Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1961–1963 жылдарғы Оңтүстік Кореяның биліктегі әскери хунтасы
1961–1963 ruling military junta of South Korea
Ұлттық қайта құру жөніндегі Жоғарғы кеңес (hangul=국가재건최고회의) – 1961 жылдың мамыр айынан 1963 жылдың желтоқсанына дейін Оңтүстік Кореяны билеген әскери хунта. Жоғарғы кеңес 1961 жылдың 16 мамырындағы төңкеріс арқылы Кореяның Екінші Республикасын құлатты және төңкеріске қатысқан немесе оны қолдаған офицерлерден құралған уақытша әскери үкімет құрды. Жоғарғы кеңестің төрағасы – диктаторлық өкілеттіктерге ие үкімет басшысы болды, ал президент Юн Посун тек номиналды басшы ретінде сақталды. Жоғарғы кеңес Оңтүстік Кореяның экономикалық дамуы мен саяси тұрақтылығын басымдыққа қойды, Ұлттық жиналыстың қызметін тоқтатты, көптеген саяси бостандықтарды шектеді және Солтүстік Корея мен үкіметке қарсы басқа да әрекеттерге қарсы күресу үшін Корея Орталық барлау агенттігін құрды. Парк Чунг Хи 1961 жылдың шілдесінен 1963 жылғы Оңтүстік Корея президенттік сайлауында жеңіске жеткенге дейін Жоғарғы кеңестің төрағасы болды, ал 1963 жылдың желтоқсанында Кореяның Үшінші Республикасы құрылғаннан кейін Жоғарғы кеңес таратылды.
The Supreme Council for National Reconstruction (hangul=국가재건최고회의) was the ruling military junta of South Korea from May 1961 to December 1963. The Supreme Council overthrew the Second Republic of Korea in the May 16 coup in May 1961 and established a provisional military government composing largely of officers who were involved in or supportive of the coup. The Supreme Council was headed by the chairman, the de facto head of government with dictatorial powers, while President Yun Posun was retained as a figurehead. The Supreme Council prioritized South Korea's economic development and political stability, suspending the National Assembly and most political freedoms, and founding the Korean Central Intelligence Agency to combat pro North Korean and other anti government activity. Park Chung Hee served as Chairman of the Supreme Council from July 1961 until his victory in the 1963 South Korean presidential election, and the Supreme Council was dissolved upon the inauguration of the Third Republic of Korea in December 1963.
Өмірбаян
Кореяның Бірінші Республикасы 1948 жылғы 15 тамызда Кореядағы АҚШ әскери үкіметінен (USAMGIK) Оңтүстік Корея үкіметіне билік ауысқаннан кейін құрылды, бұл Оңтүстік Кореяның алғашқы тәуелсіз үкіметі болды. Бірінші Республикада Оңтүстік Корея президенті ретінде автократиялық билікті сақтап келген және кеңінен авторитарлық және жемқор деп танылған президент Сингман Ридің басшылығымен жоғары сараланған үкімет болды. Ридің үкіметі кең таралған жеңілтекшілікпен, қорқытушылықпен және Оңтүстік Кореяның экономикалық дамуына немқұрайлылықпен сипатталды. 1950 жылдардың соңына дейін Ридің беделсіздігі мен жемқорлығы Оңтүстік Корея халқы тарапынан саяси біртінделік үшін көбінесе кешірілді, ал ол коммунизмге қарсы тұрушы болғандықтан, коммунизм қаупін сылтау ретінде пайдаланып, өзінің үкіметіне ашық қарсылықты басып тастады. 1960 жылғы сәуірде Ри сайлаудың нәтижесін бұрмалауға қарсы бұрынғы наразылықтарда полицияның қолынан қаза тапқан студенттің өліміне жауап ретінде басталған «Сәуір революциясы» деп аталатын жаппай наразылықтарда құлатылды. Ридің Демократиялық партиядағы бұрынғы саяси қарсыластары жаңа парламенттік үкімет жүйесімен Кореяның Екінші Республикасын құрды және сайлаудан кейін Ұлттық Ассамблеяда басымдыққа ие болды. Екінші Республиканы Оңтүстік Кореяның премьер-министрі Чанг Мён басқарды, бұл лауазым биліктің көп бөлігін ұстады, ал президенттігіне Юн Бо Сён тағайындалды, ол енді көбінесе рәсімдік рөл атқарды. Жаңа үкімет Ри қалдырған мәселелерді түзетуге тырысты, бірақ тиімді болмады және Бірінші Республиканың саяси тұрақсыздығының жалғасуына себепкер болды.
The First Republic of Korea was established on 15 August 1948 following the transfer of power from the United States Army Military Government in Korea (USAMGIK) to the Government of South Korea, becoming the first independent government of South Korea. The First Republic had a highly centralized government under President Syngman Rhee, who maintained autocratic power as the President of South Korea, and was widely viewed as authoritarian and corrupt. Rhee's government was characterized by widespread cronyism, intimidation and indifference to South Korea's economic development. Until the late 1950s, Rhee's unpopularity and corruption was largely tolerated by the South Korea public for the sake of political unity, and as a staunch anti communist, had crushed open opposition to his regime using the threat of communism as an excuse. In April 1960, Rhee was eventually overthrown in mass protests known as the April Revolution, started in response to the murder of a student killed by police during earlier protests against election rigging. Rhee's former political opponents in the Democratic Party established the Second Republic of Korea, with new parliamentary system of government, and dominated the National Assembly following elections. The Second Republic was led by Chang Myon as Prime Minister of South Korea, a position which held most of the power, and was headed by Yun Bo seon as president, now a largely ceremonial role. The new government attempted to fix the issues left behind by Rhee, but proved to be ineffective, and caused the political instability of the First Republic to continue.
16 мамыр төңкерісі
Оңтүстік Корея армиясының жоғары лауазымды көптеген өкілдері, Кореяның тәуелсіздік күресіне қатысқан консервативті саясаткерлердің билеуші тобы және USAMGIK деп аталатын, Оңтүстік Кореяның дамуын тежеп тұр деген айыппен, «бостандық аристократтарына» деген ашу-ыза сезімде болды. Әскери шенділер Оңтүстік Кореяның жапон отаршылдығы кезінде және Жапониядағы «экономикалық кереметте» қарқынды дамығанын, ал Ри Сын Манның президенттігінде экономиканы дамытуға көңіл аз болғанын, нәтижесінде ел тұрақсыз, кедей және көбінесе ауыл шаруашылығымен айналысқан ел ретінде қалғанын атап өтті. Ри Сын Манның билігінде дамудың болмауы, қоғамды түбірімен өзгертуді және саяси-экономикалық реформа жасауды талап ететін ұлттық-интеллектуалдық толқынды тудырды, бұл биліктегі элитаның бағытын қабылдамайтын. Корея Республикасы армиясының майоры Пак Чон Хи, саяси көзқарастары күмәнді болған, осы толқынның күшті әсеріне ішкі түйсікпен ұшырады. Пак 1961 жылғы 12 мамырда Екінші Республиканың азаматтық үкіметін құлатуды жоспарлаған әскери реформаторлардың тобына жетекшілік етті. Алайда, жоспар ашылып қалғаннан кейін тоқтатылды, бірақ төрт күннен кейін, 16 мамырда тағы да төңкеріс жасауға тырысты, ол сәтті аяқталды және Екінші Республика таратылды. Олар төңкерістің мақсаттарын жариялаған жарлықты таратып, олардың ішінде коммунизмге қарсы күрес, АҚШ-пен байланысты нығайту, саяси жемқорлықты жою, дербес ұлттық экономика құру, Кореяны біріктіру және қазіргі буын саясаткерлерін биліктен қуу сияқты мәселелерді атап көрсетті. Пак және оның жақтастары кейіннен Әскери революциялық комитетті құрды, ол кейіннен Ұлттық қайта құру жөніндегі Жоғарғы Кеңес болып өзгертілді. Төңкеріске қатысқан президент Юн Посун, формалды түрде мемлекет басшысы қызметінде қалды. Армия штабының бастығы болған генерал Чан До Ён Жоғарғы Кеңестің төрағасы болып тағайындалды, ал Пак төрағаның орынбасары болды. Алайда, Жоғарғы Кеңес ішіндегі билік күресі Паркке Чаннан өзіне билікті біртіндеп ауыстыруға мүмкіндік берді. Шілде айында Пак Чанның орнын ресми түрде басып алып, Кореяның іс жүзіндегі диктаторына айналды.
Many high ranking figures of the South Korean military held animosity for so called "liberation aristocrats" – the ruling class of conservative politicians involved in the Korean independence movement and the USAMGIK – that they blamed for the stalling of development in South Korea. Military figures noted how South Korea had been intensively developed under the Japanese colonial system and the "economic miracle" occurring in Japan, in marked contrast to Rhee's presidency which saw little significant effort to develop the economy, which remained stagnant, poor and largely agrarian. The lack of development under Rhee provoked a growing nationalistic intellectual reaction which called for a radical restructuring of society and a thorough political and economic reorganization, rejecting the model being pursued by the governing elite. Park Chung Hee, a Major General in the Republic of Korea Army with decidedly ambiguous political leanings, was heavily influenced by this unfolding intellectual reaction. Park became the leader of a reformist faction within the military that plotted a coup d'etat against the civilian government of the Second Republic on 12 May 1961. The plot was aborted after being leaked, however, the military attempted another coup four days later on 16 May which was successful, dissolving the Second Republic. They proceeded to broadcast a proclamation outlining the policy objectives of the coup, including anti communism, strengthening of ties with the United States, the elimination of political corruption, the construction of an autonomous national economy, Korean reunification, and the removal of the present generation of politicians. Park and his supporters subsequently established the Military Revolutionary Committee as a military junta government, later renamed the Supreme Council for National Reconstruction. President Yun Posun, who had sided with the coup, was retained in his position as a theoretic figurehead. General Chang Do yong, then Army Chiefs of Staff, was installed as the Chairman of the Supreme Council, while Park became the vice chairman. However, the power struggles within the Supreme Council allowed Park to engineer the gradual transfer of power from Chang to himself. In July, Park officially replaced Chang as chairman, effectively becoming the de facto dictator of Korea.
Тарату
1962 жылға қарай Парк пен Жоғарғы Кеңеске АҚШ президенті Джон Ф. Кеннеди әкімшілігінен азаматтық билікке оралу үшін күшейе түскен қысым түсті, себебі әскери жетекшілер үкіметті демократиялық жүйеге мүмкіндігінше жылдам қайтаруға уәде берген еді. 1962 жылдың 2 желтоқсанында президенттік басқару жүйесіне қайта оралу жөнінде референдум өтті, ол 78% дауыспен қабылданды деген мәлімдеме жасалды. Оған жауап ретінде Парк әскери лауазымынан бас тартып, алдағы президент сайлауында азаматтық тұлға ретінде қатысуға мүмкіндік алды, оның үстіне ол және басқа әскери жетекшілер лауазымға түспеуге уәде берген болатын. Парк 1963 жылдың қазан айында өткен президент сайлауында тартысты жеңіске жетіп, Юн Посун Корея президенті лауазымынан ығыстырды. Жоғарғы Кеңес 1963 жылдың 17 желтоқсанында Кореяның үшінші Республикасының іске қосылуымен ресми түрде таратылды, бұл үш жылдық конституциялық бос кеңістікті аяқтады.
By 1962, Park and the Supreme Council were coming under increasing pressure by the United States administration of President John F. Kennedy to return to civilian rule, as military leaders had promised to return the government to a democratic system as soon as possible. On December 2, 1962, a referendum was held on returning to a presidential system of rule, which was allegedly passed with a 78% majority. In response, Park eventually abdicated from his military position to be eligible to run as a civilian in the upcoming presidential election, despite the fact that he and the other military leaders had pledged not to run for office. Park narrowly won in the presidential election of October 1963, and replaced Yun Posun as the President of Korea. The Supreme Council was officially dissolved upon the inauguration of the Third Republic of Korea on 17 December 1963, ending the three year constitutional vacuum.
Экономика
Жоғарғы Кеңес Оңтүстік Кореяның экономикалық дамуын басымдыққа қойды және экономикалық жоспарлауды енгізген алғашқы Оңтүстік Корея үкіметі болды, ал алғашқы Оңтүстік Корея бесжылдық жоспары 1962 жылы іске қосылды. Екінші Республика мұндай экономикалық жоспарлардың негізін салғанмен, 16 мамыр төңкерісіне байланысты оларды іске асыра алмады. Сыртқы істер және сауда министрлігі экспортты ынталандыру және дамыту саясатын жүзеге асырды. Ақша реформасы Оңтүстік Корея вонының АҚШ долларымен шамасын төмендетті, негізінен, ірі сомадағы ақшаны жасырған алаяқтардың ақша жылыстыруын болдырмау және Оңтүстік Корея экономикасына шетелдік қытай инвесторларының ықпалын әлсірету мақсатында. 1963 жылдың соңында Жоғарғы Кеңес Батыс Германия үкіметімен бірлесіп, Оңтүстік Корея медбикелері мен кеншілерін «гастарбайтерлер» ретінде жұмысқа алу бағдарламасын бастады. Батыс Германияға жіберілген медбикелер мен кеншілердің шығындарын көбінесе Оңтүстік Корея үкіметі төледі, ал олардың жалақысын және кейбір тілдік қызметтерін Батыс Германиядағы жұмыс берушілері төледі. Кейіннен «гастарбайтерлер» болған Оңтүстік Кореялықтардың 20-шы ғасырдың соңында Оңтүстік Кореяның қарқынды экономикалық өсуіне елеулі үлес қосып, басты себебі саналды.
The Supreme Council prioritized the economic development of South Korea and was the first South Korean government to introduce economic planning, with the first South Korean five year plan inaugurated in 1962. Although the Second Republic had laid the groundwork for such economic plans, it had not been able to put them into practice due to the May 16 coup. The Ministry of Foreign Affairs and Trade enacted policies to encourage and promote export. Currency reform reduced the exchange rate of the South Korean won to US dollar, mainly to prevent money laundering by fraudsters who hid large amounts of money and to weaken the economic influence of Overseas Chinese investors on the South Korean economy. In late 1963, the Supreme Council began the program with the government of West Germany to recruit South Korean nurses and miners as Gastarbeiter. The costs of the nurses and miners sent to West Germany were largely paid for by the South Korean government, with only their wages and some language services paid for by their employers in West Germany. The Gastarbeiter South Koreans have since been argued as a major cause of South Korea's rapid economic growth in the late 20th century.
Дипломатиялық
Оңтүстік Корея мен АҚШ арасындағы қарым-қатынас Пактың төңкерісінен зардап шекті, ал оның әскери әкімшілігі АҚШ тарапынан дереу мақұлданбады. Парк өзінің саяси өміріне байланысты, ішкі және халықаралық деңгейде коммунист деген күдікке іліккен болатын. Бұрын 1948 жылдың қараша айында Корея қарулы күштерінде коммунистік ұяны басқарды деген айыппен тұтқындалып, өлім жазасына кесілгенімен, жоғары дәрежелі әскери шенеуніктер оның жазасын жеңілдеткен. Парк Оңтүстік Кореяның жұмысшы партиясының мүшесі болды, бұл партия Жежу көтерілісіне жауапты коммунистік ұйым еді, сонымен қатар солшыл Yeosu-Suncheon көтерілісіне қатысқан. Парктің солшыл болған кезеңі және Маньчжу-Го империялық армиясында, яғни жапондық марионеттік мемлекеттің әскери құрамында жапондық офицер ретіндегі тәжірибесі, Жоғарғы Кеңестің коммунизмге қарсы тұрысына қарамастан, оның нақты ниетіне күмән тудырды. 1961 жылы Парк АҚШ-қа сапар шегіп, президент Кеннедиді өзінің үкіметін мақұлдауға көндіруге тырысты, бірақ оның орнына Оңтүстік Кореяда азаматтық билікті қалпына келтіруге шақырылды.
South Korean United States relations were damaged by Park's coup and his military administration was met with instant disapproval from the United States. Park himself had suffered from suspicions of being a communist both at home and abroad due to his political history. Park had previously been sentenced to death in November 1948 after being arrested on charges that he led a communist cell in the Korean constabulary, but his sentence was commuted by several high ranking military officers. Park had been a member of the Workers' Party of South Korea, the communist party responsible for the Jeju Uprising, and was involved in the left wing Yeosu Suncheon Rebellion. Park's left wing history, combined with his history as a Japanese trained officer in the Manchukuo Imperial Army, the military of the Japanese puppet state of Manchukuo, led many to question his true intentions despite the Supreme Council's publicly anti communist stances. Park visited the United States in 1961 and attempted to persuade President Kennedy to approve his regime, but was instead encouraged to quickly restore civilian rule in South Korea.