Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бисмут(III) оксиді — бисмуттың қосылысы және бисмут химиясының жиі қолданылатын бастапқы материалы. Ол табиғатта бисмит (моноклинді) және сфаэробизмоит (тетрагональды, өте сирек) минералдары түрінде кездеседі, бірақ көбінесе мыс және қорғасын кендерін қорытудың қосалқы өнімі ретінде алынады. Дибисмут триоксиді әдетте қызыл қорғасынның орнына фейерверктерде "Аждаһа жұмыртқалары" эффектін жасау үшін қолданылады. [[Файл:Bi2O3 фазалары.svg|300px|thumb|left|Bi2O3-тың төрт полиморфтарының температураға тәуелділігі. (a) α фазасы 727 °C-тан жоғары температурада δ фазасына өтеді, ол 824 °C балқу температурасына дейін сақталады. Салқындағанда δ фазасы 650 °C-та β фазасына (b) немесе 639 °C-та γ фазасына (c) айналады. β фазасы 303 °C-та α фазасына өтеді. γ фазасы өте баяу салқындатылғанда бөлме температурасында тұрақты болуы мүмкін, әйтпесе 500 °C-та α фазасына айналады. β-Bi2O3 флюоритке ұқсас құрылымға ие. δ-Bi2O3 флюорит түріндес кристалл құрылымындағы кемшіліктерге ие, яғни элементар жасушадағы сегіз оттегі орнының екеуі бос. ε-Bi2O3 α және β фазаларына ұқсас құрылымға ие, бірақ құрылымы толық реттелгендіктен иондық изолятор болып табылады. Оны гидротермиялық әдіспен алуға болады және 400 °C-та α фазасына айналады. Гаттоу және Шредер (1962) бұл модельді қабылдамады, элементар жасушадағы әрбір оттегі орнының (8c) 75% толтырылғандығын көрсетуді ұсынды. Яғни, алты оттегі атомы элементар жасушадағы сегіз мүмкін оттегі орнына кездейсоқ түрде орналасады. Қазіргі уақытта көптеген мамандар соңғы сипаттаманы жақсы көреді, себебі толығымен ретсіз оттегі субторлық жоғары өткізгіштікті жақсы түсіндіреді.
Bismuth(III) oxide is a compound of bismuth, and a common starting point for bismuth chemistry. It is found naturally as the mineral bismite (monoclinic) and sphaerobismoite (tetragonal, much more rare), but it is usually obtained as a by product of the smelting of copper and lead ores. Dibismuth trioxide is commonly used to produce the "Dragon's eggs" effect in fireworks, as a replacement of red lead. [[File:Bi2O3 phases. svg|300px|thumb|left| Existence domains of the four polymorphs of |Bi2O3 as a function of temperature. (a) The α phase transforms to the δ phase when heated above 727 °C, which remains the structure until the melting point, 824 °C, is reached. When cooled, the δ phase transforms into either the β phase at 650 °C, shown in (b), or the γ phase at 639 °C, shown in (c). The β phase transforms to the α phase at 303 °C. The γ phase may persist to room temperature when the cooling rate is very slow, otherwise it transforms to the α phase at 500 °C. β |Bi2O3 has a structure related to fluorite. δ |Bi2O3 has a defective fluorite type crystal structure in which two of the eight oxygen sites in the unit cell are vacant. ε |Bi2O3 has a structure related to the α and β phases but as the structure is fully ordered it is an ionic insulator. It can be prepared by hydrothermal means and transforms to the α phase at 400 °C. Gattow and Schroder (1962) rejected this model, preferring to describe each oxygen site (8c site) in the unit cell as having 75% occupancy. In other words, the six oxygen atoms are randomly distributed over the eight possible oxygen sites in the unit cell. Currently, most experts seem to favour the latter description as a completely disordered oxygen sub lattice accounts for the high conductivity in a better way.
Дайындық
Триоксидті висмут гидроксидін қыздыру арқылы дайындауға болады.
The trioxide can be prepared by ignition of bismuth hydroxide.
Реакциялар
Атмосфералық көмірқышқыл газы немесе суда еріген CO2, Bi2O3-пен жылдам реакцияласып, висмут субкарбонатын жасайды.
Atmospheric carbon dioxide or |CO2 dissolved in water readily reacts with |Bi2O3 to generate bismuth subcarbonate.
Медициналық құралдар
Бизмут оксиді кейде тіс материалдарында оларды айналадағы тіс тінінен рентген сәулелеріне көбірек тоқтату үшін қолданылады. Атап айтқанда, висмут (III) оксиді гидравликалық силикат цементтерінде (HSC) бастапқыда "MTA" (химиялық мағынасы жоқ "минералды триоксид агрегаты" деген коммерциялық атауы) 10-20% массалық үлеспен, негізінен ди- және трикальций силикат ұнтақтарының қоспасы ретінде қолданылған. Мұндай HSC тіс емдерінде қолданылады: апикоэктомия, апексификация, тіс жонының жабылуы, пульпотомия, тіс жонының регенерациясы, иатрогендік перфорациялардың ішкі жөнделуі, резорбциялық перфорациялардың жөнделуі, тамыр каналдарының герметикалық жабылуы және пломбалануы. MTA сумен араластырылғанда қатты толтыру материалына айналады. Кейбір полимерлі материалдар да құрамында бисмут оксиді бар HSC-ні қамтиды. Бисмут оксидімен байланысты мәселелер туындады, себебі ол жоғары pH ортасында инертті емес деп есептеледі, атап айтқанда, ол HSC-нің қатаюын баяулатады, сондай-ақ уақыт өте келе жарыққа немесе тіс емдеуінде қолданылған басқа материалдармен, мысалы, натрий гипохлоритімен реакцияға түсу нәтижесінде түсін жоғалтады.
Bismuth oxide is occasionally used in dental materials to make them more opaque to X rays than the surrounding tooth structure. In particular, bismuth (III) oxide has been used in hydraulic silicate cements (HSC), originally in "MTA" (a trade name, standing for the chemically meaningless "mineral trioxide aggregate") from 10 to 20% by mass with a mixture of mainly di and tri calcium silicate powders. Such HSC is used for dental treatments such as: apicoectomy, apexification, pulp capping, pulpotomy, pulp regeneration, internal repair of iatrogenic perforations, repair of resorption perforations, root canal sealing and obturation. MTA sets into a hard filling material when mixed with water. Some resin based materials also include an HSC with bismuth oxide. Problems have allegedly arisen with bismuth oxide because it is claimed not to be inert at high pH, specifically that it slows the setting of the HSC, but also over time can lose color by exposure to light or reaction with other materials that may have been used in the tooth treatment, such as sodium hypochlorite.
Сәулелену арқылы салқындату
Бисмут оксиді пассивті радиациялық салқындату үшін күн сәулесін жоғары шағылыстыратын және жылуды тиімді шығаратын, кеңейтілген түсті бет жасауға қолданылды. Бояу улы емес, 99% шағылыстыру қабілетіне және 97% эмиссияға ие. Нақты жағдайда жүргізілген сынақтарда жабын маңызды салқындату күшін көрсетті және кең ауқымды радиациялық салқындату қолданыстары үшін практикалық түсті беттерді одан әрі дамыту мүмкіндігін аңғартты.
Bismuth oxide was used to develop a scalable colored surface high in solar reflectance and heat emissivity for passive radiative cooling. The paint was non toxic and demonstrated a reflectance of 99% and emittance of 97%. In field tests the coating exhibited significant cooling power and reflected potential for the further development of colored surfaces practical for large scale radiative cooling applications.