Қара Күн Баспасы: Модернистер әдебиетінің алғашқы шығармалары
Black Sun Press
«Black Sun Press» – 1920-жылдардағы Парижде негізделген, модернист жазушылардың (Хемінгуэй, Лоуренс) ерте туындыларын басып шығарған көрнекті баспа. Кітап дизайнымен ерекшеленді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
The Black Sun Press – Харт Крейн, Д.Х. Лоуренс, Арчибальд МакЛиш, Эрнест Хемингуэй және Юджин Жолас сияқты көптеген модернист жазушылардың алғашқы туындыларын жариялағанымен белгілі ағылшын тіліндегі баспа. 1920 жылдары Парижде құрылған бірнеше эмигрант басылымдарының арасында ең ұзақ өмір сүрді, Эдвард Титустың "Қара манекен" баспасынан шамамен үш есе көп кітап шығарды. Баспаның беті алтын крест түрінде олардың есімдерін бейнелейтін, онда "Caresse" есіміндегі "r" әрпі Гарри есіміндегі алғашқы "r" әрпімен қиылысқан. Екіншісі – Гарридің "Каресске арналған сонеттері". Кітаптар қолмен жасалған, "әсем мұқабаланған, типографиялық тұрғыдан мінсіз" ерекше кітаптардың нұсқалары болды, олар оларды қызықтырған, мысалы Эдгар Аллан Поның "Ашер үйінің құлауы" Аластердің (барон Ханс Хеннинг Войт) салған суреттерімен. Олар индуистік "Махаббат кітабын" және Генри Джеймстің Гарридің туысы Уолтер Берриге жіберген хаттарын басып шығарды, олар Бабоут жасаған қымбат, заманауи материалдардан жасалған. Кей Бойлдың әңгімелер жинағын "Шекспир және компания" арқылы сатты. 1928 жылы Гарри мен Каресс баспаның атын Гарридің күн символына деген құштарлығына орай "Қара Күн" баспасы деп өзгертті. Баспа әдемі мұқабаланған, типографиялық жағынан мінсіз кітаптарды шығару арқасында тез танымал болды. Олар басылымға шығаратын кітаптарына ерекше көңіл бөлді, ең жақсы қағаздар мен бояуларды таңдады.
The Black Sun Press was an English language press noted for publishing the early works of many modernist writers including Hart Crane, D. H. Lawrence, Archibald MacLeish, Ernest Hemingway, and Eugene Jolas. It enjoyed the greatest longevity among the several expatriate presses founded in Paris during the 1920s, publishing nearly three times as many titles as did Edward Titus under his Black Manikin Press. Its frontleaf bore their names in the form of a gold cross with the 'r' in Caresse intersecting the first 'r' in Harry's name. The second was Harry’s Sonnets for Caresse. The books were handmade, "lavishly bound, typographically impeccable" versions of unusual books that interested them, like The Fall of the House of Usher by Edgar Allan Poe with illustrations by Alastair (Baron Hans Henning Voigt). They printed a Hindu "Love Book," and letters sent to Harry’s cousin, Walter Berry, by Henry James. in expensive state of the art materials made by Babout. They sold their collection of Kay Boyle's short stories through Shakespeare and Company. In 1928, Harry and Caresse changed the name of the press to the Black Sun Press in keeping with Harry's fascination with the symbolism of the sun. The press rapidly gained notice for publishing beautifully bound, typographically flawless editions of unusual books. They took exquisite care with the books they published, choosing the finest papers and inks.
Әдеби ортаны кеңейту
Олардың әдеби талғамдары жетіліп, париждік әдебиетші достарына барып, өздерінің шығармаларын жариялауды ұсынды. Олардың достарының ішінде Д. Х. Лоуренс болды, олар 1929 жылдың қыркүйегінде Джон Фарлидің суреттерімен "Қашқан әтеш" кітабының 50 данасын шығарды (кейіннен "Өлген адам" деп қайта басылды). Лоуренс кейін Гарри Кросбидің "Күннің арбасы" атты поэзия жинағына кіріспе жазды. Гарри кейде авторларының бірі Эрнест Хемингуэймен уақыт өткізді, оны шаңғы тебу кезінде таныстырған еді, ал 1927 жылдың шілдесінде Памплонаға бұқалардың жүгірісіне барды. Гарри Хемингуэймен бірге болғанда көбінесе шектен тыс ішіп алатын. Гарри француз тілін жақсы білгенімен, көбінесе америкалық эмигранттармен араласты. 1928 жылы Гарридің туысы Уолтер Берри қайтыс болып, 8000-нан астам, көбінесе сирек кездесетін кітаптардан тұратын үлкен кітапхананы қалдырды. Ол өсиетімен "Эдит Уортон қалаған кітаптардан басқа, барлық кітаптарымды ағайынды Гарри Грю Кросбиге мұра етіп қалдырамын" деді. Гарри Берридің көп жылдық досы Эдит Уортонды көптеген кітаптарды өзіне беруге көндіруге тырысты, бірақ ол соңында 100-ден аз кітапты қалдырды. Гарри алғашқыда кітапхананы бағалағанмен, айналасындағы заттарды азайту идеясына ушырады. Кейін Карес былай деп жазды: "1928 жылы Мысырдағы бір дана адаммен сөйлескенбіз, ол: 'Мен байлығымды менің қандай нәрселерден бас тартатыныммен өлшеймін', - деді, және Гарри кітаптар оны бағдарсыз етеді деп сенді". Black Sun Press Арчибальд МакЛиштің поэзиясын да жариялады, ол Гарри сияқты қоғамның қалыпты көзқарастарына қарсы шығып, Бостонның ең жақсы заң фирмаларының бірінде заңгерлік мансаптан бас тартып, Гарвардта дәріс берді. Гарри МакЛиштің "Эйнштейн" атты ұзын поэмасын жоғары сапалы басылымда жариялауды ұсынды және оның еңбегі үшін МакЛишке 200 АҚШ доллары төледі. Олар 150 дана басып шығарды, олар тез сатылып кетті. Сол жылдың маусым айының соңында Крейн Францияның оңтүстігінен Парижге оралды. Гарри күнделігіне: "Харт С. Марсельден оралды, онда ол отыз теңізшісімен ұйықтады, және ол қайтадан Cutty Sark ішуді бастады" деп жазды. Нью-Йорктегі жас кезінен бері көп ішетін Крейн, Cafe Select-те мас болып, есепке байланысты официанттармен ұрысты. Париж полициясы шақырылғанда, ол олармен де ұрысып, соққыға ұшырады. Оны тұтқындап, түрмеге жапқаннан кейін 800 франк айыппұл салды. La Santé түрмесінде алты күн өткізгеннен кейін Гарри Кросби Крейннің айыппұлын төлеп, оған АҚШ-қа қайту үшін ақша берді. Джойстің кітабының алғашқы 100 данасы жапондық парққа басылып, автордың қолы қойылған. Ол Caslon шрифтімен қолмен жиналған және модернистік абстрактілі мүсін жасаушы Константин Бранкушидің Джойстің абстрактілі портретін қамтыды. Бранкушидің Джойстің суреттері оның ең танымал бейнелерінің біріне айналды. 1929 жылдың қалған бөлігінде олар Эрнест Хемингуэй, Джеймс Джойс, Рене Кревел, Т. С. Элиот және Езра Паундтың он төрт туындысын жариялады. Карес "Алтын кресттер" атты өлеңдер жинағын жазды, оны олар басып шығарды. Кросбилер сонымен қатар Рамон Сарторис, Жюльен Леви сияқты жаңадан пайда болған жазушылардың алғашқы туындыларын жариялады.
Their literary tastes matured and they sought out their Parisian literary friends and offered to publish their writing. Their friends included D. H. Lawrence, for whom they published a limited edition of 50 copies of The Escaped Cock, illustrated by John Farleigh, in September 1929 (later re published as The Man Who Died). Lawrence later wrote the introduction to Harry Crosby's volume of poetry, Chariot of the Sun. Harry occasionally spent time with one of their authors, Ernest Hemingway, who he had met skiing, and in July 1927 they visited Pamplona for the running of the bulls. Harry often drank to excess when with Hemingway. Although Harry spoke fluent French, they socialized primarily among fellow American expatriates. In 1928, Harry's cousin Walter Berry died, leaving a considerable collection of over 8,000 mostly rare books. In his will he left "all the rest of my books except such books which Edith Wharton may desire to take I give and bequeath to my cousin, Harry Grew Crosby." Harry eagerly campaigned to persuade Berry's long time friend Edith Wharton to give him a great many of the books, and in the end she kept less than 100. Harry prized the collection at first but he became enamored of the idea of reducing the things around him. Caresse later wrote, "We had talked to a wise man in Egypt in 1928 who said, 'My wealth I measure by the things I do without,' and Harry believed the books weighed him down." The Black Sun Press also published the poetry of Archibald MacLeish, who had like Harry overturned the normal expectations of society, rejecting a career as a lawyer with one of Boston's best law firms and lecturing at Harvard. Harry offered to publish MacLeish's long poem Einstein in a deluxe edition, and paid MacLeish US$200 for his work. They printed 150 copies which were quickly sold. In late June that year, Crane returned from the south of France to Paris. Harry noted in his journal, "Hart C. back from Marseilles where he slept with his thirty sailors and he began again to drink Cutty Sark " Crane, a heavy drinker since his early days in New York, got drunk at the Cafe Select and fought with waiters over his tab. When the Paris police were called, he fought with them and was beaten. They arrested and jailed him, fining him 800 francs. After six days in prison at La Santé, Harry Crosby paid Crane's fine and advanced him money for the passage back to the United States The first 100 copies of Joyce's book were printed on Japanese velum and signed by the author. It was hand set in Caslon type and included an abstract portrait of Joyce by Constantin Brâncuși, a pioneer of modernist abstract sculpture. Brâncuși's drawings of Joyce became among the most popular images of him. During the rest of 1929, they published fourteen works by Ernest Hemingway, James Joyce, René Crevel, T. S. Eliot, and Ezra Pound among others. Caresse wrote a book of poetry, Crosses of Gold, which they published. The Crosbys also published early works by newly emerging writers including Ramon Sartoris, Julien Levy,
Беделі
Black Sun Press әдебиет тарихында көбінесе назарсыз қалды, себебі олардың басылымдары салыстырмалы түрде қысқа мерзімде болды, және олар әдебиеттің қалысқан әлемінде "маңызсыз бұзушылар" ретінде қарастырылды, антиквариат кітаптары сарапшысы және актер Нил Пирсон сияқтылар оларды дилетанттар деп атады.
The Black Sun Press is not given much attention in literary history because of the relatively short time period during which they published, and because they were seen as "frivolous interlopers" in the serious world of literature, what antiquarian books expert and actor Neil Pearson and others have called dilettantes.
Кейінгі құны
Антикварлық кітаптар сарапшысы, екі дүниежүзілік соғыс аралығындағы Париж әдеби қозғалысына маманданған Нил Пирсон: "Егер сіз сол кездегі Парижден шыққан ең жақсы туындыларға қызығушылық танытсаңыз, "Қара күн" кітабы – Брак немесе Пикассо картинасымен теңдестіріледі, бірақ оның құны 20 миллион емес, бірнеше мың фунт стерлинг тұрады". 1928 жылы "Editions Narcisse" баспасы, кейіннен "Black Sun Press" болып аталған, Оскар Уайльдтың "Инфантаның туған күні" атты туындысын Алястердің иллюстрацияларымен бірге тек 100 дана ғана басып шығарды. 2010 жылы Нью-Йоркте Хью Ансон Картрайт Fine Books компаниясы оның жақсы сақталған данасын USD$ (немесе шамамен €) бағасына ұсынды. 1943 жылы Caresse баспасынан шыққан Макс Эрнст пен Пол Элуардтың "Өлімсіздердің бақытсыздығы" кітабының алғашқы ағылшын тіліндегі басылымының өте жақсы көшірмесі 2010 жылы Derringer Books £ (шамамен € немесе $) бағасына сатылымға қойылды. 2014 жылдың ақпан айында бір кітап сатушы Д.Х.Лоуренстің "Құтылып қалған әтеш" кітабының автордың қолы қойылған, сондай-ақ "Джон Вассосқа" арналған данасын 2500 АҚШ долларына ұсынды.
Neil Pearson, an antiquarian books expert who specializes in the expatriate literary movement of Paris between the wars, commented, "If you’re interested in the best of what came out of Paris at that time, a Black Sun book is the literary equivalent of a Braque or a Picasso painting – except it’s a few thousand pounds, not 20 million." Only 100 copies were made when Editions Narcisse, later the Black Sun Press, printed in 1928 The Birthday of the Infanta by Oscar Wilde, with illustrations by Alastair. A fine copy was offered in New York during 2010 by Hugh Anson Cartwright Fine Books for USD$ (or about €). A near fine copy of the first English language edition of Max Ernst's and Paul Eluard's book, Misfortunes of the Immortals, which Caresse published in 1943, was offered for sale in 2010 by Derringer Books for £ (about € or $). In February 2014, a bookseller offered a copy of The Escaped Cock by D. H. Lawrence, signed by the author and dedicated "To John Vassos", for USD$2,500.