Кіріспе

Кореяның бөлінуінен бұрынғы тарихы

Оңтүстік Корея тарихы 1945 жылдың 2 қыркүйегінде Жапонияның капитуляциялауымен басталады. Осы кезде Оңтүстік Корея мен Солтүстік Корея бір халық болып, бір түбегейде тұрғандарына қарамастан, екіге бөлінді. 1950 жылы Корея соғысы басталды. Солтүстік Корея АҚШ басқаратын БҰҰ күштері араласатынша Оңтүстік Кореяны басып алды. 1953 жылы соғыс аяқталғаннан кейін Оңтүстік және Солтүстік арасындағы шекара көбінесе өзгеріссіз қалды. Екі тарап арасындағы қарым-қатынас шиеленісіп тұрды. Оңтүстік Корея диктатура мен либералды демократия арасында ауысып отырды. Ол айтарлықтай экономикалық дамуға қол жеткізді.

Өмірбаян

1945 жылы Тынық мұхиты соғысында Жапония жеңілгеннен кейін, Жапонияның құрамына кірген Корея аймағы АҚШ және Кеңес әскерлерімен оккупацияланды. 1948 жылы АҚШ әскери үкіметі аяқталған соң Оңтүстік Корея Жапониядан тәуелсіздігін жариялап, Корея Республикасы болып құрылды. 1952 жылы Жапония Сан-Франциско бейбіт шарты арқылы Корея аймағының тәуелсіздігін мойындағаннан кейін, Корея халықаралық құқық бойынша толық тәуелсіз және егемен мемлекетке айналды. Жапонияның қарсысыз капитуляциясы Кореяны екі оккупациялық аймаққа бөлуге (Германиядағыдай төрт аймаққа ұқсас) әкелді: АҚШ Корея түбегінің оңтүстік жартысын, ал Кеңес Одағы 38-ші параллельдің солтүстігіндегі аумақты басқарды. Бұл бөлініс уақытша болжанып, (Германиядағыдай) АҚШ, Ұлыбритания, Кеңес Одағы және Қытай Корея түбегі үшін біртұтас үкімет құрғаннан кейін біріккен Кореяны халқына қайтару мақсатында жасалды. Екі тараптың Кореяға ортақ сенімділікпен басшылық ету туралы келісімге келуіне екі түрлі пікір кедергі келтірді. Осының нәтижесінде 1948 жылы екі қарама-қарсы идеологиялық үкімет құрылды: Коммунистік бағытталған Корея Халық Демократиялық Республикасы (КХДР) және Батыс бағытталған Корея Бірінші Республикасы – екеуі де бүкіл Кореяның заңды үкіметі екенін мәлімдеді. 1950 жылдың 25 маусымында Корея соғысы басталды. Көптеген қиратулардан кейін соғыс 1953 жылдың 27 шілдесінде аяқталды, 1948 жылғы жағдай сақталды, өйткені КХДР де, Бірінші Республика да бөлінген Кореяның екінші бөлігін басып алуға қол жеткізе алмады. Түбек Корея демилитаризацияланған аймағымен бөлінді, ал екі үкімет Солтүстік және Оңтүстік Кореяның қазіргі саяси құрылымдарына бекітілді. Оңтүстік Корея тарихы демократиялық және автократиялық биліктің алмасуымен сипатталады. Азаматтық үкіметтер Сингман Ридің Бірінші Республикасынан бастап қазіргі Алтыншы Республикаға дейін реттік нөмірленеді. Бірінші Республика құрылғанда демократиялық болғанымен (бірақ оған дейін коммунистерге және социалистерге қарсы ірі тазалаулар жүргізілді), 1960 жылы құлағанға дейін автократиялыққа ұмтылды. Екінші Республика демократиялық болды, бірақ бір жылдан кейін құлатылып, оның орнына автократиялық әскери режим орнатылды. Үшінші, Төртінші және Бесінші Республикалар формальды түрде демократиялық болды, бірақ олар әскери биліктің жалғасы ретінде қарастырылды. Қазіргі Алтыншы Республикамен ел бірте-бірте либералды демократияға бекінді. Құрылғаннан бері Оңтүстік Корея білім беру, экономика және мәдениет саласында айтарлықтай дамуға қол жеткізді. 1960 жылдардан бері ел Азияның ең кедей елдерінің бірінен әлемнің ең бай елдерінің біріне айналды. Білім беру, әсіресе жоғары білім беру, күрт өсті. Ол Сингапур, Тайвань және Гонконгпен бірге Азияның дамып келе жатқан "Төрт жолбарысының" бірі саналады.

АҚШ әскери әкімшілігі (19451948)

Император Хирохито 1945 жылғы 15 тамызда Жапония империясының одақтас державаларға қарсы капитуляциясын жариялады. Жапонияның капитуляциясы жөніндегі №1 жалпы бұйрық (АҚШ әскери күштерінің бірлескен штабтары дайындаған және 1945 жылғы 17 тамызда бекітілген) Кореядағы жапон күштерінің 38-ші параллельдің солтүстігінде және оңтүстігінде капитуляциялау тәртібін бөлек регламенттеді. Жапонияның одақтастарға капитуляциясынан кейін (1945 жылғы 2 қыркүйекте ресми түрде бекітілген), 38-ші параллель бойынша бөліну солтүстік және оңтүстік аймақтарында кеңес және АҚШ оккупациясының басталуын білдірді. Бұл бөліну уақытша шара ретінде қарастырылды, оны Кореяның тәуелсіздігіне дайындау үшін АҚШ, Ұлыбритания, КСРО және Қытай Республикасының сенімділік басқаруы алмастыруы тиіс болды. Сенімділік басқару мәселесі 1945 жылғы ақпан айында Ялта конференциясында талқыланды. АҚШ әскерлері 1945 жылғы 8 қыркүйекте Инчхонға түсіріліп, көп ұзамай әскери үкімет құрды. Олардың қолбасшысы генерал-лейтенант Джон Р. Ходж үкіметті басқаруды өз қолына алды. Халықтың наразылығы күшейгендіктен, 1945 жылғы қазан айында Ходж Кореялық кеңесші кеңесті құрды. Қытайдан қызмет етіп келген Корея Республикасының Уақытша үкіметі Ходжке үш аудармашымен делегация жіберді, бірақ ол олармен кездесуден бас тартты. Сондай-ақ, Ходж жаңадан құрылған Корея Халық Республикасын және оның Халық комитеттерін мойындаудан бас тартып, 12 желтоқсанда оларды таратып жіберді. Бір жыл өткен соң Ким Кюшик пен Ли Сынман басқаратын уақытша заң шығару органы мен уақытша үкімет құрылды. Бұл кезеңде елде түрлі себептерден туындаған саяси және экономикалық дағдарыс болды. Жапондықтардың езгісінің салдары солтүстік және оңтүстік аймақтарында да сақталды. Сонымен қатар, АҚШ әскері елді басқаруға толыққанды дайын болған жоқ, олар тіл, мәдениет және саяси жағдай туралы жеткілікті білімге ие емес еді. Осының салдарынан олардың көптеген саясаты күтпеген тұрақсыздыққа әкеп соқты. Солтүстік Кореядан келген қашқын мен шетелден оралғандар толқыны жағдайды одан әрі ушықтырды. 1945 жылғы желтоқсан айында Кореяның болашағын талқылау үшін Мәскеуде конференция өтті. Бес жылдық сенімділік басқару мәселесі талқыланды және мисо бірлескен комиссиясы құрылды. Комиссия Сеулде үнемі отырыстар өткізді, бірақ ұлттық үкімет құру мәселесі бойынша келісімге келе алмады. 1947 жылғы қыркүйек айында шешім табылмағандықтан, АҚШ Корея мәселесін БҰҰ Бас Ассамблеясына жолдады.

Бірінші республика (1948-1960 жылдар)

1948 жылдың 15 тамызында Корея Республикасы ресми түрде құрылды, ал тұңғыш президенті Сингман Ри болды. Ри үкіметі құрылғаннан кейін заңды билік жаңа үкіметке өтті. 1948 жылдың 9 қыркүйегінде Ким Ир Сен басшылығымен Корея Халық Демократиялық Республикасы (Солтүстік Корея) коммунистік үкіметі жарияланды. 1946 жылы Солтүстік Корея жеке меншікті, жапондық және жапондықтарға тиесілі кәсіпорындар мен фабрикаларды тәркілеп, мемлекеттік меншікке алды. Алайда, еркіндікке дейін жер иелерімен байланысы бар адамдарға басымдық берілгендіктен, көптеген жапондық топтар мүлікті иеленді немесе сақтап қалды. Жапониямен қарым-қатынасты қалыпқа келтіру жөнінде келіссөздер болғанымен, олар аз нәтиже берді. Осы аралықта үкімет Америкадан үлкен көлемде көмек алды, кейде бұл сома ұлттық бюджеттің жалпы көлеміне жуық болды. Ұлттық үкімет АҚШ әскери үкіметінің көптеген тәжірибесін жалғастырды. 1948 жылы Ри үкіметі Чеджу, Сунчхон және Ёсудағы әскери көтерілістерді басып тастады. Көтеріліс кезінде және оны басу кезінде болған ұрыстарда 14 000-ден 60 000-ға дейін адам қаза тапты. Президент Ридің режимі оппозицияға төзбестігін көрсетті. Бұл жағдайды көрсететін бір оқиға – 1948 жылы болашақ президент Пак Чун Хидің коммунистік құлпына қатысқандығы үшін тұтқындалып, сотталуы. Оңтүстік Кореяның бірінші республикасының негізгі саясаты – коммунизмге қарсы күрес және «солтүстікке қарай кеңейту арқылы бірігу» болды. Оңтүстік Кореяның әскері жеткілікті жабдықталмаған және дайын болмаған, бірақ Ри әкімшілігі АҚШ көмегімен Кореяны әскери күшпен біріктіруге бекінді. Алайда, 1950 жылдың 30 мамырында өткен екінші парламенттік сайлауда көптеген орындарды осы ұстанымды қолдамаған тәуелсіздер жеңіп алды, бұл елдің қолдаудың жоқтығын және тұрақсыз жағдайын көрсетті. Коммунистік армия маусым айында солтүстіктен шабуыл жасағанда, оңтүстік кореялық әскерлер он мыңдаған күдікті коммунистерді немесе оларға жақтас адамдарды түрмеде немесе қайта тәрбиелеу қозғалысында жазалап, «Бодо лигасының қырғыны» деп белгіленді. 1950 жылдың 25 маусымында Солтүстік Корея әскерлері Оңтүстік Кореяға басып кірді. АҚШ бастаған 16 елден тұратын коалиция Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) басшылығымен Оңтүстік Кореяны қорғауда алғашқы ұжымдық әрекет жасады. Ұрыс желілерінің өзгеруі көптеген бейбіт тұрғындардың қаза болуына және зор зиянға әкелді. 1950 жылдың соңында Солтүстік Корея атынан Қытай Халық Республикасының араласуымен шайқастар бастапқы демаркация сызығына жақын тоқтады. 1951 жылдың шілдесінде басталған қару тоқтату келіссөздері 1953 жылдың 27 шілдесінде Панмунжомда, қазіргі демилитаризацияланған аймақта (ДМЗ) аяқталды. Қару тоқтату туралы келісімге қол қойылғаннан кейін Оңтүстік Корея үкіметі 1953 жылдың 15 тамызында Сеулге оралды. Қару тоқтатудан кейін Оңтүстік Кореяда Сингман Ридің авторитарлық билігінің кезеңінде саяси жағдай тұрақсыз болды, бұл 1960 жылы студенттік көтеріліспен аяқталды. Билікке келгеннен бастап Ри өзінің билігін нығайту үшін қосымша шаралар қабылдады. Бұл 1952 жылы басталды, сол кезде үкімет әлі де соғыс салдарынан Бусанда орналасқан еді. Сол жылдың мамыр айында Ри президенттік лауазымды тікелей сайлау арқылы тағайындалатын етіп конституциялық түзетулерді қабылдады. Ол соғыс жағдайын жариялап, парламенттің қарсылық білдірген мүшелерін, наразылықтарды және үкіметке қарсы топтарды тұтқындады. Кейін Ри көп дауыспен сайланды. Ри 1954 жылғы сайлауда парламенттің бақылауын қайта алды, содан кейін өзінің мерзімінен босату туралы түзетуді қабылдады және 1956 жылы тағы да сайланды. Одан кейін Ридің әкімшілігі қарсы партия мүшелерін тұтқындап, оның басшысын Солтүстік Кореяның тыңшысы деп айыптап, өлім жазасын берді. Әкімшілік саяси аренада үстемдік етіп, үнемі репрессивті болды, ал 1958 жылы ол жергілікті бөлімшелерді қоса алғанда, барлық деңгейдегі басқаруға мемлекеттік бақылауды күшейту үшін Ұлттық қауіпсіздік туралы заңға түзету енгізуге тырысты. Сайлау күні Масан қаласында студенттер мен азаматтар сайлаудың бұзылуына қарсы наразылық білдірді. Бастапқыда бұл наразылықтарды жергілікті полиция күшпен басып тастады, бірақ Масан портында студенттің денесі табылғанда, бүкіл ел ашуға кенеліп, наразылықтар ел бойынша тарады. 19 сәуірде әртүрлі университеттер мен мектептердің студенттері Сеул көшелерінде наразылық акциясына шықты, бұл «сәуір революциясы» деп аталды. Үкімет әскери жағдай жариялап, әскер шақырды және халыққа ашық атыс жасады. Ел бойынша болған келесі наразылықтар үкіметті дүрліктірді, ал 25 сәуірде университет профессорлары көшеге шығып наразылық білдіргеннен кейін Ри 26 сәуірде ресми түрде отставкаға кетіп, эмиграцияға кетті.

Екінші республика (19601963)

Студенттік төңкерістен кейін билік қысқа мерзімге Сыртқы істер министрі Хео Чжон басқаратын уақытша әкімшіліктің қолына өтті. 1960 жылдың 29 шілдесінде жаңа парламент сайлауы өтті. Бірінші Республика кезінде оппозицияда болған Демократиялық партия билікті оңай иеленді және Екінші Республика құрылды. Жаңартылған Конституция Екінші Республиканың президенттің тек номиналды рөл атқаратын парламенттік кабинеттік жүйе нысанында болуын бекітті. Оңтүстік Корея президенттік жүйеден бас тартып, парламенттік кабинеттік жүйеге бұрған тұңғыш және жалғыз жағдай осы болды. 1960 жылдың тамызында ассамблея Юн По Сунды президенттікке, ал Чанг Мёнды премьер-министр және үкімет басшысы етіп сайлады. Екінші Республикада Ри режимі кезінде қысымға ұшыраған саяси белсенділік жандана түсті. Бұл белсенділіктің көп бөлігі Бірінші Республиканың құлауына тікелей себеп болған солшыл және студенттік топтардан құралды. 1960 жылдың соңғы айларында кәсіби одақтарға мүшелік және олардың қызметі қарқынды өсті, оның ішінде Мұғалімдер одағы, Журналистер одағы және Корея Кәсіби Одақтар Федерациясы құрылды. Екінші Республиканың сегіз айында шамамен 2000 демонстрация өтті. Солшылдардың қысымымен Чанг үкіметі демократияға қарсы әрекеттер жасаған немесе жемқорлыққа қатысқан әскери және полиция шенеуніктерін тазарту шараларын жүзеге асырды. Осы мақсатта 1960 жылдың 31 қазанында арнайы заң қабылданды. 40 мың адам тергеуге алынды, олардың ішінде 2200-ден астам мемлекеттік қызметкер және 4000 полиция қызметкері тазартылды. Экономикалық жағдай да тұрақсыздыққа ұшырады. Үкімет бес жылдық экономикалық даму жоспарын жасады, бірақ оны құлатылғанға дейін іске асыра алмады. Екінші Республика кезеңінде хванның құны 1960 жылдың күзінен 1961 жылдың көктеміне дейін долларға шаққанда жартысына төмендеді. Халықтың қолдауымен құрылған үкімет тиімді реформаларды жүзеге асыра алмады, нәтижесінде аяқсыз әлеуметтік тәртіпсіздік, саяси дағдарыс және ақыры 16 мамыр төңкерісіне әкелді.

Әскери билік (1961-1963 жж.)

1961 жылы 16 мамырда генерал-майор Пак Чон Хи бастаған 16 мамыр төңкерісі Екінші Республиканы толығымен тоқтатты. Пак әскерилерді саясаттан алшақтатуды жақтаған әскери жетекшілердің бірі болды. Екінші Республиканың тазалау шараларына көңілі толмаған және қазіргі жағдайдың коммунизмге құлауы мүмкін деп ойлаған олар, мәселені өз қолдарына алуға бел буды. Ұлттық Ассамблея таратылып, азаматтық қызметкерлердің орнына әскери шенеуніктер тағайындалды. 1961 жылы мамыр айында әскери хунта «Төңкеріс сертін» жариялады: коммунизмге қарсы күрес; АҚШ-пен қарым-қатынасты нығайту; «жаңа және таза мораль» деп аталатын мемлекеттік жемқорлыққа тоқтату; өзін-өзі қамтамасыз ететін экономика; бірігуді ілгерілету; және екі жыл ішінде демократиялық азаматтық үкіметке оралу. Оппозицияны тексеру мақсатымен әскери билік 1961 жылы маусымда Корея Орталық Барлау агенттігін (ҚОБА) құрды, ал оның бірінші директоры Пактың туысы Ким Чон Пил болды. 1962 жылы желтоқсанда президенттік жүйеге қайта оралу туралы референдум өтті, нәтижесінде 78% көпшілік дауыспен қабылданды. Пак және басқа да әскери жетекшілер келесі сайлауда кандидат болмайтындарын мәлімдеді. Алайда, Пак негізінен ҚОБА шенеуніктерінен құралған жаңа Демократиялық Республикалық партияның (ДРП) президенттікке үміткері атанды, сайлауда жеңіске жетіп, 1963 жылғы сайлауда шамалы артықшылықпен жеңді. Мұндай даму үшін капитал қажет болды, сондықтан Пак режимі Жапония мен АҚШ-тан түскен сыртқы көмекті экспорттық бизнеске несие беру үшін пайдаланды, артықшылықты жағдаймен төмен пайыздық мөлшерлемелі банк несиелері мен салық жеңілдіктері ұсынды. Осы бизнес кейіннен үкіметпен ынтымақтасып, чебольдарға айналды. 1965 жылы маусымда ратификацияланған Корея-Жапония шарты арқылы Корея мен Жапония арасындағы қарым-қатынас жақсартылды. Бұл шарт жапондық қаражатты қарыз және отарлық кезеңде келтірілген зиян үшін өтемақы түрінде әкелді, бірақ жапон үкіметі ресми түрде кешірім сұрамады, бұл бүкіл елде наразылық тудырды. Содан кейін Корея Вьетнам соғысына қатысып, 1964 жылдан 1973 жылға дейін АҚШ әскерлерімен және Оңтүстік Вьетнам қарулы күштерімен бірге күресу үшін 300 000 сарбаз жіберді. Осы кезеңдегі экономикалық және технологиялық өсім өмір сүру деңгейін жақсартты, білім алу мүмкіндіктерін кеңейтті. Жоғары білімді жұмысшылар тез өсіп келе жатқан өнеркәсіптік және коммерциялық секторларға жұмысқа орналасты, ал қала халқының саны арта түсті. Кёнбу тас жолының құрылысы аяқталды, Сеулді елдің оңтүстік-шығыс аймағымен және Инчхон мен Пусан порт қалаларымен байланыстырды. Алайда, экономикалық өсімге қарамастан, қалалық жұмысшылар мен шаруалардың өмір сүру деңгейі төмен болды. Жұмысшылар экспортқа бағытталған экономиканың бәсекеге қабілеттілігін арттыру үшін төмен жалақымен жұмыс істеді, ал шаруалар үкімет бағаны бақылағандықтан жақында кедейлікке ұшырады. Ауыл шаруашылығының орны нашарлағандықтан және шаруалар арасында наразылық туғандықтан, үкімет 1971 жылы Саэмаул қозғалысын («Жаңа ауыл қозғалысы») іске қосып, шаруашылық өнімділігі мен табысын арттыру шараларын жүзеге асыруды шешті. Қозғалыстың мақсаты ауыл өмірінің сапасын жақсарту, ауылдық және қалалық қоғамды жаңғырту және олардың арасындағы табыс айырмашылығын қысқарту болды. Пак 1967 жылғы президенттік сайлауда қайтадан қатысып, дауыстардың 51,4% -ын алды. Конституциялық түзетуге қарсы үлкен наразылықтар мен демонстрациялар болды, оппозиция жетекшісі Ким Дэ Чжунға үлкен қолдау көрсетілді, бірақ Пак 1971 жылғы президенттік сайлауда қайтадан жеңіске жетті. Президенттік сайлаудан кейін парламенттік сайлау өткізілді, онда оппозициялық партия көпшілік орындарды жеңіп алып, конституциялық түзетулерді қабылдауға билік алды. Пак қауіптеніп, 1971 жылдың 6 желтоқсанында ұлттық төтенше жағдай жариялады.

Төртінші республика (1972-1979)

Төртінші республика 1972 жылғы 21 қарашада Юшин конституциясы қабылдануымен басталды. Бұл жаңа конституция Паркке парламенттің толық бақылауын және президенттікке бейшелімдік мүмкіндігін берді. Президентті сайлаушылар корпусы арқылы қосымша сайлау жолымен сайлап тағайындауға болады, ал президенттік мерзімі қайта тағайындауға шектеусіз алты жылға ұзартылды. Заң шығару және сот жүйесі үкімет бақылауында болды, сондай-ақ білім беру саласы да тікелей қадағалауда болды. Әскери үкімет идеологиясын қолдайтын оқулықтарға үкімет рұқсат берді, бұл Білім министрлігінің өкілеттіктерін азайтты.

Бесінші республика (1979-1987)

Пак Чун Хидің қазасынан кейін премьер-министр Чой Кюха президенттік міндеттерді атқарды, бірақ 6 күннен соң генерал-майор Чун Ду Хванның 1979 жылғы 12 желтоқсандағы төңкерісімен оның орны басып алынды. 1980 жылғы 18 мамырда Чоннам Ұлттық университетінің наразылық білдірген студенттері мен Әскери Тәртіп басшылығы жіберген қарулы күштер арасында Гванчжу қаласында қақтығыс болды. Оқиға 27 мамырға дейін тоғыз күнге созылған, қалалық қарсылыққа айналды. Азаматтық қазалардың саны бірнеше оннан 2000-ға дейін бағаланды, ал азаматтық үкімет жүргізген толық тергеу нәтижесінде шамамен 200 адам қаза тауып, 850-і жарақат алды. 1980 жылғы маусымда Чун Ұлттық Ассамблеяны таратуға бұйрық берді. Одан кейін ол Ұлттық қорғаныс төтенше жағдай саясаты комитетін құрып, өзін мүше етіп тағайындады. 17 шілдеде ол KCIA директоры лауазымынан кетіп, тек комитет мүшесі болып қалды. 1980 жылдың қыркүйегінде президент Чой Кюха жаңа әскери жетекші Чун Ду Хванға жол беру үшін президенттік лауазымынан кетуге мәжбүр болды. Сол жылдың қыркүйегінде Чун тікелей емес сайлау арқылы президент болып сайланды және келесі жылдың наурыз айында қызметке кірісіп, Бесінші Республиканы ресми түрде бастады. Жаңа Конституция маңызды өзгерістермен бекітілді: президенттік жүйе сақталды, бірақ ол бір 7 жылдық мерзімге шектелді, Ұлттық Ассамблеяның өкілеттігі күшейтілді және сот тағайындау жауапкершілігі Жоғарғы Сот Төрағасына берілді. Алайда, президентті тікелей емес сайлау жүйесі сақталды және көптеген әскери шенеуніктер Юшин дәуірінің қалдықтарын сақтай отырып, жоғары мемлекеттік лауазымдарға тағайындалды. Үкімет экономикалық өсім мен демократиялық әділеттіліктің жаңа дәуірін уәделеді. Қатаң ақша-кредит саясаты және төмен пайыздық ставкалар баға тұрақтылығына көмектесіп, экономиканың өркендеуіне ықпал етті, соның ішінде электроника, жартылай өткізгіштер және автомобиль өнеркәсібінің айтарлықтай өсуіне әкелді. Ел шетелдік инвестицияларға есіктерін ашты және Корея экспортының өсуімен бірге ЖІӨ де өсті. Алайда, осы қарқынды экономикалық өсім байлар мен кедейлер, қалалар мен ауылдар арасындағы айырмашылықты күшейтті, сондай-ақ аймақтық жанжалдарды ушықтырды. Республиканың басталғаннан бері жалғасып келе жатқан ауылдық және студенттік қозғалыстарға осы келіспеушіліктер, үкіметке қарсылық білдіргендерге қатысты қатал шаралар қосылды. 1983 жылы Бірмадағы террористік шабуылда 17 жоғары лауазымды шенеунік қаза тапқаннан кейін Солтүстік Кореямен қарым-қатынас шиеленісті, ал шабуылдың артында Солтүстік Корея тұр деген күдік туды. Алайда, 1980 жылы Солтүстік Корея "бір ұлт, екі жүйе" бірігу ұсынысын ұсынды, оған Оңтүстік Корея референдум арқылы бірігу конституциясын және үкіметін дайындау үшін кездесу ұсынысымен жауап берді. Бірінші кезекте, бөлінген отбасыларды қайта қосу мәселесі шешілді, ал 1985 жылдың қыркүйегінде екі жақтың отбасылары Сеул мен Пхеньянға тарихи сапар жасады. Көптеген адамдар наразылық білдірген студенттерге көңіл білдіре бастады. Гванджудағы трагедия ешқашан ұмытылмады. 1987 жылғы қаңтарда Сеул Ұлттық университетінің студенті полиция тергеуі кезінде қаза тапқанда, халықтың ашуы зор болды. 1987 жылғы сәуірде президент Чун президенттік сайлауды тікелей өткізуге мүмкіндік беру үшін қазіргі Конституцияны реформалаудың орнына оны қорғау шараларын қабылдайтынын мәлімдеді. Бұл жариялау оппозицияны біріктіріп, күшейтті. 1987 жылғы маусымда бір миллионнан астам студент пен азамат маусым күресінің жалпыұлттық үкіметке қарсы наразылықтарына қатысты. 1987 жылғы 29 маусымда үкіметтің президенттікке үміткері Рох Тхэ Ву талаптарға мойынсұнып, 29 маусым декларациясын жариялады, онда тікелей президенттік сайлау өткізу және азаматтық құқықтарды қалпына келтіру туралы айтылды. 1987 жылғы қазан айында жаңартылған Конституция жалпыұлттық референдум арқылы бекітілді және желтоқсан айында жаңа президентті сайлау өтті, бұл Бесінші Республиканың аяқталуына әкелді.

Алтыншы республика (1987 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

1987 жылы Оңтүстік Кореяда Алтыншы Республика құрылды және қазіргі күнге дейін сақталып келеді.

Рох Тэ-ву, 1988-1993 жылдар

Рох Тэ Ву 16 жылдан бері өткен алғашқы тікелей президент сайлауында 13-ші президенттік мерзімге сайланды. Рох әскери ортадан шыққан және Чунның төңкерісінің жетекшілерінің бірі болғанымен, оппозиция лидерлері Ким Дэ Чжун мен Ким Ён Сэмнің бірыңғай кандидатқа келісе алмауы оның сайлануына себеп болды. Алғашқы әйел президенттік кандидат Хонг Сук Жа тіпті Рохқа қарсы Ким Ён Сэмді қолдау үшін жарыстан шықты. Рох 1988 жылдың ақпанында ресми түрде қызметке кірісті. Үкімет демократиялық қағидаларға сәйкес заңдар мен қаулыларды қайта қарау арқылы авторитарлық биліктің бұрынғы іздерін жоюға тырысты. Баспасөз бостандығы кеңейтілді, университеттердің автономиясы мойындалды және шетелге сапар шектеулері алынды. Дегенмен, экономиканың өсуі 1980-жылдармен салыстырғанда баяулады, экспорт тоқтап қалды, ал тауар бағалары көтеріле берді. Рохтың қызметке кіріскеннен кейін көп ұзамай Сеулде Олимпиада ойындары өтті, бұл Оңтүстік Кореяның халықаралық беделін арттырып, сыртқы саясатына зор әсер етті. Рохтың үкіметі ресми бірігу жоспарын, Nordpolitik деп жариялады және Кеңес Одағы, Қытай және Шығыс Еуропа елдерімен дипломатиялық қатынастар орнатты.

Ким Ён-сам, 1993-1998 жылдар

Ким Ён Сэм 1992 жылғы сайлауда Рохтың билік мерзімінен кейін президент болып сайланды. Ол 1962 жылдан бері 30 жыл ішінде елдің алғашқы азаматтық президенті болды және "Жаңа Кореяны" құруға уәде берді. Үкімет бұрынғы әкімшіліктердің авторитарлық билеуін жоюға кірісті. 1995 жылы жергілікті өкімет сайлауы, ал 1996 жылы парламент сайлауы өтті. Халықтың талабына жауап ретінде бұрынғы президенттер Чун мен Рох пара алу, заңсыз қаражат жинау, ал Чунның жағдайында Гванджу оқиғасына жауаптылық таныту бойынша айыпталды. Олар сотталып, 1996 жылдың желтоқсан айында түрмеге кесілді. Солтүстік Кореямен қарым-қатынас жақсарды және саммит өткізу жоспарланды, бірақ Ким Ир Сеннің қайтысынан кейін ол белгісіз мерзімге шегерілді. Одан кейін екі Корея арасындағы қарым-қатынас ауытқып, шағын әскери қақтығыстар мен кешірім сұраулар орын алды. Үкімет 1996 жылы Экономикалық Ынтымақтастық және Даму Ұйымына (ЭЫДҰ) қосылып, маңызды қаржылық және экономикалық реформалар жүргізді, бірақ оның ұлына қатысты саяси және қаржылық дау-дамаздарға тап болды. Ел сонымен қатар көптеген адамдардың өмірін қиған бірқатар апаттарға ұшырады: 1993 жылы Гупо станциясындағы пойыз апаты және MV Seohae кемесінің суға батуы, 1994 жылы Сонгсу көпірінің құлауы және 1995 жылы Сампунг сауда орталығының қирауы. Бұл оқиғалар азаматтық үкіметке ауыр соққы болды. 1998 жылдың ақпан айында Ким Дэ Чжун ресми түрде қызметке кірді. Оңтүстік Корея саяси процестерін демократияландыруға берген уәдесін орындады және бұл үкіметтің бірінші рет бейбіт жолмен бір партиядан екінші партияға ауысуы болды. Кимнің үкіметі экономикалық дағдарысты жеңудің қиын міндетіне тап болды, бірақ үкіметтің шетелдік инвестицияларды белсенді түрде тартуы, өнеркәсіптік сектордың қолдауы және азаматтардың алтын жинау кампаниясының нәтижесінде ел салыстырмалы түрде қысқа мерзімде дағдарыстан шықты. Ірі конгломераттардың (чеболь) өнеркәсіптік қайта құруы жүргізілді, 1998 жылы ұлттық зейнетақы жүйесі құрылды, білім беру реформалары жүзеге асырылды, ақпараттық-коммуникациялық технологиялар саласына мемлекеттік қолдау арттырылды және маңызды мәдени ескерткіштер ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енгізілді. Сыртқы саясатта Ким Дэ Чжун "Күн сәулесі саясатын" жүргізді, ол Солтүстік Кореямен қарым-қатынасты жақсартуға бағытталған бірқатар шараларды қамтыды. Бұл Корея соғысынан бөлініп кеткен отбасылардың кездесуімен және Солтүстік Корея жетекшісі Ким Чен Ирмен саммитте аяқталды. Осы күш-жігері үшін Ким Дэ Чжунға 2000 жылы Нобель бейбіт сыйлығы табысталды.

Ро Му-хён, 2003-2008 жылдар

Ро Му Хён 2002 жылдың желтоқсанында тікелей сайлау арқылы президент болып сайланды. Оның жеңісіне жас ұрпақ пен азаматтық қоғамдардың зор қолдауы тиді, олар қатысу демократиясына үміт артып, Рохтың әкімшілігі «қатысушы үкімет» ұранымен жұмысын бастады. Бұрынғы үкіметтерден өзгеше, әкімдік ұзақ мерзімді перспективамен қарап, нарыққа негізделген реформаларды кезең-кезеңімен жүзеге асыруға бекінді. Алайда, бұл тәсіл халықтың наразылығын тудырды және 2003 жылдың соңына қарай үкіметке деген қолдау көрсеткіші төмендеді. Рох әкімшілігі Оңтүстік Корея саясатындағы аймақтық жікке бөлінуді жеңіп, саясат пен бизнес арасындағы сыбайлас жемқорлық байланыстарды әлсіретіп, азаматтық қоғамды нығайтып, Корея мен АҚШ арасындағы еркін сауда келісімі мәселесін шешіп, Солтүстік Кореямен жоғары деңгейдегі келіссөздерді жалғастырып, жоғары жылдамдықты теміржол жүйесі KTX-ты іске қосты. Бірақ, қор нарығындағы өсімге қарамастан, жастар арасындағы жұмыссыздық деңгейі жоғары болды, жылжымайтын мүліктің бағасы күрт өсті және экономика дамымады. 2004 жылдың наурызында Ұлттық Ассамблея сайлау заңдарын бұзу және сыбайлас жемқорлық айыптары бойынша Рохты импичментке ұсынды. Бұл шешім оның жақтастарын біріктірді және сәуірде өткен парламенттік сайлау қорытындысына әсер етті, нәтижесінде үкіметтік партия көпшілік дауысқа ие болды. Рох Конституциялық соттың 2004 жылдың мамырындағы шешімімен қызметіне қайта орналастырылды, сот импичменттің заңдылығын жоққа шығарды. Дегенмен, үкіметтік партия 2005 жылғы қосымша сайлауларда көпшілігін жоғалтты, себебі реформа жоспарлары тоқтатылды, үздірілмейтін еңбек дағдарыстары, Рохтың бұқаралық ақпарат құралдарымен жеке даулары және АҚШ пен Жапониямен дипломатиялық шиеленіс үкіметтің саяси, әлеуметтік-экономикалық және сыртқы саясаттағы тиімділігіне сын тудырды. 2009 жылдың сәуірінде президенттік қызметтен кеткеннен кейін Ро Му Хён мен оның отбасы мүшелері пара алу және сыбайлас жемқорлыққа қатысты қылмыстық іс бойынша тергелді; Рох барлық айыптауларды жоққа шығарды. 2009 жылдың 23 мамырында Рох өзіне-өзі қол жұмсады.

Ли Мён Бак, 2008-2013 жылдар

Рохтың ізбасары Ли Мён Бак 2008 жылдың ақпан айында қызметке кірді. "Шығармашылық прагматизмді" басшылыққа алған принцип ретінде Лидің әкімшілігі экономиканы қайта жандандыруға, дипломатиялық байланыстарды күшейтуге, әлеуметтік қамтамасыздандыруды тұрақтандыруға және жаһанданудың күйреуіне қарсы тұруға кірісті. 2008 жылдың сәуір айында үкіметтік партия Ұлттық Ассамблея сайлауында көпшілік дауысқа ие болды. Сол айда АҚШ-пен өткен саммитте Корея-АҚШ еркін сауда келісімі талқыланды және бұрынғы басшылықтардың тудырған керісіншілігін азайтуға көмектесті. Ли АҚШтан сиыр етін әкелуге қойылған тыйымды алып тастауға келісті, бұл кейіннен елде кең ауқымды наразылықтар мен шерулерге әкелді, себебі жұртшылық малдың жұқпалы ауруына қатысты алаңдаушылыққа толы болды. Намдаэмун қақпаларына жасалған өртке дейін, үкіметтің жеткілікті қауіпсіздік шараларын ұйымдастырмағаны туралы айыптаулармен бастап, үкіметті көптеген мәселелер мазалады. Жылдар бойы жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкерлерді тағайындау, саяси жанжалдар, медианы қысымға салу туралы айыптаулар, Солтүстік Корея және Жапониямен дипломатиялық қарым-қатынастың нашарлауы сияқты даулар туды. 1997 жылдан бері ең ауыр экономикалық дағдарыс елге соқты, бұл экономикаға әлемдік рецессияның әсерін тигізді. Ли әкімшілігі бұл мәселелерді ресми мәлімдемелер жасау, кабинетті қайта құру және әкімшілік және өнеркәсіптік реформаларды жүзеге асыру арқылы шешуге тырысты. Реттеу және экономикалық реформалардан кейін экономика жаңа серпіліс алды, ел экономикасы өсімді көрсетіп, әлемдік рецессиядан жайылды. Әкімшілік АҚШ, Қытай және Жапониямен саммиттер өткізу арқылы дипломатиялық қарым-қатынасты жақсартуға ұмтылды, сондай-ақ басқа Азия елдерімен байланысты нығайту үшін АСЕАН-Корея Республикасы мерекелік саммитіне қатысты. 2010 жылы Сеулде G20 саммиті өтті, онда жаһандық экономикалық дағдарысқа қатысты мәселелер талқыланды. 2020 жылдың қазан айында Оңтүстік Кореяның Жоғарғы соты бұрынғы президент Ли Мён Бакқа президенттік лауазымына тағайындалғанға дейін және қызмет еткен кезеңде пара алғаны үшін 17 жыл бас бостандығынан айыру жазасын сақтап қалды.

Пак Кын Хе, 2013-2017 жылдар

Парк Кын Хе 2013 жылдың ақпан айында қызметке кірді. Ол Оңтүстік Кореяның он бірінші президенті және Оңтүстік Кореяның үшінші президенті Пак Чун Хидің үлкен баласы. Ол Оңтүстік Корея президенті болып сайланған және Солтүстік-Шығыс Азияның қазіргі тарихында мемлекет басшысы болып сайланған алғашқы әйел болды. Президенттік кезеңінде оның беделі Севоль паром апатын, MERS індетін және кейіннен болған үлкен дауды нашар басқарғандығынан зардап шекті, бұл 2016 жылдың желтоқсанында оның импичментіне әкеп соқты. Чхве Сун Сильді қамтитын сыбайлас жемқорлық жанжалы 2016 жылы көптеген жаңалықтар құралдарында (олардың ішіндегі ең танымал JTBC) жарияланғаннан кейін күрт өршиді. Одан кейін ел бойынша апта сайын наразылық акциялары өтті, наразылыққа қатысушылардың саны 2,3 миллионнан асты (наразылықшылардың мәліметі бойынша). Бұл наразылықтар Корея тарихындағы ең ірі наразылықтар сериясы болды. Конгресс Парк Кын Хенің импичментіне дауыс бергеннен кейін де наразылықтар жалғасты. Премьер-министр Хванг Кё Ан Парк Кын Хенің әрекеттеріне қатысты тергеу аяқталғанға дейін және аралық сайлау болмаған жағдайда Оңтүстік Корея президентінің міндетін атқарды. 2017 жылдың 10 наурызында Конституциялық сот импичментті қолдады, Парк Кын Хенің президенттік өкілеттігін тоқтатып, оны қызметтен босатып, лауазымынан шеттетуге мәжбүр етті. 2018 жылдың сәуірінде бұрынғы президент Парк Кын Хе билікті теріс пайдаланғаны және сыбайлас жемқорлыққа қатысқаны үшін 24 жылға бас бостандығынан айырылды.

Мун Чжэ Ин, 2017-2022 жылдар

Мун Чжэ Ин 2017 жылдың 10 мамырында қызметке кірді. Президент ретінде оның кезеңінде Солтүстік Кореямен саяси қарым-қатынас жақсарды, АҚШ-пен әскери одақтастықтағы кейбір дағдарыстар күшейді және Пхенчхан қаласында қысқы Олимпиада ойындары сәтті өткізілді. Мун Чжэ Ин Солтүстік Кореяның төрағасы Ким Чен Ынмен 2018 жылдың сәуірінде, мамыр айында және қыркүйек айында өткен екі Корея саммиттерінде кездесті. COVID-19 пандемиясы кезінде Президент Мун ішкі және халықаралық деңгейде инфекцияны бақылаудағы бастапқы табыстарымен жағымды беделге ие болды. Алайда, 2021 жылы туғандардан гөрі көбірек өлім тіркелгендіктен, оның рейтингісі төмендеді, және Оңтүстік Корея халық саны алғаш рет азайды. 2020 жылдың сәуірінде Президент Мунның Демократиялық партиясы парламент сайлауында үлкен жеңіске жетті. Олар өз одақтастарымен бірге 300 мүшелі Ұлттық Ассамблеяда 180 орын алды. Оппозициялық Халық күші партиясы (ХКП) 103 орын жеңіп алды. Президент Мунның өкілеттігі 2022 жылдың 9 мамырында аяқталды. Оның орнын басып, 2022 жылғы Оңтүстік Корея президенттік сайлауында шамалы артық дауыспен жеңіске жеткен Халық күші партиясының үміткері Юн Сок Ёль 2022 жылдың 10 мамырында қызметке кірді.

Юн Сук-Йол, 2022 жылдан бері

2022 жылдың 29 қазанында Сеулдің Итаэвон ауданында Хэллоуин мерекесі кезінде көшеде адамдар тығырылып, кем дегенде 153 адам қаза болды. Президент Юн жалпыұлттық аза тұру күйін жариялады. "Жас есептеудің бірыңғай заңы" 2023 жылдың 28 маусымында күшіне енді. Бұл заң әртүрлі жас есептеу әдістерінің шатасуынан туындаған әлеуметтік және әкімшілік дау-дамайларды шешу мақсатында қабылданды. Бұл Президент Юн Сук Ёлдың сайлауалды бағдарламасының маңызды уәдесі және Юн Сук Ёл үкіметінің 120 жоспарының 13-і. 2024 жылдың 10 сәуірінде өткен 22-ші Ұлттық Ассамблея сайлауында Юн Сук Ёл өкілдік еткен "Халық күші" партиясы 300 орынның 108-ін жеңіп алды, ал оппозициялық Кореяның Демократиялық партиясы 175 орынға ие болды.