Кіріспе

Theatre Passe Muraille) - Канаданың Онтарио провинциясының Торонто қаласындағы театр ұйымы.

Қысқаша тарихы

Канаданың ең ықпалды баламалы театрларының бірі – Theatre Passe Muraille («қабырғадан тыс театр») 1968 жылы режиссер және драматург Джим Гаррард құрды, ол компанияны Рочдейл колледжінен бастады. Оның мақсаты – театрдың ерекше канаддық дауысын қалыптастыру болды. Театрдың жылжымайтын мүлікпен шектелуі қажет емес деген түсінікпен құрылды, пьесаларды кез келген жерде – қораларда, аукциондық сарайларда, шіркеулерде, барларда, жертөлелерде, мансардаларда, тіпті трамвайларда жасауға және қоюға болады. Компания театрдың әлеуметтік өзгерістердің құралы емес, айна болуға ұмтылуы керек деген ойға қызығушылық танытты. Компания американдық драматург Рошель Оуэнстің «Фуц» пьесасы үшін әдепсіздікпен айыпталғанда жергілікті даңққа ие болды, бұл пьеса шаруаның шошқасына ғашық болуы туралы әңгімелейді. Джим Гаррардтың орнын бір жылға көркемдік директор қызметін атқарған Мартин Кинч басты (Пол Томпсон техникалық директор болды), содан кейін ол Джон Палмер мен Том Хендримен бірге Торонто еркін театрын құрды. 1970-ші жылдары Томпсонның режиссерлігі кезінде театр ұлттық деңгейде танымал болды. Томпсон компанияны «Ферм-шоу», 1837: Фермерлер көтерілісі» және «Мен сені сүйемін, көк нәресте» сияқты пьесалармен ұжымдық шығармашылықтың ерекше стиліне бағыттап, дамытты. Passe Muraille-де қойылған тағы бір атақты спектакльдер: Линда Гриффитстің «О. Д. о рай» және «Мэгги мен Пьер»; Дэвид Янг пен Пол Ледустың «От»; Маргарет Лоренстің романынан Джеймс Николдың жасаған бейімдеуі – «Тас періште»; Джудит Томпсонның «Креквокер»; және Квебек драматургы Мишель Марк Бушардың «Лилии». Компания 2001 жылы Майкл Хилидің «The Drawer Boy» пьесасымен үлкен жетістікке қол жеткізді, ол актер Майлз Поттердің «Фарм-шоу» бағдарламасын зерттеу және дамыту тәжірибесіне негізделген.

Ұжымдық шығармашылық

Пол Томпсон компанияға "ұжымдық шығармашылық" өнерін әкелді, бұл техникада пьесалар актерлердің өзі бірлесіп жасайды. Passe Muraille-де ұжымдық шығармашылықты қолдану Пол Томпсон, Джон Палмер және Мартин Кинч көптеген шоу идеяларымен, бірақ сценарийлердің болмауына байланысты басталды. Томпсон "ұжымдық шығармашылық идеясы, әрине, "Жанды театрдан" шабыттанды, бірақ "Театр д’Ожүй" деп аталатын компаниядан көбірек әсер алды" деді. Ұлттық театр мектебінің француз бөлімінен шыққан актерлер тобы болды және олар өте жақсы импровизациялық қойылымдар жасады, бұл мені қызықтырды. Ол сонымен қатар қытай театрынан да шабыттанғанын айтты. "Фермалық көрсетілім" TPM тарихындағы ең маңызды ұжымдық шығармашылық болып саналады. 1972 жылы Томпсон және актерлер тобы Онтарионың оңтүстік-батысындағы Клинтон маңындағы шаруашылық аймақтарына барды. Олар шаруалармен бірге тұрып, олармен жұмыс істеді, оларды бақылады және олардың әңгімелерін үйренді. Содан кейін, шаруашылықта өскен Томпсон актерлерден пьеса жасауды талап етті, әрқайсысы өз рөліне жауапты болды. Бұл кейінірек туындаған тақырыптың бір бөлігі болды: канадалықтарға жаңа батырлар табуға көмектесу және Дэви Крокетт сияқты тұлғалардан алыстау. "Фермалық көрсетілімнің" әсері шоудың негізі болған қауымдастық оны бірінші болып көргенімен және жақсы қабылдағанымен қамтамасыз етілді. Шоу актерлер репетиция үшін пайдаланған сарайда көрсетілді. Бұл үлкен жетістікке ие болды және гастрольдік сапарға шықты.

Канада театрының дамуы

Passe Muraille құрылғаннан бері жаңа театр өнерпаздары мен компанияларына тәлімгерлік беріп, оларға орын және қолдау көрсетіп келеді. 1973 жылы Томпсон өндіріске бағытталған "тұқымдық шоу" бағдарламасын бастады. Оның қызмет мерзімінде Кларк Роджерс сценарийге бағытталған "Жаңа туындылар" бағдарламасын іске қосты, ал соңғы кезде қазіргі көркемдік директор Энди МакКим Passe Muraille-дің жаңа бес минуттық таныстыру бағдарламасы үшін жаңа идеялары бар кез келген адамға театр есіктерін ашты. Passe Muraille қабырғаларында көптеген сәтті балама театр компаниялары өркендеді. LBGT дауыстарын қолдауға міндеттенген "Bad Times-тағы достар", феминистік "Nightwood" театры, Ньюфаундлендтің "CODCO", "Necessary Angel Company" және "Blyth Summer Festival" сияқтылары TPM-мен бастау алды. Эрик Петерсон, Дэвид Фокс, Мэри Уолш, Рик Салутин және Линда Гриффитс сияқты көптеген белгілі актерлер, драматургтер мен театр суретшілері мансаптарының басында Passe Muraille-мен жұмыс істеді. Энн Мари Макдональд, Майкл Ондаатье, Мария Кэмпбелл және Тимоти Финдли сияқты жазушылардың барлығы Passe Muraille сахнасында пьесаларын қойды.