Кіріспе

Арнольд Эррет (29 шілде 1866 – 10 қазан 1922) – неміс табиғат емшісі, альтернативті денсаулық сақасы және микробтар теориясын жоққа шығарушы, ең белгілісі – шырышсыз диета арқылы емдеу жүйесін жасағандықтарымен танымал. Эррет диета, детоксикация, жемісшілдік, ораза, тағамдарды үйлестіру, денсаулық, ұзақ өмір сүру, табиғат емшілігі, дене шынықтыру және витализм туралы кітаптар мен мақалалар жазған. Медициналық ғылым ақ қан жасушалары иммундық жүйенің маңызды бөлігі деп санайтынына қарамастан, Эррет ақ қан жасушалары шырыш түзетін тағамдарды жеуден пайда болады және қалдық заттар ретінде қанды улайды деп сенді. Оның диета және ауру туралы пікірлері ғылыми негізге ие емес және медициналық сарапшылар тарапынан қауіпті деп сынға алынған.

Өмір

Эрет 1866 жылы Германияның оңтүстігіндегі Фрайбург қаласына жақын, Шварцвальд аймағындағы Баден жеріндегі Сент-Джоргенде (Қара орман) дүниеге келді. Ол физика, химия, сурет салу және кескіндемемен қызығушылық танытты. Содан кейін 15 жыл бойы техникалық мектепте оқытумен айналысты. Жүрек ауруына байланысты тоғыз айдан кейін әскерден босатылды. 1890 жылдары денсаулығы нашарлап, табиғи емге қызығушылық танытты. Өмірінің соңғы жылдары Эрет өзінде паранормальдық қабілеттер бар екеніне сендірді. Ол спиритикалық сеанстарға қатысып, қайтыс болған әкесінің рухымен байланысқа түскенін мәлімдеді. "Schleimlose" (слизьсіз) тағамдар адам денсаулығының кілті екенін, ал "ашаралау (жай ғана аз тамақтану) – табиғаттың денеден бұрыс және шамадан тыс тамақтанудың салдарынан тазарудың күшті әдісі" деп есептеді.

Ораза ұстау

1907 жылы Фрайбург қаласында тұратын Эрет Швейцарияның Аскона қаласындағы Маджоре көлінің жанында орналасқан Монте-Верита табиғи өмір салты колониясына сапар шекті. Бұл колонияға Ленин мен Троцкий да келген. Монте-Веритада санаторий иесі Анри Оденковенмен бірлесіп жұмыс істегеннен кейін, Эрет Асконада және жақын жердегі Луганода (Массагно) санаторий ашты, ал Локарнода бір кітабын жазды. 1909 жылға қарай Эрет неміс және швейцариялық шенеуніктердің қадағалауымен бірнеше қоғамдық лекциялар мен оразалар өткізді. 1909 жылы ол барлығы 105 күн ораза ұстағанын мәлімдеді. 1910 жылы ол неміс вегетариандық журналына өзінің 49 күндік ораза тәжірибесі туралы мақала жазды, бұл көпшіліктің қызығушылығын тудырды және кейіннен оның "Lebensfragen" (Өмір сұрақтары) кітабында жарияланды. 65 жыл бойы Фред және Люсиль Хирш Эреттің әдебиетін шығарып келді, ал Эрет кітаптарындағы от символы Эрет денсаулық клубының логотипіне айналды. 1979 жылы Нью-Йорктегі Ehret Literature Publishing Company Inc компаниясы Эреттің басылымдары мен жарияланбаған неміс қолжазбаларының архивін мұра етті.

Өмірлік

1909 жылы азотты альбумин метаболизмі теориясын жоққа шығарғаннан кейін, Эрет 1912 жылы замандасы Томас Пауэлл туралы білді, ол "үзім қанты" (жемістер мен көкөністердегі қарапайым қанттар) адам үшін ең тиімді отын көзі, дене құрылысына қажетті материал және өмірлік энергияның бастауы екеніне, ал ақуызға бай тағамдар емес екеніне келісті. Пауэлл өзінің пікірлерін 1909 жылы жарық көрген "Денсаулық және аурудың негіздері мен талаптары" атты кітабында жазған. Эрет сілтілік тағамдар, сонымен қатар шырыш пайдаланбайтын тағамдар, адамның табиғи тамақтануын құрайды деп мәлімдеді. Эрет организмнің ауа газды қозғалтқыш сияқты екенін, энергия үшін тағамға тәуелді емес екенін, ал организм шырыш түзетін тағамдарды пайдалану үшін жаратылмағанын айтты. Осыны дәлелдеу үшін Vitality = Power − Obstruction (V = P − O) теңдеуін ұсынды. Эрет сондай-ақ өкпелер организмдегі сорғы ретінде, ал жүрек клапан ретінде жұмыс істейді, қан жүректі басқарады деп мәлімдеді. Эрет ақ қан жасушаларының шырыш түзетін тағамдарды тұтыну нәтижесінде пайда болатынына сенді.

Метаболизмнің денсаулыққа әсері

Эреттің пікірінше, жаңа тіндер негізінен жемістердегі қарапайым қанттардан қалыптасады, ал ақуыз және майға толы тағамдардан метаболизмде пайдаланбау керек. Эрет жаңғақ пен тұқымдарды тек жеміс диетасына көшу кезеңінде (және тек қыс айларында) қолдады, тіпті сонда да "азырақ" мөлшерде, жоғары ақуызды және майлы тағамдарды "табиғи емес" деп сынады, сондай-ақ "ешқандай жануар май жемейді" және "барлық майлар қышқыл түзеді, тіпті өсімдік тектес майлар да, ал дене оларды пайдаланбайды" деп жазды. Фред С. Хирш басып шығарған "Слюдобезная диета - емдеу жүйесі" атты кейінгі басылымдарда жаңғақтар "слюдобезная" екендігі айтылды. Эрет ет, жұмыртқа, сүт, май, жарма, бұршақ, картоп және күріштен бас тартты, бірақ олардың кейбіреулерінің уақытша пайдалы екенін мойындады.

Діни көзқарастар

Ол әпкесімен бірге католик дінінде тәрбиеленді. Ол Құдайға сенді, бірақ Папаға жазған хатында шіркеудің тамақтану талаптарымен келіспеді, содан кейін шіркеуден шықты, алайда Құдайға деген сенімі өзгермеді. Оның қайтысынан кейін, оның Иса туралы жазған еңбектерін білетін Лос-Анджелес архиепископиясы Фред Хиршке хат жазып, егер жарияланса, католиктерге Эреттің діни жазбаларын оқуға тыйым салатынын мәлімдеді. Бұрын Эрет епископ пен католик ағайындығында беделді болған.

Сын

Бүгінде Эреттің ешбір тұжырымы ғылыми, медициналық және тамақтану салаларындағы мамандар тарапынан мойындалмайды. Олар негізінен жақсы түсінілген биология мен химияға қайшы келеді және ешқандай дәлелмен расталмайды. 1935 жылы денсаулық сақтау жазушысы Карл Малмбергтің "Диета және өлім" кітабында шырышсыз диеталар ғылыми емес деп сынға алынды. 88-ші АҚШ Конгресінің "Қартаю жөніндегі арнайы комитеті" 1963 жылы "Егде саяхатшыларды алдау және шарлатандық" тақырыбында баяндама жариялады, онда Эрет шарлатан ретінде көрсетілді, оның "жақтастары 'профессор' Арнольд Эреттің диеталық бағдарламасын ұстанған әйелдер 'таза ұрықтандыруға' қол жеткізе алады деп шын ниетпен сенеді" делінген. 1978 жылы Эреттің шырышсыз диетасы "оның талаптары ғылыми тұрғыдан дәлелденбегендіктен" сәнді диета ретінде тізімделді. Куске сондай-ақ "ұзақ уақыт ораза ұстаудың ешқандай маңызды пайдасы бар екенін көрсететін ешқандай дәлел жоқ" деп мәлімдеді. Бұл өнім ішекті "қатып қалған нәжісті, шырышты және басқа да ескі, толыққанды қорытылмаған майлы заттарды алып тастау арқылы" тазарту және жаңарту қабілетіне ие деп айтылды. АҚШ-тың Ауыл шаруашылығы министрі Артур М. Хайд Innerclean-нің сынамасынан оның сенна жапырақтарынан, анис тұқымынан және сассафрас қабығынан жасалғанын хабарлады. Өнім жалған және сенімсіз денсаулық туралы мәлімдемелермен дұрыс емес таңбаланды. Сот өнімді 4000 долларлық кепілдікпен босатты, бұл кепілдік пакеттердегі ескертулерді алып тастау және АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің бақылауымен жою туралы келісімге байланысты болды. 1960 жылдары Эреттің жазбалары Сан-Франциско, Гавайи және Калифорнияның хиппи және серфинг мәдениетінде кең таралды. 1970 жылдары Пол Брагг Хирштің рұқсатымен "Шырышсыз диеталық емдеу жүйесі және рационалды ораза" еңбегін қайта жазды. 1973 жылы Мануэль Лезаэта Эреттің идеяларын өзінің "термиялық доктринасымен" біріктіріп, "La Medicina Natural Al Alcance De Todos" еңбегінде токсиндерді жоюға арнады.