Кіріспе

Додекамерлі ақуыздың төртіншілік құрылымы бар, ол кешенде 12 ақуыздық кішібірліктерден тұрады. Додекамерлік кешендерде кішібірліктердің әртүрлі "топологиялары" болуы мүмкін, бірақ әдетте ақуыз құрылымдарында теориялық тұрғыдан мүмкін кішібірліктердің тек бірнешесі ғана кездеседі. Додекамер (ақуыз) – 12 ақуыздық кішібірліктен тұратын ақуыз кешені. Көбінесе кішібірліктер тримерлер түрінде тетраэдрлік орналасуда болады (немесе 3-4 нүктелік симметрия). Кішібірліктердің тағы бір жиі кездесетін орналасуы – алты кішібірліктен тұратын екі сақинаның алтылық ось бойымен қатар орналасуы (немесе 2-6 нүктелік симметрия).

Пропионил-КоА карбоксилаза

Бір геннің кодымен кодталған полипептидтің бірнеше көшірмелері жиынтық құрағанда, бұл ақуыз құрылымы мультимер деп аталады. Белгілі бір геннің екі түрлі мутантты аллельдерінен түзілген полипептидтерден мультимер қалыптасқанда, аралас мультимерде мутанттардың әрқайсысы жеке-жеке құраған аралас емес мультимерлерге қарағанда жоғары функционалдық белсенділік болуы мүмкін. Мұндай жағдайда бұл құбылыс интрагендік комплементация немесе интер-аллельдік комплементация деп аталады. Пропионил CoA карбоксилазасы (PCC) – α6β6 құрылымындағы α және β субъюниттерінен тұратын додекамерлі гетерополимер. PCC-ның α (PCCα) немесе β (PCCβ) субъюниттеріндегі мутациялар адамдарда пропион қышқылдығын тудыруы мүмкін. PCCβ-де кемшіліктері бар әртүрлі мутантты тері фибробласт жасушалары жұптық комбинацияларда біріктірілгенде, нәтижесінде пайда болған β гетеромультимерлік ақуыз көбінесе ата-ана ферменттерінің белсенділігіне қарағанда жоғары белсенділік деңгейін көрсетті. Интрагендік комплементацияның осы анықтамасы PCC-ның мультимерлі додекамерлік құрылымы құрамындағы PCCβ мономерлері арасында кооперативті әрекеттесуге мүмкіндік беретінін, осы арқылы холоферменттің толыққанды функционалды түрін қалыптастыратынын көрсетті.