс штаттарына енді; жалпы жеті дүкен ашылды. Алайда, бұл жоба сәтті болмады, сондықтан 1976 жылы компания осы бөлімшелерді сатты және 800 000 долларлық зиянға ұшырады. Жаңа Англиядағы сәтсіздіктен кейін Розенгартендер ахуалды талдады. Біріншіден, Shopwell-дің табысқа жетуі үшін ол аймақтық желіге назар аударуы керек деген қорытындыға келді. 1979 жылы өткен басқарушылар кеңесінде компания үшін шешуші кезең болды. Кеңеске қатысушылар үш Розенгартеннің есімдерін жоғары жазып, олардың астына 33 вице-президенттің есімдерін тізімдеді. Олар кімге есеп береді деп сұрағанда, вице-президенттер бірін-біріне көрсетті, бірақ ешкім басшылық етіп отырған үш адамды көрсетпеді. Бұл кесте компания тарихында «спагетти кестесі» деп белгілі болды. Shopwell-ге масштабты қайта ұйымдастыру қажет екені анық болды. Вице-президенттердің саны 12-ге дейін қысқартылды, ал Мартин Розенгартен желіні белсенді басқаруды өз ұлдарына тапсырды, олардың екеуі де отыздан асып кеткен. Олар пайдасыз аймақтардағы дүкендерді жабуды бастады және басқа жалдау шартының мерзімі бітіп, желі 65 бірлікке дейін азайтылды. Компания сонымен қатар нарық зерттеулерін жүргізді, ол Shopwell дүкендерінің ерекше бейнесі жоқ екенін көрсетті; клиенттер ыңғайлылығы үшін Shopwell дүкендеріне барушы еді.
Food Emporium 1979 жылы іске қосылды
Желідегі дүкендердің мөлшерін қысқарту процесінде Розенгартендер қалған дүкендердің басым бөлігі Манхэттеннің Үстіңгі Шығыс жағы және Вестчестер округы сияқты жоғары кірісті аудандарда орналасқандығын байқады. Бұл жоғары кірісті тұтынушыларға қызмет көрсетуге ғана емес, сонымен қатар аймақтағы ешбір супермаркеттің жоғары деңгейдегі маркетингпен айналыспағанын, ал бизнестің Zabar’s және Balducci’s сияқты шағын дүкендерге берілгенін де түсінді. Осы тұжырымдардың нәтижесінде Food Emporium форматының идеясы туды, ол басқа супермаркеттер сияқты емес, бір сөреде әдеттегі және арнайы тауарларды ұсынуды көздеді, ал кейбіреулері ең жақсы жағдайда шағын деликатес бұрышын ғана ұсынатын. Елдің басқа аймақтарында бұл тұжырым 1973 жылы Миннеаполис, Миннесота штатындағы Byerly Foods компаниясымен бастамаға айналды. Grand Union Нью-Йорк нарығында арнайы супермаркеттерді дамыту үстінде болды, бұл Shopwell-дің 1979 жылы Food Emporium форматын іске қосу шешімін уақтылы етті. 1983 жылдың соңына қарай Shopwell өзінің 55 дүкенінің 17-сін Food Emporium форматына ауыстырды. Келесі екі жылда тағы жеті дүкен ауыстырылды, бірақ бұл ауысулар қымбатқа түсті. Food Emporium форматының пайда табуына шамамен 18 ай уақыт кетті, бұл саладағы орташа көрсеткіштен (шамамен сегіз ай) ұзақ болды. Shopwell сондай-ақ супермаркет саудасының экономикалық сегментіне енуге тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. 1984 жылы ашылған One Stop Shop дүкені сол жылы жабылды. Осы және басқа факторлардың салдарынан Shopwell 1985 жылы 464 миллион долларлық сатудан 3,4 миллион доллар зиян шекті, ал Розенгартен ағайындары 1986 жылы (олардың әкесі бір жыл бұрын зейнетке шыққан) компанияны сатуға ниеттенгендерін жариялады.
A&P компаниясы ауысады
Розенгартендер 1986 жылы Shopwell компаниясын A&P-ге 64 миллион долларға сатуды жариялады. Shopwell компаниясының 91,5% акциясын сатып алған A&P, 25 Shopwell дүкенін, 3 «Value Center» дүкенін, 2 таратпалық орталықты және сүт зауытын иеленді, бірақ Shopwell-ді сатып алудың басты себебі – өзінің портфолиосына The Food Emporium форматын қосу еді. A&P, The Food Emporium форматына ұқсас «A&P Food Bazaar» форматын әзірлеу үстінде болған; A&P бұл идеядан бас тартып, Shopwell-ді сатып алып, The Food Emporium желісін дамытуға көшті. 1985 жылы A&P Канададағы өзінің позициясын күшейту үшін Dominion Foods компаниясын сатып алды және сатып алудан кейін көп ұзамай кейбір дүкендерде The Food Emporium атауын қолданды. Бұл формат 1990 жылдардың ортасына дейін қолданылды. 1983 жылы A&P Висконсин және Иллинойс штаттарындағы Kohl's Food Stores желісін сатып алғаннан кейін, көптеген дүкендер Kohl's Food Emporium деп қайта аталды; жаңа дүкендер де осы атаумен ашылды. The Food Emporium 2003 жылы Midwestern желісі жабылғанға дейін Kohl's дүкендерінің басты форматы болып қала берді; Kohl's универмагтарының желісіне ешқандай әсер етпеді.
A&P банкроты және Key Food компаниясын сатып алу
A&P 2010 жылдың 12 желтоқсанында 11-тарау бойынша банкроттықтан қорғануға кірді және 2012 жылдың 13 наурызында одан шықты. 2012 жылдың 11 қыркүйегінде A&P өзінің 16 The Food Emporium дүкенін сату ниеті туралы хабарлады, бұл жоғары пайда табуға оралу жоспарының бір бөлігі болды. Дүкендер желісі ретінде жеткілікті қызығушылық тудырмады, ал кейбіреулері Мортон Уильямс пен CVS компанияларына бөліп сатылды, ал қалғандарының жалдау шарты жаңартылмады. 2015 жылдың 20 шілдесінде A&P екінші рет банкроттыққа өтініш бергенін жариялады. Компания 2015 жылдың соңында таратылды, мүмкіндігінше көп дүкендерді бәсекелестерге сатып, қалғандарын жапты. Ол кезде The Food Emporium Манхэттенде 11 дүкен және Коннектикут штатының Нью-Канан қаласында 1 дүкенге ие болды. Көптеген дүкендер басқа операторларға сатылды, тек 59-шы көшедегі табыссыз Бриджмаркет дүкені мен Манхэттеннің Жоғарғы Шығыс жағындағы тағы бір дүкен сатылмады. Key Food Stores Co-op A&P банкроттық аукционы барысында The Food Emporium тауарлық белгісі мен оның интеллектуалдық активтеріне, соның ішінде веб-сайт пен мобильді қосымшаға құқықтарды сатып алды. Key Food тарату кезінде The Food Emporium дүкендерінің төртеуін де сатып алды. Қалған The Food Emporium дүкендерін Мортон Уильямс, Gristedes және Acme Markets сатып алды. Key Food филиалдары қазіргі уақытта 13 дүкенді басқарады, олардың үшеуі A&P-ден сатып алынған Food Emporium дүкендері, ал қалған он дүкен Key Food ашқан қосымша дүкендер.
Танымал мәдениетте
Food Emporium 1980-ші жылдардың соңы мен 1990-шы жылдардың басында "Мен үшін ғана дүкен жасады екен" деген ұранымен белгілі.