Екінші дүниежүзілік соғыстағы жасырын операциялар жасаған әскери бөлімше
Z Special Unit
Екінші дүниежүзілік соғысында Жапон әскеріне қарсы Борнео және Индонезия аралдарындағы арнайы Z жасағы. 81 құпия операция, барлау, саботаж, партизандық соғыс.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыста одақтас арнайы күштер бөлімі
Allied forces special unit in WWII
Z арнайы бөлімі (/z//ɛ//d///) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Оңтүстік-Шығыс Азиядағы жапондық әскердің тылында жұмыс істеу үшін құрылған одақтас арнайы күштердің бірлескен бөлімшесі. Көбінесе австралиялықтардан құралған Z арнайы бөлімі британдық, голландтық, жаңазеландиялық, Тимор және Индонезия мүшелерін қамтитын, негізінен Борнео және бұрынғы Голланд Шығыс Индиясы аралдарында әрекет ететін арнайы барлау және диверсиялық бөлімше болды. Бөлім Оңтүстік-Батыс Тынық мұхитында барлығы 81 құпия операция жүргізді, топтар парашютпен немесе суасты қайығымен түсіріліп, барлау мәліметтерін беру және партизандық соғыс жүргізу үшін кірді. Бұл миссиялардың ең белгілілері – «Джейвик» және «Римау» операциялары, екеуі де Сингапур портындағы жапондық кемелерге шабуыл жасады; соңғысы нәтижесінде 23 коммандос қаза тапты немесе тұтқынға алынып, атылып тасталды. Соғыстан кейін бөлім таратылғанымен, көптеген оқу техникалары мен операциялық процедуралар кейіннен Австралия армиясының басқа арнайы күштер бөлімдерін құру кезінде пайдаланылды және олар бүгінгі күнге дейін партизандық операциялардың үлгісі болып табылады.
Z Special Unit (/z//ɛ//d///) was a joint Allied special forces unit formed during the Second World War to operate behind Japanese lines in South East Asia. Predominantly Australian, Z Special Unit was a specialist reconnaissance and sabotage unit that included British, Dutch, New Zealand, Timorese and Indonesian members, predominantly operating on Borneo and the islands of the former Dutch East Indies. The unit carried out a total of 81 covert operations in the South West Pacific theatre, with parties inserted by parachute or submarine to provide intelligence and conduct guerrilla warfare. The best known of these missions were Operation Jaywick and Operation Rimau, both of which involved raids on Japanese shipping in Singapore Harbour; the latter of which resulted in the deaths of 23 commandos either in action or by execution after capture. Although the unit was disbanded after the war, many of the training techniques and operational procedures employed were later used during the formation of other Australian Army special forces units and they remain a model for guerrilla operations to this day.
Білім беру және оқыту
Интер-Одақтас Қызметтер Департаменті (IASD) – 1942 жылдың наурыз айында құрылған одақтас әскери барлау бөлімі. Бұл бөлім Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты аймағындағы одақтас құрлық әскерлерінің қолбасшысы генерал Томас Блэймідің ұсынысы бойынша құрылды және Лондондағы Ұлыбританияның Арнайы Операциялар Атқарушылығы (SOE) үлгісінде жасалды. Кейіннен Арнайы Операциялар Австралия (SOA) деп аталды, ал 1943 жылы Қызметтерді Зерттеу Департаменті (SRD) ретінде белгілі болды. Онда Сингапурдан қашып келген бірнеше британдық SOE офицерлері болды, және олар Мельбурнда орналасқан Интер-Одақтас Қызметтер Департаментінің (ISD) ядросын құрады. 1942 жылдың маусым айында ISD-нің шабуылдық/коммандостық бөлімі ұйымдастырылды, ол Z Арнайы Бөлімі деп аталды. Тағы бірі, Дарвиндегі карантиндік станцияның орнында, оның нақты мақсатын жасыру үшін «Жүк кемелерін күтіп-жөндеу бөлімі» деп аталды.
The Inter Allied Services Department (IASD), was an Allied military intelligence unit, established in March 1942. The unit was created at the suggestion of the commander of Allied land forces in the South West Pacific area, General Thomas Blamey, and was modelled on the British Special Operations Executive (SOE) in London. It was renamed Special Operations Australia (SOA) and in 1943 became known as the Services Reconnaissance Department (SRD). It contained several British SOE officers who had escaped from Singapore, and they formed the nucleus of the Inter Allied Services Department (ISD) which was based in Melbourne. In June 1942, an ISD raiding/commando unit was organised—designated Z Special Unit. Another, in Darwin on the site of the Quarantine Station, was named the Lugger Maintenance Section to disguise its true purpose.
Сингапурға шабуыл жасау жоспарлары
1943 жылы 28 жастағы британдық офицер, Одақтас барлау бюросының капитаны Иван Лион және Гордон Хайленд полкінің офицері, сондай-ақ 61 жастағы австралиялық азамат Билл Рейнольдс Сингапур портындағы жапондық кемелерге шабуыл жасау жоспарын жасады. Z арнайы бөлімі жасырынған балық аулау қайығымен портқа жетіп, жапондық кемелерге лимпет миналарын орнату үшін жиналмалы каяктерді пайдаланатын болды. Генерал Арчибальд Уэвелл жоспарды бекітті, ал Лион операцияны ұйымдастыру үшін Австралияға жіберілді. Билл Рейнольдстің ұзын жапондық жағалау балық аулау қайығы – Кофуку Мару болды, ол Сингапурдан босқындарды эвакуациялау үшін қолданылған. Лион қайықты Үндістаннан Австралияға тасымалдауды бұйырды. Кеме келген соң, ол оны кішкентай, бірақ қауіпті азиялық жыланның құрметіне МВ Крайт деп атады. Қызметтерді барлау департаментінің бастығы, подполковник Г. Эгертон Мотт, жоспардың тиімділігін сынау үшін қатаң күзетілген одақтас портына шабуыл жасауды ұсынды. Шабуыл орны ретінде Таунсвилл, Квинсленд қаласы таңдалды.
In 1943, a 28 year old British officer, Captain Ivan Lyon of the Allied Intelligence Bureau and Gordon Highlanders, and a 61 year old Australian civilian, Bill Reynolds, devised a plan to attack Japanese shipping in Singapore Harbour. Z Special Unit would travel to the harbour in a disguised fishing boat. They would then use folding kayaks to attach limpet mines to Japanese ships. General Archibald Wavell approved the plan, and Lyon was sent to Australia to organise the operation. Bill Reynolds was in possession of a long Japanese coastal fishing boat, the Kofuku Maru, which he had used to evacuate refugees out of Singapore. Lyon ordered that the boat be shipped from India to Australia. Upon its arrival, he renamed the vessel MV Krait, after the small but deadly Asian snake. Lieutenant Colonel G. Egerton Mott, the chief of the Services Reconnaissance Department, suggested that they should test the effectiveness of the plan by making a mock raid on a tightly guarded Allied port. Townsville, Queensland was chosen for the location of the attack.
" Скорпион " операциясы
1943 жылдың қаңтар айында Квинсленд штатының Кэрнс қаласында орналасқан Z эксперименталды станциясындағы Z арнайы бөлімінің офицері, лейтенант Сэмюэл Уоррен Кэри, Жаңа Гвинеядағы Рабаул портына жасалатын жапондықтарға қарсы шабуыл туралы ұсыныспен генерал Томас Блэмиге жүгінді. Бір суасты кемесі және оның бортындағы шағын коммандос тобы қатысатын болды. Коммандостар Рабаулға түсірілетін еді. Олар содан кейін Hoehn әскери фолботтарын (жиналысқа келтірілетін каяктер) пайдаланып, портқа кіріп, мүмкіндігінше көп жау кемелеріне лимпеттік миналарды бекітетін еді. Содан кейін олар Рабаулдың оңтүстігіндегі жанартау аймағына шегініп, суасты кемесімен қауіпсіз кездескенше жасырынып отыратын еді. Блэми бұл бөлімнің тұтқындалып, атылып тасталуы мүмкін екеніне сенімді болды, бірақ ол операцияға рұқсат берді және Кэриге ұсынылып отырған операцияны жоспарлау кезінде қажет деп санаған барлық әрекеттерді орындауға толық еркіндік берді. Бұл операция "Скорпион" деп аталды. 1943 жылдың наурыз айының соңына қарай Кэри Магнит аралында тоғыз адамнан тұратын команданы жинады. Лион мен Мотт Кэридің бөлімі үшін Таунсвиллге жасалған шабуылдың оқулықтық нұсқасын ұйымдастырды, бірақ ештеңе жазбаға салмауға тырысты. Таунсвилл – әскер тасымалдау кемелеріне, сауда кемелеріне және әскери-теңіз кемелеріне толы, маңызды порт болды және жапондық әуе және суасты шабуылдарының қаупіне байланысты қатаң қауіпсіздік сақталды. 1943 жылдың 22 маусымында түн ортасында бөлім Магнит аралынан шығып, Таунсвилл портының миналанған аузынан фолботпен жүзіп өтті. Он кемеге, оның ішінде екі эсминецке, макеттік лимпеттік миналар орнатылды. Олар Росс-Крикке жүзіп жетіп, фолботтарын бөлшектеп, жасырып, Таунсвиллде ұйықтауға орын іздеді. Сағат 10-ға таяу лимпеттік миналар табылғанда, үрей туды.
In January 1943, Lieutenant Samuel Warren Carey, a Z Special Unit officer based at Z Experimental Station, Cairns, Queensland, approached General Thomas Blamey with a proposition for a raid on the Japanese occupied port at Rabaul, New Guinea. One submarine, with a small group of commandos on board, would be involved. The commandos would be dropped off Rabaul. They would then use their Hoehn military folboats (collapsible kayaks) to travel into the harbour and attach limpet mines to as many enemy ships as possible. They would then retreat to a volcano section roughly south of Rabaul, where they would hide out until they could safely rendezvous with the submarine. Blamey was sure that the unit would be captured and shot, but he authorised the operation, and issued Carey carte blanche authority to perform whatever actions he deemed necessary during the planning of the proposed operation, which was codenamed Operation Scorpion. By the end of March 1943, Carey had assembled a team of nine men on their base at Magnetic Island. Lyon and Mott arranged to have Carey's unit perform a mock attack on Townsville, although they were careful not to commit anything to paper. Townsville was a busy harbour full of troop transports, merchantmen and naval escort vessels, and tight security was maintained due to the constant threat of Japanese air and submarine attack. At midnight on 22 June 1943, the unit left Magnetic Island and paddled by folboat through the heavily mined mouth of Townsville Harbour. Dummy limpet mines were attached to ten ships, including two destroyers. The men rowed into Ross Creek, dismantled and hid their folboats, then travelled into Townsville to find a place to sleep. Around 10:00 am, the limpets were discovered, and panic ensued.
" Jaywick " операциясы
Джейвик операциясы – жапондықтар басып алған Сингапур портына кіріп, кемелерді жоюға бағытталған операция. 1943 жылдың 2 қыркүйегінде «Крайт» кемесі 11 австралиялық және 4 британдық экипажбен Батыс Австралиядағы Эксумоут шығанағынан шықты. Иван Лион басқарған топ терісін қоңыр, шашын қара түске бояды (кейін теріге жаққан бояу команда мүшелеріне көптеген тері проблемаларын тудырды, оның ішінде күн сәулесінің әсерінен тітіркену және аллергиялық реакциялар). Олар сондай-ақ саронг киіп, индонезиялық балықшыларға ұқсауға тырысты. 24 қыркүйекте Сингапурға жеткен топ сол түні алты адамды қайықтан түсірді. Олар портқа жақын орналасқан шағын аралға жүзіп өтіп, үңгірде алдыңғы базасын құрды. 26 қыркүйекке қараған түні олар жапондық кемелерге миналар орналастырды. Миналар нәтижесінде 39 000 тоннадан астам салмақтағы төрт жапон кемесі батып немесе ауыр зақымдалды. Шабуылшылар жағдай тынышқанға дейін күтіп, содан кейін «Крайтқа» оралды. 19 қазанда «Крайт» үлкен жетістікке қол жеткізіп, Эксумоут шығанағына қайта оралды. Лион бастаған 22 адамнан тұратын Қызметтер барлау бөлімі құрылды. Олар 1944 жылдың 11 қыркүйегінде Австралиядағы британдық су асты кемесімен жолға шықты. Алдыңғы базасы болуға тиіс Мерапас аралына жеткенде, ол тұрғынға толы екені анықталды. Олардың жабдықтарын жергілікті тұрғындар таба алмауы үшін «Порпуаз» кемесіндегі офицерлердің бірі, лейтенант Уолтер Кэри, Мерапас аралында күзетші болып қалды. Содан кейін олар «Мустика» атты малайлық кемені басып алып, малайлық экипажды су асты кемесіне көшірді. SRD тобы жабдықтарын кемеге ауыстырып, «Порпуаз» кемесі кете берді. Лион Кэримен бірге тағы төрт адамды: капрал Колин Крэфт, уоррант-офицер Альф Уоррен және сержант Колин Кэмеронды қалдыруды шешті. Ал «Мустика» нысанасына жақындады. 1944 жылдың 10 қазанында жоспарланған шабуыл күні апатқа ұшырады. Малай Heiho-дан шыққан жапондық қарауыл кемесі «Мустиканы» тоқтатып, кемедегі біреу оқ атып, үш малайды өлтірді. Олардың жасырындығы ашылды, сондықтан Лион миссияны тоқтатудан басқа амал қалмады. Ол кемені және «Ұйқыдағы сұлулар» сериясын жарылғыш заттармен батырып, өз адамдарына Мерапасқа қайтуға бұйрық берді. Лионға белгісіз, екі малай атыс кезінде кемеден секіріп, жағаға қашып, оқиға туралы хабарлады. «Мустика» кемесінде сақталған «Хохн Мк III» фолботтары партияның Мерапасқа қарай жолын табуына көмектесті. Осы қайықтарды пайдаланып, Лион басқа алты адамнан тұратын шағын күшті – лейтенант-командир Дональд Дэвидсон, лейтенант Бобби Росс, теңізші Эндрю Хьюстон, капрал Клэр Стюарт, капрал Арчи Кэмпбелл және рядовой Дуглас Уорн – Сингапур портына бастап әкелді, онда олар үш кемені батқан деп есептеледі. Лион және тағы он екі адам көп ұзамай соғыста қаза тапты, ал қалған он адам тұтқындалып, кейін 1945 жылдың шілдесінде бас кесу арқылы өлім жазасына кесілді.
Operation Jaywick was an Inter Allied Services Department operation to infiltrate the Japanese occupied Singapore Harbour and destroy shipping. On 2 September 1943, the Krait, with a crew of eleven Australian and four British personnel, left Exmouth Gulf, Western Australia. The group, commanded by Ivan Lyon, dyed their skin brown and hair black (the skin dye later caused many skin problems for the members of the team, including irritation and reactions in adverse amounts of sunlight). They also wore sarongs, so that they resembled Indonesian fisherman. They arrived off Singapore on 24 September and that night six men left the boat. They paddled to a small island near the harbour where a forward base was established in a cave. On the night of 26 September, using folboats the party paddled into the harbour and placed limpet mines on several Japanese ships. The mines sank or seriously damaged four Japanese ships, amounting to over 39,000 tons. The raiders waited until the commotion had died down before returning to the Krait. On 19 October the Krait arrived back at Exmouth Gulf having achieved a great success. Lyon led a Services Reconnaissance Department party of twenty two men. They left their base in Australia aboard the British submarine on 11 September 1944. When they reached the island of Merapas, which was to be their forward base, it was discovered to be inhabited. To ensure that their stores would remain undiscovered by the natives one of the officers from the Porpoise, Lieutenant Walter Carey, remained on Merapas as a guard. The party then commandeered a Malay junk named Mustika, taking the Malay crew aboard the submarine. The SRD men transferred their equipment to the junk and the Porpoise departed. Lyon decided to drop off four more men with Carey: Corporal Colin Craft, Warrant Officer Alf Warren and Sergeant Colin Cameron. Meanwhile, the Mustika neared its target. On the day of the planned attack, 10 October 1944, disaster struck. A Japanese patrol boat from the Malay Heiho challenged the Mustika and someone on board opened fire, killing three Malays. Their cover blown, Lyon had no option but to abort the mission. After scuttling the junk and the Sleeping Beauties with explosives, he ordered his men back to Merapas. Unbeknownst to Lyon, two Malays had escaped overboard during the firing and had made their way ashore to report the incident. The Hoehn Mk III folboats stored in the Mustika were deployed to make the party's way to Merapas. Using these folboats, Lyon led a small force of six other men—Lieutenant Commander Donald Davidson, Lieutenant Bobby Ross, Able Seaman Andrew Huston, Corporal Clair Stewart, Corporal Archie Campbell and Private Douglas Warne—into Singapore Harbour, where they are believed to have sunk three ships. Lyon and twelve others were killed in action soon afterwards, and the remaining ten men were captured and later executed by beheading in July 1945.
Мыс операциясы
"Жемқор" операциясы Жаңа Гвинеядағы Z арнайы операцияларының соңғыларының бірі болды. 1945 жылдың 11 сәуірінде түнде сегіз оперативник HDML патрульдік қайығымен Мушу аралына жақын жерге түсірілді. Олардың міндеті – жағаға ескекпен жетіп, аралды барлау, жапондық қорғаныстың жағдайын анықтау және екі 140 мм ұзын қашықтықтағы теңіздік зеңбірегі әлі де орналасқан екенін растау еді. Барланған мәліметтерге сәйкес, бұл қарулар қайта қолданысқа енгізілген және алдағы Уэвак шабуылы кезінде қауіпті болуы мүмкін, себебі олар ұсынылған қону аймақтарына оқ атуға қабілетті еді. Австралиялық шабуылды тоқтата алмаса да, олар ауыр жарақаттарға себеп болуы мүмкін еді. Күтпеген ағыстардың салдарынан төрт ескек қону орнынан оңтүстікке итеріліп, толқындар арасында жағаға шықты. Барлық ескектер суға батып, кейбір жабдықтар жоғалып кетті, бірақ олар жағаға жетіп, таң атқанға дейін жасырынып отырды. Таң атқанда олар аралды барлауды бастады, көп ұзамай жапондықтарға кездесті. Олардың ешбір білмегені, жапондықтар аралдың басқа бөлігінде жағаға шығып қалған жабдықтарды тауып алған еді. Осылайша ескертілген жапондықтар аралды аң ауру алаңына айналдырып, 1000-ге жуық сарбаз патрульді іздестірді. Радиоарқылы HDML патрульдік қайығымен байланысу әрекеттері сәтсіз аяқталды, өйткені радио жабдықтары суға батып, батареялары бүлінген еді. Сегіз сарбаздың арасында тек біреуі ғана аман қалды. Сапер Мик Деннис, Жаңа Гвинеяда жапондықтармен бірнеше маңызды шайқаста күрескен тәжірибелі коммандос, жапондық патрульдермен шайқасып, қашып құтылды. Жапондықтар қуып жете бара жатып, ол Уэвакқа жүзіп өтіп, жау территориясы арқылы өтіп, 20 сәуірде австралиялық патрульмен кездесті. Ол әкелген ақпарат қаруларды қолдан шығаруға және жапондықтардың аралды бір айдан кейін Уэвакқа шабуыл жасағанда австралиялық күштерге қарсы шабуыл үшін бастапқы нысан ретінде пайдалануына жол бермеуге өте маңызды болды. 2010 және 2013 жылдары MIA Australia Мушу аралына экспедиция ұйымдастырды, нәтижесінде Мушу шабуылында жоғалған Z арнайы жасағының төрт мүшесінің қалдықтары табылды. 2014 жылдың ақпан айының соңында бұрынғы Санкт-Джордж регби лигасының бірінші лига ойыншысы, капрал Спенсер Генри Уолклайт және Рональд Иглтонның сүйектері 2014 жылдың мамыр айында Лае соғыс зираттарында толық әскери салтанатпен жерленетіні хабарланды. Осы операцияда қаза болған бес сарбаздың қалдықтары да осы зиратта жерленген.
Operation Copper was one of the last Z Special operations in New Guinea. On the night of 11 April 1945, eight operatives were landed near Muschu Island by HDML patrol boat. Their mission was to paddle ashore and reconnoitre the island to determine the status of Japanese defences and validate reports that two 140 mm long range naval guns were still in position. Intelligence suggested that these weapons were back in service and could prove dangerous during the forthcoming invasion of Wewak, as they had sufficient range to fire into the proposed landing areas and, while they would not stop the Australian invasion, they could cause significant casualties. Caught by unexpected currents the four folboats were pushed south of their landing area and came ashore amid a surf break. All boats were swamped and some items of equipment lost, but they made it ashore and harboured up until morning. At daybreak they commenced their reconnaissance of the island, soon encountering Japanese who, unbeknownst to them, had found equipment that was washed ashore further along the island. Thus alerted, the island became a hunting ground, with almost 1,000 Japanese searching for the patrol. Attempts to communicate by radio with the HDML patrol boat failed, as their radios had been swamped and the batteries ruined. Of the eight men, only one survived. Sapper Mick Dennis, an experienced commando who had previously fought the Japanese in New Guinea in several significant engagements, escaped after fighting his way through Japanese patrols. He swam the channel to Wewak while being pursued by the Japanese and made his way through enemy territory to eventually meet up with an Australian patrol on 20 April. The information he returned with proved vital to keeping the guns out of action and in preventing the Japanese from using the island as a launching point for attacks against the Australian forces during the Wewak landings a month later. In 2010 and 2013, expeditions to Muschu Island were conducted by MIA Australia, leading to the discovery of the remains of four of the Z Special Commandos lost on the Muschu raid. In late February 2014 it was announced that the remains of former St George first grade rugby league player, Lance Corporal Spencer Henry Walklate, and Private Ronald Eagleton, would be laid to rest in May 2014 with full military honours at the Lae War Cemetery, where the other five men from Operation Copper are buried.
Борнео
1943-1945 жылдары Z арнайы бөлімі Борнеодағы жапондық желілердің артында бақылау, мазалау шабуылдары мен саботаж жүргізді, сондай-ақ жергілікті тұрғындарды қарсылық қызметіне оқытты. Осы операциялардың біріншісі "Пайтон" операциясы болды. Бұл операциялардың көптеген егжей-тегжейлері ресми түрде жарияланбаған, бірақ кейбір Z арнайы бөлімі қызметкерлерінің жеке естеліктерінен мәліметтер пайда болды. 1945 жылдың 25 наурызында Том Харрисон жеті Z арнайы оператившісімен бірге Consolidated Liberator ұшағынан Келабит тайпасының биік таулы аймағына парашютпен түсірілді. Осы операция туралы (SEMUT I, аймақтағы төрт SEMUT операциясының бірі) автобиографиялық есеп "World Within" (Cresset Press, 1959) кітабында келтірілген; сонымен қатар, оның кейбір әріптестерінен құлайған баяндамалар да бар. Борнео үстінде атып түсірілген американдық ұшқыштарды құтқаруға жасаған тырыстары "The Airmen and the Headhunters" атты PBS телесериалының "Өлілердің құпиялары" бөлімінің орталық тақырыбы болып табылады. 1945 жылдың маусым және шілде айларында Борнеоның Баликпапан аймағында "Платипус" операциясының аясында бірнеше операциялар жүргізілді.
During 1943–45, Z Special Unit conducted surveillance, harassing attacks and sabotage behind Japanese lines in Borneo, as well as the training of natives in resistance activities. The first of these operations was Operation Python. Few details of these operations have been officially released, although details have emerged from the personal accounts of some Z Special Unit personnel. On 25 March 1945, Tom Harrisson was parachuted with seven Z Special operatives from a Consolidated Liberator onto a high plateau occupied by the Kelabit. An autobiographical account of this operation (SEMUT I, one of four SEMUT operations in the area) is given in World Within (Cresset Press, 1959); there are also reports—not always flattering—from some of his comrades. His efforts to rescue stranded American airmen shot down over Borneo are a central part of "The Airmen and the Headhunters," an episode of the PBS television series Secrets of the Dead. Throughout June and July 1945, several operations under the aegis of Operation Platypus were launched in the Balikpapan area of Borneo.
Жаңа Зеландиялық рекруттар
1944 жылдың оңтүстік қысында Жаңа Зеландияның Веллингтоннан солтүстікке қарай орналасқан Трентэм әскери лагеріндегі жиырма екі жаңа зеландиялық сарбаз Австралияның Мельбурн қаласына Z арнайы бөлімінде оқуға жіберілді. Содан кейін олар Фрейзер аралындағы Фрейзер командалық мектебіне парашютпен секіру, қарусыз күрес, жарылғыш заттар және малай тілін үйрену үшін жіберілді. Борнеодағы операциялар кезінде төрт жаңа зеландиялық қаза тапты. Майор Дональд Стотт пен капитан Макмиллан 1945 жылғы 20 наурызда Баликпапан шығанағында "Перч" су асты кемесінен резеңке қайықпен жағаға шығу кезінде қатты теңізде суға батып кеткені болжамдалады. Олардың денелері табылған жоқ. Уоррент-офицер Хоутон екінші қайықпен жағаға жетті, бірақ он күннен кейін тұтқындалды және 1945 жылғы 20 сәуірде берибериден Баликпапан түрмесінде қайтыс болды. Сигналшы Эрни Майерс, "Платипус VII" арнайы Z бөлімінің дайындықтан өткен оператившісі, 1945 жылғы 30 маусымда Семой маңындағы жау территориясына парашютпен түсті, бірақ екі басқа оператившімен бірге жапон лагерінің ішінде қонды. Олар қарсылық көрсетті, бірақ топтағы австралиялық қаза тапты, ал Майерс топтың малай тілмешісімен бірге тұтқындалды. Екеуі де үш күн бойы азапталды, содан кейін олардың басы кесілді. Жапония капитуляциялағаннан кейін олардың денелері жақын арада табылды, өйткені әскери қабірлер комиссиясымен жұмыс істейтін тағы бір жаңа зеландиялық лейтенант Боб Тэппер олардың қалдықтарын тапты. Комиссияға жергілікті куәгерлер берген мәліметтер осы қатыгездік үшін жапондықтардың жазаланғанын қамтамасыз етті.
During the southern winter of 1944, twenty two New Zealand soldiers, based at Trentham Military Camp, north of Wellington, New Zealand were sent to train with Z Special Unit in Melbourne, Australia. They were then sent to Fraser Commando School, on Fraser Island, Queensland, to be trained in using parachutes, unarmed combat, explosives and the Malay language. Four New Zealanders were killed during operations in Borneo. Major Donald Stott and Captain McMillan were both presumed drowned in heavy seas while going ashore in a rubber boat from the submarine Perch in Balikpapan Bay on 20 March 1945. Their bodies were never found. Warrant Officer Houghton made it to shore in a second boat but was captured ten days later and languished in Balikpapan Prison where he died of beriberi about 20 April 1945. Signalman Ernie Myers, a trained Z Special Unit operative in Platypus VII, parachuted into enemy held territory near Semoi on 30 June 1945, but landed with two other operatives inside a Japanese camp area. They resisted strongly, but the Australian in the party was killed and Myers was captured along with the Malay interpreter of the group. Both men were tortured for three days, before being beheaded. Their bodies were recovered soon after the Japanese surrender when Lieutenant Bob Tapper, another New Zealander who was working with the War Graves Commission, discovered their remains. Evidence given to the commission by native witnesses ensured that the Japanese involved paid the penalty for this atrocity.
Snake класының қайықтары
SRD Оңтүстік-Шығыс Азиядағы операциялары үшін бірнеше кемелерді пайдаланды. 1944–45 жылдары SRD Виктория штатының Уильямстаун қаласындағы теңіз кемежайында салынған 20 метрлік төрт траулерді бақылауға алды. Бұл кемелерге қуаттырақ қозғалтқыштар орнатылды және оларды жасыру үшін және Оңтүстік-Шығыс Азия суларында жүретін кемелерге ұқсату үшін үстігі құрылымдары өзгертілді. SRD мұндай екі кеме – HMAS Anaconda және HMAS Mother Snake – пайдаланды, олардың екеуі де 38 метр (125 фут) ұзын ағаштан жасалған моторлы кемелер болды. Соғыстан кейін «Анаконда» 1946 жылдың қараша айына дейін қызметте болды, содан кейін сатылып, балық аулау кемесіне айналдырылды.
The SRD used a number of vessels for its operations in South East Asia. Over the course of 1944–45 SRD took control of four 66 feet (20 m) trawlers that were constructed at the naval dockyard in Williamstown, Victoria. These vessels were modified with more powerful engines and alterations were made to their superstructures in order to disguise them and make them look more like the types of vessels that were operating in the waters around South East Asia. SRD operated two such vessels—HMAS Anaconda and HMAS Mother Snake—both of which were 125 feet (38 m) long wooden motor vessels. After the war, the Anaconda remained in service until November 1946 when she was sold and converted into a fishing boat.
AL254 Charm, a 47 feet (14 m) lugger. AM355, an 18 feet (5 m) launch. HDML 1324.
Мұра
Қазір Кэрнс қаласындағы эспланадада Z арнайы бөлімінің ескерткіші орнатылған. Ол HMAS Cairns әскери-теңіз базасынан көшіріліп, 2007 жылдың 26 қазанында қайта ашылды. Салтанатқа бөлімнің алғашқы мүшелері Джордж Бэкингем, Джон Маккей және Австралия қорғаныс күштерінің арнайы операциялар қолбасшысы генерал-майор Майк Хиндмарш қатысты. RSL жақын маңда әскери техниканың тұрақты көрмесін құруды жоспарлап отыр. Z арнайы бөлімі – Жаңа Зеландияның Папакура әскери лагеріндегі Жаңа Зеландия арнайы әуе күштерінің ескерткішінде еске алынған әртүрлі арнайы күштердің бірі. Z арнайы бөлімінің қауымдастығы (Жаңа Оңтүстік Уэльс филиалы) мүшелерінің азаюына байланысты 2010 жылдың наурызында таратылды, ал қауымдастықтың Сиднейдегі соңғы ANZAC күні шеруі 2010 жылы өтті. Z арнайы бөліміне арналған ескерткіш тақталар Батыс Австралиядағы Рокингемдегі жаңа пирс бойындағы әрбір шам бағанасына орнатылды. Z арнайы бөлімінің қызметі «Z шабуыл тобы», «Ең жоғары награда», «Батырлар», «Батырлар II: Қайта оралу» және «Австралияның құпия батырлары» сияқты бірнеше австралиялық фильмдерде, телесериалдарда және деректі фильмдерде бейнеленген. 2022 жылдың қазіргі күніне дейін тірі қалған жалғыз мүше – Аллан Расселл. 2023 жылдың шілдесінде бөлімде қызмет еткен Кен О'Брайен Хобартта 100 жылдық мерейтойын тойлады.
There is now a public memorial to the Z Special Unit on the esplanade in Cairns. It was moved from the naval base HMAS Cairns and rededicated on 26 October 2007. Those present at the ceremony were original unit members George Buckingham, John Mackay and the then commander of Special Operations of the Australian Defence Force, Major General Mike Hindmarsh. The RSL plans to erect a permanent display of military equipments nearby. Z Special Unit is one of the various special forces units commemorated on the New Zealand Special Air Service memorial at Papakura Military Camp in New Zealand. The Z Special Unit Association (NSW Branch) was disbanded in March 2010 due to a decline in members and the Association's last Sydney ANZAC Day march was held in 2010. Commemorative plaques to Z Special Unit have been placed on each lamp post on the new jetty at Rockingham, Western Australia, and the activities of Z Special Unit have been depicted in several Australian films, TV series, and documentaries including Attack Force Z, The Highest Honor, The Heroes, Heroes II: The Return, and Australia's Secret Heroes. As of 2022, there is only one surviving member still living, Allan Russell. In July 2023 Ken O'Brien who served with the unit celebrated his 100th birthday in Hobart.