Кіріспе
Боурон көлінің провинциялық паркі – Канаданың Британ Колумбиясының шығыс-орталық бөлігінде, Альбертамен шекараға жақын орналасқан провинциялық парк. Ол Кеснел қаласының шығысында жатыр. Жақын маңдағы басқа қалаларға Уэллс және тарихи Баркервилл кіреді. Бұрын аң аулау мен балық аулауға танымал болған, бүгінде парк қорғалып, көптеген жануарлары, тік жарлы мұздық таулары мен тұщы сулы көлдерімен әйгілі. Парктің ең тартымды жері – Карибу таулары арқылы саябақтың көптеген көлдерін су жолдары және қысқа портэйждер арқылы байланыстыратын демалыстық каноэ маршруты. Outside журналы осы маршрутты әлемдегі үздік он каноэ саяхатының бірі деп атады. Парк 15 мамырдан 30 қыркүйекке дейін әр жыл сайын шектеулі сандағы каноэ мен каяктарға ашық. Сол кезде ауылда адам қалмаған. Бұрынғы тұрғындары аурудан қаза болған болуы мүмкін, себебі аймақтағы жергілікті халық 1860 жылдардағы шешек эпидемиясынан ауыр зардап шекті. Осы орынның жоғалуы оның нақты жасын анықтау үшін радиокөміртектік талдау жүргізуге мүмкіндік бермеді. Археологиялық жұмыстар аз болғанымен, парк ішінде көптеген жергілікті жәдігерлер табылды, олардың ішінде ұлу қалдықтары, ескі от орындары, жебе ұштары және азық сақтау орлары бар. Кейін парк көлдің атымен аталып, сол атты иеленді.
Bowron Lake Provincial Park is a wilderness provincial park located in east central British Columbia, Canada, near the border with Alberta. It is east of the city of Quesnel. Other nearby towns include Wells and the historic destination of Barkerville. Once a popular hunting and fishing destination, today the park is protected and known for its abundant wildlife, rugged glaciated mountains, and freshwater lakes. The park's standout attraction is the recreational paddling circuit through the Cariboo Mountains, which connects a majority of the park's lakes via waterways and short portages, and has been named by Outside magazine as one of the top ten canoe trips in the world. The park is open to a limited number of canoes and kayaks each year from May 15 to September 30. By that time the village was uninhabited. It is likely that its prior inhabitants had been wiped out by disease, as the First Nations of the area were deeply impacted by the smallpox epidemics of the 1860s. The loss of the site prevented any form of carbon dating to determine its true age. While very little formal archaeological work has been done, a large number of indigenous artifacts have been seen in the park, including clam middens, old campfires, arrowheads, and cache pits. The park later took his name the same name as the lake.
Қоныстану және орнығу
Алғашқы беймезгілді халықтың көп бөлігі алтын іздеумен келгенімен, алтын іздеу аяқталғаннан кейін де 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында аймаққа шамалы, бірақ тұрақты қоныс аударушылар ағыны болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан оралған әскерлерге жер берілді, көптеген отбасылар ферма ашу үшін келді. 1907 жылы ол Боурон көлінің жағасында үй салды. Ол аймақтағы ең ұзақ жұмыс істеген және ең танымал жетекші болды, ал тізбектегі көлдердің бірі – Кибби көлі – бүгін оның құрметіне аталды. 1920 жылдары Карибу тауларындағы жануарлар популяциясының күшінсізденуіне алаңдаушылық туындағанда, Боурон көлінің ауданындағы жерді АҚШ-тағы Йеллоустоунның сәттілігіне сілтеме жасай отырып, қорыққа айналдыру идеясы ұсынылды. Ұсынылған қорық – аң аулауға тыйым салынған, жануарлардың адамның араласуынсыз көбейе алатын және популяцияны тұрақтандыруға мүмкіндік беретін қауіпсіздік аймағы болар еді. Бұл идея 1922 жылы келіп, Индиан Пойнт көлінде үй салған Томас және Элинор Маккейб, сондай-ақ Аллан Брукс сияқты табиғат зерттеушілерінен, және Фрэнк Кибби мен Джо Вендл сияқты тәжірибелі жетекшілерден кең қолдау тапты. Баркервилл тұрғындарының бастапқы қарсылығына қарамастан, қорық құру аңшылық индустриясын қолдау үшін жануарлардың басқарылуы арқылы ұзақ мерзімді экономикалық пайда әкеледі деп дәлелденді. Боурон көлдері қорығы 1925 жылы провинциялық үкімет тарапынан құрылды, ал Франк Кибби көп ұзамай қорықтың алғашқы жануарларды қорғаушысы болып тағайындалды. Бұл қорғалатын аумақ оңтүстікке қарай кеңейтілді, өйткені парк Карибу таулары провинциялық паркімен шектес, ол өз кезегінде Уэллс Грей провинциялық паркімен шектес. Үш парк бірлесіп жабайы табиғаттың кең аумағын қорғайды. Боурон көлі паркінде үш негізгі тас тобы бар. Ең көнесі – Каза тобы, ол 600 миллион жыл бұрын, Канад қалқанының континенттік шетінде, кембрийге дейінгі кезеңде пайда болған саз және құм шөгінділерінен тұрады. Екінші тас тобы, бүгін Карибу тобы деп белгілі, 440-600 миллион жыл бұрын кембрий кезеңінде пайда болды, осы кезде континенттік құрлықтан материал теңіз жағдайының өзгеруіне байланысты эрозияланды. Үшінші және ең жас топ, шамамен 250 миллион жыл бұрын пайда болды, орамдық және жанартау тастарынан тұрады, олардың бір бөлігі бүгінде парктің әртүрлі бөліктерінде көрінеді. Бұл үшінші топ Слайд тау тобы деп аталады. Парктің көрінетін геологиялық ерекшеліктерінің көпшілігі шөгінді және жанартау материалдары жиналғаннан кейін шамамен 100 миллион жыл өткеннен кейін басталған тау құру процестерінде қалыптасты. Бұл процесс парктің солтүстік-батысындағы Кеснел таулы аймағын және парктің оңтүстік-шығысындағы Карибу тауларын қалыптастырды. 12 000 жыл бұрын аймақтағы мұздықтар шегініп, бүгінгі парктің қалыптасуына әкелді. Парктің көптеген аймақтарында мұздық шөгінділері әлі де көрінеді, ал оның биік беткейлерінде әлі де шағын мұздықтар бар. Мұздықтардың шегінуі парктің негізгі көлдер тізбегін кеңістіктен қарағанда төртбұрышты етіп қалыптастырды. Мысалдарға Карибу өзенінен судың бұрылып Индианпойнт аңғарына құйылуынан пайда болған Индианпойнт көлі, Ынталы қазаннан пайда болған Унна көлі, сондай-ақ балқыған су ағындарының әсерінен пайда болған Сэнди көлі мен Спектакл көлі жатады. Ағаш қаптамасының астында паркте көптеген бұталар мен жидектер өседі, олардың ішінде егіз жидек, жалған қорап, аю жидегі, лабрадор шайы, жусан, көк жидек, тау күлі, қызыл озиер догвуд, сопополаллия, ақ рододендрон және жабысқақ жидектер бар. Паркте гүлдердің де алуан түрлілігі кездеседі.
Фауна
Бастапқыда аң қорығы ретінде құрылған, қазір паркте әртүрлі жануарлар кездеседі. Моостар көлдер маңындағы су ортасында өте көп, ал Унна көлінің аймағында тау ешкілері мен карибу жиі көрінеді. Парктің альпілік аймақтарында тау ешкісі, карибу сияқты басқа да ірі сүтқоректілер мекендейді. Парктегі кішігірім сүтқоректілерге бобёр, мускат, өзен семіргіші сияқты жартылай су сүтқоректілері, сондай-ақ мысық тұқымдасына жататын норка, балықшы, мартен, тоқал, ең кішкентай мысық және ұзын құйрықты мысық кіреді. Парктегі құрлықта тіршілік ететін кішігірім сүтқоректілерге әртүрлі құсбалықтар мен тышқандар, түлкілер, қояндар, койоттар, шошқақұстар, скункстер мен бөрікшіктер жатады. Аюлар паркте жиі кездеседі – көл маңындағы төменгі биіктіктерде қара аюлар көп, ал альпілік аймақтарда гризли аюлары кездеседі. Боурон көлінің саябағында аюлардан басқа, пума, қасқыр, қасқырлар және мысық сияқты жыртқыш жануарлар да бар. Парк өте үлкен болғандықтан, бірнеше тіршілік ортасын қамтиды, сондықтан құстардың әртүрлілігі де жоғары. Адамға бейімделген Канада қарғалары мен қарғалар, азық іздеп кемпингтерге жақындайтындығы ерекше аталады, сондай-ақ, бүкіл парк бойында дауысы жиі естілетін құс та бар. Санди көлінде қарлығаштар қыстайды, ал Канада қаздары мен қар қаздары көшіп бара жатқанда паркте тоқтайды. Көл суларында балық аулайтын сұңқар сияқты жыртқыш құстарды көруге болады. Көлдерде көптеген балық түрлері жүзеді. Көбінесе көлдерде жаңбырлы алабұға, долли варден, кокани және таулық ақ балықтар жыл бойы тіршілік етеді. Сокей мен чинок шағылысу маусымында Боурон көлі мен өзені арқылы өтеді. Сокей әдетте тамыз айында жоғарғы Боурон өзеніне шағылысу үшін келеді, қыркүйек айының басында шағылысудың ең жоғары нүктесіне жетеді, ал чинок парктің шегінен тыс, төменгі Боурон өзенінде шағылысады.
Өрт
Көптеген Британ Колумбиясы парктеріндегідей, Боурон көлдері паркіндегі орман өрттері орманды жаңартудың табиғи процесі ретінде қарастырылады. Сондықтан, паркте табиғи түрде пайда болған өрттерге, егер олар парктің пайдаланушыларының қауіпсіздігіне және нысандарына қауіп төндірмесе, әдетте өрт сөндіруге рұқсат етілмейді. Парктің климаты оның әртүрлі биогеоклиматтық аймақтарында айтарлықтай өзгеруі мүмкін, ал кейбір аймақтар басқаларына қарағанда әлдеқайда жылырақ және құрғақ бола алады (мысалы, парктің солтүстік-батыс бөліктері). Оларды бақылау қиын болғандықтан, сол аймақтарда пайда болған өрттерге рұқсат етілмейді, себебі бақыланбаса, олар үлкен аумақтағы ағаштардың өлуіне әкелуі мүмкін. Боурон көлдері паркінде қоңыздардың таралуын бақылауға қатысты шаралар қолданылуда, оларға зардап шеккен ағаштарды өртеу, қоңыздарды тарту үшін тұзақ ағаштарды (кейін кесіліп, өртеледі) пайдалану, феромондық жем (тұзақ ағаштар үшін тартымды феромондар немесе сау ағаштар үшін қосылысқа қарсы феромондар) және биологиялық бақылау спрейлері кіреді. Бұл бақылау шаралары тек қоңыздардың зияны күшті болуы күтілетін парк аймақтарында қолданылады, ал қалған жерлерде қоңыздармен байланысты табиғи процестерге кедересіз жалғасуға рұқсат етіледі. Popular Science, Field & Stream және басқа да басылымдар. Бұл маршруттың жалпы ұзындығы 116 км-ді құрайды және су жолдары немесе адам жасаған қысқа жолдар арқылы парктің көбісін байланыстырады. Айналасындағы таулар мен көлдердің әдемі көріністерінен басқа, маршрут жануарлар дүниесін бақылауға да тамаша мүмкіндіктер ұсынады: қайың, бұғы, аю, койот, түлкі, бобр, әнші құстар, су құстары және ұсақ сүтқоректілерді каноэмен жүзушілер жиі көреді. Толық маршрутты жүзуге кеткен уақыт әдетте 6-10 күн аралығында болады. Сонымен қатар, Боурон көлі мен Унна көлі арасындағы маршруттың батыс бөлігін 2-4 күнде жеке жүзуге болады. Толық маршрутты тек бір бағытта жүзуге болады, ол Киби көліне дейінгі тасымалдаудан басталып, Боурон көлінің солтүстік-шығыс жағалауында аяқталады. Каноэмен жүзушілер маршрут бойында белгіленген кемпингтерде орналасады, әдетте шатырларда, ал кейбір кемпингтерде кабиналар бар, бірақ олар ылғалды жабдықты кептіруге немесе төтенше жағдайларда түнеуге арналған.
Қысқы пайдалану
Қыс айларында көлдер мұз қатып, олардың үстінен өтуге болады. Арнайы жолдар жоқ, бірақ тасымалдау жолдары арқылы шаңғы немесе қарға бату аяқкиімдерімен толық айналым жасауға болады.